Τη σημαντική πρόοδο στα βασικά μεγέθη των εγχώριων πιστωτικών ιδρυμάτων και τις θετικές επιδόσεις του συνόλου των εποπτευόμενων οντοτήτων για το 2025 αποτυπώνει η Τράπεζα της Ελλάδος. Τα σχετικά δεδομένα περιλαμβάνονται στη δεύτερη κατά σειρά Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης.
Η Έκθεση χαρτογραφεί τις εποπτικές αρμοδιότητες της ΤτΕ, καλύπτοντας τη μικροπροληπτική εποπτεία πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, την ασφάλιση, τη μακροπροληπτική εποπτεία και την εξυγίανση. Παράλληλα, καταγράφει τις ενέργειες αποτροπής του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, την πορεία των εκκαθαρίσεων, τις κυρώσεις σε νομικά και φυσικά πρόσωπα, καθώς και τις κανονιστικές αλλαγές του πλαισίου.
Βάσει των στοιχείων, τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα πέτυχαν ισχυρή οργανική κερδοφορία, ενίσχυσαν την κεφαλαιακή τους επάρκεια, διατήρησαν την πιστωτική επέκταση και υλοποίησαν στρατηγικές επενδύσεις εντός και εκτός συνόρων. Τα Λιγότερο Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα βελτίωσαν επίσης την κερδοφορία και την ποιότητα του ενεργητικού τους, με κομβικό ορόσημο τη λειτουργική συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων εξ αυτών. Στον ασφαλιστικό κλάδο, η αγορά επέδειξε ανθεκτικότητα, παρά το αυξημένο κόστος αποζημιώσεων και τη συχνότητα των ακραίων κλιματικών φαινομένων.
Τη θετική πορεία του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος επιβεβαίωσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μέσω του Προγράμματος Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) που ολοκληρώθηκε φέτος, εγκρίνοντας το επίπεδο εποπτείας της ΤτΕ.
Παραμένουν οι προκλήσεις για τις τράπεζες
Στον αντίποδα, οι προκλήσεις των επόμενων ετών διατηρούνται. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι αλλαγές στις εμπορικές πολιτικές, η παγκόσμια μακροοικονομική αβεβαιότητα, οι κυβερνοαπειλές και η κλιματική αλλαγή απειλούν την κερδοφορία, την ποιότητα του ενεργητικού και την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα των ιδρυμάτων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΤτΕ ιεραρχεί ως εποπτικές προτεραιότητες τη θωράκιση των ιδρυμάτων έναντι των γεωπολιτικών και μακροοικονομικών κινδύνων, τη διασφάλιση των κεφαλαίων, τη διαχείριση των κλιματικών προκλήσεων και την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα εστιάζει στην ψηφιακή μετάβαση. Καθώς τα ιδρύματα υιοθετούν καινοτομίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, καλούνται να διαχειριστούν αποτελεσματικά τους λειτουργικούς κινδύνους και τις αυξανόμενες απειλές κυβερνοασφάλειας που πηγάζουν από την κακόβουλη χρήση προηγμένων μοντέλων AI.
Πρόστιμα άνω των 2,2 εκατ. σε τράπεζες και servicers για παραβάσεις
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, επιβλήθηκαν μέσα στο 2025 διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους 2.273.325 ευρώ σε τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers), ασφαλιστικές επιχειρήσεις, καθώς και σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στην εποπτεία της, έπειτα από παραβάσεις που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο των ελέγχων της. Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης 2025, το μεγαλύτερο μέρος των κυρώσεων επιβλήθηκε σε πιστωτικά ιδρύματα, ενώ σημαντική βαρύτητα δόθηκε σε υποθέσεις που αφορούν την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Από το συνολικό ποσό των προστίμων, τα 1.908 εκατ. ευρώ αφορούν τράπεζες, ενώ 233.400 ευρώ επιβλήθηκαν σε εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων (servicers). Παράλληλα, σε αρκετές περιπτώσεις, εκτός από τις οικονομικές κυρώσεις, ζητήθηκε η λήψη συγκεκριμένων διορθωτικών μέτρων, ώστε να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων παραβάσεων.
Όπως προκύπτει από την έκθεση, κατά τη διάρκεια του 2025 διαπιστώθηκαν 13 παραβάσεις του θεσμικού πλαισίου για την Καταπολέμηση του Ξεπλύματος Χρήματος και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (ΞΧ/ΧΤ) από ένα πιστωτικό ίδρυμα. Για τις συγκεκριμένες παραβάσεις επιβλήθηκε πρόστιμο συνολικού ύψους 1.891.050 ευρώ, ενώ παράλληλα το ίδρυμα υποχρεώθηκε να προχωρήσει σε διορθωτικές ενέργειες για την ενίσχυση των διαδικασιών συμμόρφωσης.
Συνολικά, μέσα στο 2025 η αρμόδια Επιτροπή Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος διαπίστωσε 38 παραβάσεις του εποπτικού πλαισίου, οι οποίες αφορούσαν πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, διαχειριστές πιστώσεων, αλλά και φυσικά και νομικά πρόσωπα που υπάγονται στην εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε όλες τις περιπτώσεις επιβλήθηκαν διοικητικές κυρώσεις, ενώ σε ορισμένες ζητήθηκε επιπλέον η εφαρμογή συγκεκριμένων διορθωτικών μέτρων ή η συμμόρφωση με τις υποδείξεις της εποπτικής αρχής.
Οι έλεγχοι και οι προτεραιότητες για το 2026
Κατά τη διάρκεια του 2025 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις επιτόπιοι έλεγχοι για την εφαρμογή της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος, οι οποίοι αφορούσαν δύο πιστωτικά ιδρύματα –ένα σημαντικό και ένα λιγότερο σημαντικό– καθώς και δύο ιδρύματα πληρωμών. Παράλληλα, ολοκληρώθηκαν δύο ακόμη έλεγχοι που είχαν ξεκινήσει το 2024.
Οι έλεγχοι επικεντρώθηκαν στις πολιτικές και τις διαδικασίες πρόληψης του ξεπλύματος χρήματος, στα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση των συναλλαγών και τον εντοπισμό ύποπτων κινήσεων, καθώς και στις διαδικασίες αξιολόγησης και υποβολής αναφορών ύποπτων συναλλαγών προς την αρμόδια Αρχή. Επιπλέον, εξετάστηκαν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), ιδίως ως προς τα εξειδικευμένα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος.
Η έκθεση επισημαίνει ότι από τους ελέγχους προέκυψαν αδυναμίες τόσο στις εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες όσο και στα μέτρα δέουσας επιμέλειας και στα συστήματα παρακολούθησης συναλλαγών πελατών, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων και στην απαίτηση για άμεση συμμόρφωση.
Παρουσιάζοντας τις βασικές προτεραιότητες για το 2026, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζει ότι στόχος της εποπτείας είναι η περαιτέρω ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους, στη διεθνή οικονομική αβεβαιότητα και στις απειλές κυβερνοασφάλειας. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή συνετών πιστοδοτικών κριτηρίων, στην παρακολούθηση των λύσεων αναδιάρθρωσης δανείων και στη βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης των servicers, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των απαιτήσεων και την ενίσχυση της διαφάνειας στις σχέσεις τους με τους δανειολήπτες.
Αναλυτικά η έκθεση:
Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης 2025
