Οι επενδύσεις σε διασυνδεδεμένες λιμενικές και μεταφορικές υποδομές, από δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους, θα μπορούσαν να προσθέσουν έως και 1% επιπλέον στους ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης στην Παρευξείνια Περιοχή , δημιουργώντας περίπου 200.000 νέες θέσεις εργασίας, σε βάθος 15ετούς χρονικής περιόδου.
Όπως επισήμανε ο πρόεδρος της Παρευξείνιας Τράπεζας (BSTDB) Dr. Serhat Koksal, κατά την ομιλία του στην ημερίδα «Circular Ports for Global Trade», στο σημείο αυτό, δηλαδή της εξασφάλισης επενδυτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση τέτοιων σημαντικών υποδομών, κρίσιμο ρόλο μπορούν να παίξουν οι αναπτυξιακές τράπεζες, όπως εν προκειμένω η Black Sea Trade and Development Bank, είτε αφ’ εαυτής της, είτε σε συνεργασία με άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Ο Dr. Koksal, με αφορμή των ημερίδα που διοργάνωσε το BHCCI στη Θεσσαλονίκη, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου, από τα κράτη – μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας, αλλά και στις αναπτυξιακές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα 11 κράτη – μέλη του ΟΟΣΕΠ και μέλη της Παρευξείνιας, η οποία άρχισε την επιχειρησιακή της δραστηριότητα τον Ιούνιο του 1999.
«Παίρνοντας σαν έτος εκκίνησης το 1999, ένα έτος μετά τη ρωσική οικονομική κρίση του 1998, βλέπουμε ότι το συνολικό εμπόριο των 11 χωρών – μελών της Τράπεζας, αυξήθηκε σχεδόν κατά επτά φορές, ενώ το ΑΕΠ τους πενταπλασιάσθηκε και το ενδοπεριφερειακό εμπόριο , δηλαδή το εμπόριο μεταξύ των μελών της BSTDB, αυξήθηκε σχεδόν οκτώ φορές. Αυτός ο αριθμός θα ήταν σίγουρα υψηλότερος αν δεν υπήρχε η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που διαρκεί περισσότερο από μια δεκαετία και που οδήγησε στην κατάρρευση των εμπορικών ροών μεταξύ των δύο αυτών κρατών», ανέφερε ο Dr. Koksal.
O πρόεδρος της BSTDB, επισήμανε πως παρά τα προβλήματα που υπάρχουν στην περιοχή, αποδεικνύεται ότι η συνεργασία διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα, ενισχύει την αποτελεσματικότητα και μειώνει το κόστος συναλλαγών, ενώ στέλνει θετικά μηνύματα στις επιχειρήσεις που μπορούν να ενισχύσουν την εμβέλεια της αγοράς, να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα. Πρόοδος έχει λοιπόν επιτευχθεί, αλλά υπάρχει και σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης στην περιοχή των κρατών – μελών του ΟΟΣΕΠ.
Ειδικότερα, όσον αφορά στις μεταφορές είναι ένας τομέας στον οποίο η συνεργασία είναι επιθυμητή και εφικτή, καθώς δημιουργεί οφέλη για όλους. Τα λιμάνια δε, βρίσκονται στο επίκεντρο των θαλάσσιων μεταφορών και η ανάπτυξη και επέκταση των λιμενικών υποδομών αποτελεί υψηλή αναπτυξιακή προτεραιότητα παντού, καθώς παρέχει αποδεδειγμένα κίνητρα για υψηλές οικονομικές αποδόσεις καθώς και σημαντικές θετικές εξωτερικότητες.
Ανάγκη για επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές
Όμως σε πολλές χώρες, στην περιοχή γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα, το επίπεδο των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στις μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών, ήταν άνισο, τόνισε ο Dr. Koksal. Επιπλέον, στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, εξέλειπαν τόσο οι δημόσιες επενδύσεις, όσο και ο σχηματισμός ιδιωτικών κεφαλαίων. Έκτοτε έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος , αλλά πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά προκειμένου να αναπτυχθούν οι απαραίτητες υποδομές που απαιτούνται για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, με βάση την αυξανόμενη συνεργασία.
Mάλιστα οι έξυπνες επενδύσεις σε λιμάνια, είναι ένας τρόπος για την αντιμετώπιση των εσωτερικών ανισοτήτων σε κάθε χώρα καθώς και της εσωτερικής μετανάστευσης, από τις λιγότερο, στις περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές.
