Χανταϊός: Τι ξέρουμε για τον θανατηφόρο ιό – Γιατί προτιμά τα κρουαζιερόπλοια

Τρεις άνθρωποι πέθαναν μετά το ξέσπασμα χανταϊού (hantavirus) σε κρουαζιερόπλοιο που έπλεε στον Ατλαντικό Ωκεανό

Κρουαζιερόπλοιο © pixabay

Συναγερμός έχει σημάνει στις υγειονομικές αρχές μετά την επιδημία χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius», που ταξίδευε από την Αργεντινή προς το Πράσινο Ακρωτήρι.

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση, μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί τρεις θάνατοι επιβατών ενώ ακόμη πέντε ύποπτα κρούσματα βρίσκονται υπό διερεύνηση. Μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνεται ηλικιωμένο ζευγάρι από την Ολλανδία, ενώ ένας 69χρονος Βρετανός επιβάτης νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση σε μονάδα εντατικής θεραπείας στο Γιοχάνεσμπουργκ.

Όπως μεταδίδουν διεθνή μέσα, ο άνδρας παρουσίασε συμπτώματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη και αργότερα η σύζυγός του κατέληξε σε νοσοκομείο της Νότιας Αφρικής. Ένα τρίτο άτομο έχει επίσης χάσει τη ζωή του, χωρίς να έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας βρίσκεται σε συνεχή συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές για την ασφαλή διαχείριση της κατάστασης, ενώ συνεχίζονται οι εργαστηριακοί έλεγχοι και η επιδημιολογική διερεύνηση.

Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται

Ο χανταϊός αποτελεί σπάνιο αλλά εξαιρετικά θανατηφόρο ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω τρωκτικών, ιδίως με την εισπνοή σωματιδίων από ούρα, σάλιο ή περιττώματά τους. Η μετάδοση μεταξύ ανθρώπων θεωρείται εξαιρετικά περιορισμένη.

Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παθήσεις, όπως το σύνδρομο πνευμονικής προσβολής και τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρική συμμετοχή. Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση και πυρετό και εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση. Σε διάστημα λίγων ημερών μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια με βήχα και συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες.

«Στα αρχικά στάδια της νόσου, μπορεί πραγματικά να μην είναι δυνατό να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ του χανταϊού και της γρίπης», τονίζει η δρ Σόνια Μπαρτολόμε του Ιατρικού Κέντρου UT Southwestern στο Ντάλας.

Παρά τη σπανιότητά του, με περίπου 200 περιστατικά να καταγράφονται ετησίως παγκοσμίως, ο ιός απασχόλησε πρόσφατα τη δημοσιότητα μετά τον θάνατο της πιανίστριας Betsy Arakawa το 2025. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για τη νόσο. Σχετικά με τη θεραπεία και την αντιμετώπιση η του χανταϊού το CDC εξηγεί πως μπορεί να χρειαστεί οξυγονοθεραπεία, μηχανική αναπνοή, αντιϊικά φάρμακα, ακόμη και αιμοκάθαρση. Οι ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα ενδέχεται να χρειαστεί να νοσηλευτούν σε μονάδες εντατικής θεραπείας και να διασωληθούν.

Προσοχή στα ταξίδια με πλοία

Στην πραγματικότητα, τα πλοία και ειδικά τα κρουαζιερόπλοια θεωρούνται το ιδανικό περιβάλλον για την εξάπλωση ιών και ασθενειών. Αυτό συμβαίνει γιατί δημιουργείται ένα μίγμα με χιλιάδες ανθρώπους σε κλειστούς χώρους, ενώ υφίστανται κοινόχρηστοι χώροι εστίασης καθώς και συνεχή επαφή με επιφάνειες.

Οι ιοί μεταδίδονται πανεύκολα από κουπαστές, κουμπιά ανελκυστήρων και μπουφέδες και γι’ αυτό τα ταξίδια με κρουαζιερόπλοια χρήζουν ιδιαίτερης υγειονομικής προσοχής. Ο καλύτερος τρόπος προστασίας σε ένα ξέσπασμα χανταϊού είναι η χρήση προστατευτικών γαντιών και το διάλυμα χλωρίνης για τον καθαρισμό των επιφανειών. Επιπλέον συνίσταται η αποφυγή σάρωσης ή ηλεκτρικής σκούπας σε μολυσμένες περιοχές, καθώς μπορεί να μεταφερθεί ο ιός στον αέρα.

Η συνύπαρξη πολλών ανθρώπων από διαφορετικά μέρη για πολλές ώρες, καθώς τα ταξίδια διαρκούν πολύ, δίνουν στους ιούς τις απαραίτητες συνθήκες για να εξαπλωθούν. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο πως εμβληματικές ασθένειες όπως η Μαύρη Πανώλη ή η Ισπανική Γρίπη εξαπλώθηκαν ραγδαία μέσα από τη ναυσιπλοΐα.