Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, στέλνει μήνυμα επιφυλακής στις αγορές, καθώς η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, την ώρα που ο πόλεμος με το Ιράν και η άνοδος των τιμών ενέργειας εντείνουν την αβεβαιότητα για την πορεία της οικονομίας.
Η Fed διατήρησε το βασικό επιτόκιο στο εύρος 3,5% έως 3,75%, επιβεβαιώνοντας μια στάση αναμονής, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιχειρούν να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού «βραχυπρόθεσμα» στις ΗΠΑ, δήλωσε ο Τζερόμ Πάουελ.
«Οι επιπτώσεις των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή για την αμερικανική οικονομία είναι αβέβαιες. Βραχυπρόθεσμα, η αύξηση των τιμών της ενέργειας θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου. Ωστόσο, συμπλήρωσε, είναι «πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί το μέγεθος και η διάρκεια των πιθανών επιπτώσεων στην οικονομία».
Προς το 2,7% ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ
Ο πληθωρισμός ενδέχεται να φθάσει στο 2,7% στο τέλος του 2026, σύμφωνα με προβλέψεις αξιωματούχων της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας. Τον Δεκέμβριο, οι προβλέψεις τους έκαναν λόγο για 2,4%.
Στην απόφαση διατήρησης αμετάβλητων επιτοκίων της Fed, από τα δώδεκα μέλη της αρμόδιας επιτροπής, μειοψήφησε μόνο ο Στίβεν Μάιραν που τάχθηκε υπέρ της μείωσης επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Πάουελ υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομία δεν μπορούν ακόμη να αποτιμηθούν με ακρίβεια, επισημαίνοντας ότι η Fed παρακολουθεί στενά τόσο τις ενεργειακές αγορές όσο και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου — με το Brent να ξεπερνά τα 109 δολάρια το βαρέλι — αποτελεί βασικό παράγοντα ανησυχίας, καθώς ενδέχεται να μετακυλιστεί στο κόστος παραγωγής και κατανάλωσης.
Το ζήτημα του πληθωρισμού βρέθηκε στο επίκεντρο των δηλώσεων. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν επιμονή των πιέσεων, με τους δείκτες τιμών παραγωγού να κινούνται υψηλότερα των εκτιμήσεων.
Ο Πάουελ τόνισε ότι, αν και η πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού συνεχίζεται σε γενικές γραμμές, οι πρόσφατες εξελίξεις ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διαδικασία.
Πιθανή μείωση επιτοκίων εντός του 2026
Παρά τη συγκρατημένη στάση, τα εσωτερικά σήματα της Fed αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης επιτοκίων εντός του έτους. Το λεγόμενο «dot plot» δείχνει ότι μια μερίδα αξιωματούχων εξακολουθεί να προβλέπει χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Το dot plot είναι το διάγραμμα που δημοσιεύει η Fed για να δείξει τις προβλέψεις των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με την πορεία των επιτοκίων. Κάθε «κουκίδα» αντιπροσωπεύει την εκτίμηση ενός μέλους για το πού θα πρέπει να βρίσκεται το βασικό επιτόκιο στο τέλος κάθε έτους ή σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Το dot plot δεν είναι δεσμευτική οδηγία πολιτικής, αλλά παρέχει στις αγορές ένδειξη για τη μελλοντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, π.χ. αν αναμένονται αυξήσεις, μειώσεις ή σταθερότητα των επιτοκίων.
Ωστόσο, οι αγορές εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικές, μεταθέτοντας χρονικά τις πιθανότητες για μείωση επιτοκίων προς το τέλος του έτους.
«Η Fed δεν θα κινηθεί βιαστικά»
Ο Πάουελ επεσήμανε ότι η Fed δεν πρόκειται να κινηθεί βιαστικά, δίνοντας προτεραιότητα στη σταθερότητα των τιμών και στην αποφυγή νέου κύματος πληθωρισμού.
«Βρισκόμαστε σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα επερχόμενα δεδομένα και τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης.
Η επιρροή του πολέμου δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Άλλες κεντρικές τράπεζες, όπως στον Καναδά και την Αυστραλία, έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η σύγκρουση αυξάνει τη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας και ενισχύει τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.
Οι αυξήσεις στα καύσιμα ενδέχεται να διατηρήσουν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το αναμενόμενο.
Στο μεταξύ, επενδυτικοί οίκοι εκτιμούν ότι, παρά τις πιέσεις, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για μειώσεις επιτοκίων μέσα στο έτος, εφόσον η κατάσταση σταθεροποιηθεί. Ωστόσο, η χρονική στιγμή αυτών των κινήσεων παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την εξέλιξη του πολέμου.
Το βασικό μήνυμα από τη Fed είναι σαφές: η νομισματική πολιτική εισέρχεται σε φάση προσεκτικής διαχείρισης, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να διαδραματίζουν πλέον καθοριστικό ρόλο.
Οι αγορές στρέφουν τώρα το βλέμμα τους στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή που θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας.