Ο πρόεδρος της BSTDB αναφέρθηκε και στις προκλήσεις που εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια για την εφοδιαστική αλυσίδα. Τα ζητήματα αυτά παρατηρήθηκαν με την πτώση των εμπορευματικών ροών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αλλά και σε περιόδους έντασης στη Μέση Ανατολή, όταν απειλείται η διακίνηση φορτίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο πρόεδρος της Παρευξείνιας Τράπεζας (BSTDB), Dr. Serhat Koksal ©Παρευξείνια Τράπεζα (BSTDB)
Εναλλακτικές οδοί για την εφοδιαστική αλυσίδα
Κάθε τέτοιο συμβάν, είπε ο Dr. Koksal, αποκαλύπτει την ευπάθεια της υπερβολικής εξάρτησης από μία μόνο γραμμή μεταφοράς ή περιορισμένες πηγές εφοδιασμού. Από την άποψη αυτή, η επέκταση των λιμένων και της διασύνδεσής τους, συμβάλλει στην αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης. Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια και χαμηλότερη εξάρτηση από μία πηγή. Ως εκ τούτου, οι χώρες πρέπει να αυξήσουν το επίπεδο των επενδύσεών τους, αλλά με ευρύ και χωρίς αποκλεισμούς τρόπο, που να διασφαλίζει ότι ο θετικός αντίκτυπος διαχέεται.
«Όπου οι δημοσιονομικοί περιορισμοί δεν επιτρέπουν την άμεση κατανομή των πόρων, οι κυβερνήσεις πρέπει να γίνουν δημιουργικές ώστε να διευκολύνουν την ανάπτυξη των υποδομών μεταφορών, μέσω νομικών πλαισίων και ρυθμιστικών καθεστώτων που ανοίγουν την πρόσβαση στον ιδιωτικό τομέα».
«Οι επενδύσεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόσθετη ανάπτυξη έως και 1 ποσοστιαία μονάδα ετησίως, σε περίοδο 15 ετών, δημιουργώντας περίπου 200.000 νέες θέσεις εργασίας στην περιοχή. Εδώ είναι που οι αναπτυξιακές τράπεζες, όπως η Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης της Μαύρης Θάλασσας, μπορούν να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο, βοηθώντας τις χώρες να γίνουν δημιουργικές και κινητοποιώντας πρόσθετους ιδιωτικούς πόρους, για επενδύσεις στις μεταφορές», υποστήριξε ο Dr. Koksal, προσθέτοντας:
«Πρέπει να προωθηθεί η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε έργα υποδομής προκειμένου να εξασφαλιστεί το απαιτούμενο επίπεδο επενδύσεων, που όμως θα ανταποκρίνονται σε περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και ποιοτικά πρότυπα. Οι αναπτυξιακές τράπεζες, με τον τρόπο που λειτουργούν, συμβάλουν στην προσέγγιση και τη διευκόλυνση της εταιρικής σχέσης μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα , στον τομέα των υποδομών».
Οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες (MDBs), με τα εργαλεία που διαθέτουν, μπορούν να διευκολύνουν τις ιδιωτικές επενδύσεις , παρέχοντας , επί παραδείγματι, κοινοπρακτικά δάνεια, δάνεια- γέφυρες μικρής διάρκειας και ομολογιακά δάνεια, ενεργοποιώντας μέσα που μετριάζουν τους κινδύνους για τους ιδιώτες επενδυτές
Ο πρόεδρος της BSTDB έκανε αναφορά και στο μηχανισμό URP που έχει αναπτύξει η Τράπεζα, για τη διευκόλυνση της κινητοποίησης κεφαλαίων με χαμηλότερο κόστος, αντικαθιστώντας την αξιολόγηση κινδύνου επιτοκίου της κυρίαρχης κυβέρνησης, με τη δική της υψηλότερη αξιολόγηση κινδύνου, ώστε έτσι να προωθηθούν οι επενδύσεις σε υποδομές.
Η BSTDB, από ενισχυμένη θέση, στρέφεται περισσότερο στη χρηματοδότηση έργων υποδομής, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, με την παροχή νέων καινοτόμων ειδικών προϊόντων, όπως και στη δημιουργία συνεργειών με άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς.
Όπως υπογράμμισε καταλήγοντας ο Dr. Koksal, η BSTDB, είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες περιφερειακές απαιτήσεις για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε υποδομές, μέσω εναλλακτικών εργαλείων χρηματοδότησης ή φέρνοντας και άλλους αναπτυξιακούς εταίρους στο προσκήνιο.
«Υπάρχουν πολλά έργα, λιμενικά, που έχουμε υποστηρίξει όλα αυτά τα χρόνια για τα οποία είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι. Βοηθήσαμε στην ανάπτυξη λιμενικών εγκαταστάσεων στο Πότι της Γεωργίας, στην Ουκρανία, χρηματοδοτήσαμε την ανανέωση ποταμόπλοιων για τη μεταφορά ξηρού χύδην φορτίου. Γενικότερα συμβάλαμε στην εκπλήρωση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με υψηλό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο, ενώ έχουμε εμπειρία και στις παραχωρήσεις που βοηθούν στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων στους τομείς υψηλής προτεραιότητας.
«Η ανάπτυξη υποδομών για τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, αποτελεί κλειδί για την περιφερειακή συνεργασία και την οικονομική ανάπτυξη και, τα λιμάνια, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης».
