Ένας νέος επενδυτικός «κουμπαράς» για τη νέα γενιά αναμένεται να θεσμοθετηθεί τους πρώτους μήνες του 2027, με το κράτος να ενισχύει τις καταθέσεις των γονέων και τα χρήματα να παραμένουν, κατά κανόνα, δεσμευμένα έως ότου το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Ο σχεδιασμός προβλέπει, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις που επιτρέπουν την πρόωρη ανάληψη των χρημάτων πριν από την ενηλικίωση.
Ποια παιδιά μπορούν να κάνουν ανάληψη πριν από τα 18
Ο νέος λογαριασμός σχεδιάζεται ως μακροχρόνιο επενδυτικό εργαλείο και όχι ως ένας συνηθισμένος αποταμιευτικός λογαριασμός από τον οποίο οι γονείς θα μπορούν να αντλούν χρήματα ανά πάσα στιγμή.
Για τον λόγο αυτό, ανάληψη πριν από την ενηλικίωση θα επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση.
Η πρώτη εξαίρεση αφορά σοβαρούς λόγους υγείας του παιδιού, υπό την προϋπόθεση ότι απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση. Η ανάγκη αυτή θα πρέπει να αποδεικνύεται με σχετική πιστοποίηση από δημόσιο νοσοκομείο. Επομένως, δεν θα αρκεί οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας ή μια αυξημένη οικογενειακή δαπάνη για να αποδεσμευτούν τα χρήματα. Η δυνατότητα πρόωρης ανάληψης συνδέεται ειδικά με σοβαρό περιστατικό που χρήζει χειρουργικής επέμβασης.
Πρόωρη ανάληψη προβλέπεται επίσης σε περίπτωση θανάτου ενός γονέα, ενώ εξαίρεση υπάρχει και στην περίπτωση θανάτου του τέκνου.
Αυτές είναι και οι μοναδικές περιπτώσεις στις οποίες «σπάει» ο γενικός κανόνας που θέλει το επενδυμένο κεφάλαιο να παραμένει στον λογαριασμό έως τα 18.
Ποια παιδιά θα μπουν πρώτα στον νέο «κουμπαρά»
Ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Καθώς το μέτρο σχεδιάζεται να τεθεί σε εφαρμογή το 2027, στην πρώτη φάση θα μπορούν να ενταχθούν παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2025 και το 2026, υπό την προϋπόθεση ότι κατά το άνοιγμα του λογαριασμού δεν θα έχουν συμπληρώσει τα δύο έτη.
Δεν προβλέπονται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Βασική προϋπόθεση είναι ένας από τους δύο γονείς να είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει μόνο έναν τέτοιο επενδυτικό λογαριασμό. Το κράτος θα διπλασιάζει την αποταμίευση έως 1.200 ευρώ
Κεντρικό στοιχείο του νέου μηχανισμού είναι η κρατική συμμετοχή. Η πολιτεία θα καταθέτει κάθε χρόνο ποσό ίσο με εκείνο που εισφέρει ο γονέας, με ανώτατο όριο αρχικά τα 1.200 ευρώ ετησίως. Έτσι, εάν ένας γονέας βάζει 1.200 ευρώ σε ένα έτος, το κράτος θα προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ.
Το πλαφόν της κρατικής συνεισφοράς θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Θα διαμορφώνεται στα 1.320 ευρώ για την περίοδο 2032-2036, στα 1.452 ευρώ για τα έτη 2037-2041 και στα 1.597 ευρώ για την περίοδο 2042-2044.
Ο γονέας θα έχει τη δυνατότητα να εισφέρει ακόμη μεγαλύτερα ποσά, έως 10.000 ευρώ ετησίως, χωρίς όμως το κράτος να ακολουθεί πέρα από το εκάστοτε όριο της δικής του συμμετοχής. Στον λογαριασμό θα μπορούν να συνεισφέρουν και άλλα πρόσωπα, όπως οι παππούδες, οι γιαγιάδες, ο νονός ή η νονά. Οι καταβολές θα μπορούν να γίνονται είτε περιοδικά, για παράδειγμα με πάγια εντολή 100 ευρώ τον μήνα, είτε σε χρόνο που θα επιλέγει η οικογένεια.
Εάν σε κάποια χρονιά δεν καταβληθεί κανένα ποσό, ο λογαριασμός δεν θα κλείνει. Θα εξακολουθεί να λειτουργεί και να επενδύεται το υπάρχον κεφάλαιο, αλλά για το συγκεκριμένο έτος δεν θα υπάρχει κρατική συνεισφορά.
Τι γίνεται όταν το παιδί γίνει 18 ετών
Με τη συμπλήρωση των 18 ετών, το ποσό που θα έχει συγκεντρωθεί θα περνά σε λογαριασμό στο όνομα του παιδιού και θα καθίσταται διαθέσιμο. Παράλληλα, το εισόδημα που προκύπτει από τον συγκεκριμένο επενδυτικό λογαριασμό θα απαλλάσσεται από τη φορολογία, είτε πρόκειται για φόρο τόκων 15% είτε για φόρο υπεραξίας από μεταβίβαση κεφαλαίου ή φόρο μερισμάτων.
Η τελική αξία του «κουμπαρά» δεν θα εξαρτάται μόνο από τις εισφορές οικογένειας και κράτους αλλά και από την επενδυτική απόδοση.
Στο ενδεικτικό παράδειγμα του σχεδιασμού, για παιδί που γεννιέται το 2026 και αποκτά λογαριασμό το 2027, οι συνολικές εισφορές έως το 2044 μπορούν να φτάσουν τα 49.304 ευρώ, από τα οποία τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από το κράτος. Με μέση απόδοση 3%, το τελικό ποσό εκτιμάται στα 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% μπορεί να φτάσει τα 77.062 ευρώ.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι το νέο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει ως οικονομικό απόθεμα για τα πρώτα βήματα των νέων στην ενήλικη ζωή, από τις σπουδές και την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας έως τη δημιουργία οικογένειας, επιχειρώντας παράλληλα να ενισχύσει την κουλτούρα μακροχρόνιας αποταμίευσης και επένδυσης.
