Σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έχει φτάσει η επιδημία ιλαράς στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τα επιβεβαιωμένα κρούσματα να ανέρχονται πλέον σε 5.182 από την αρχή του 2026.
Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό από το 1991, καθώς η νόσος έχει εξαπλωθεί σε 45 πολιτείες, εντείνοντας την ανησυχία για την πορεία της δημόσιας υγείας στη χώρα.
Kαλπάζει ξανά η ιλαρά στις ΗΠΑ μετά από 25 χρόνια, ενώ είχε εξαληφθεί από το 2000 και ενώ υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια © CDC
Η αύξηση των περιστατικών συνδέεται με την υποχώρηση των ποσοστών εμβολιασμού, η οποία περιορίζει τη συλλογική ανοσία που συμβάλλει στην ανάσχεση της μετάδοσης και προστατεύει όσους δεν μπορούν να εμβολιαστούν.
Η ιλαρά είναι εξαιρετικά μεταδοτική και μπορεί να προσβάλει έως και το 90% των ανεμβολίαστων ατόμων που έρχονται σε επαφή με φορέα του ιού.
Στον αέρα το καθεστώς εξάλειψης της νόσου
Από το 2000 οι ΗΠΑ διατηρούν την επίσημη αναγνώριση ότι έχουν εξαλείψει την ιλαρά ως ενδημική νόσο. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη μετάδοση απειλεί πλέον αυτό το καθεστώς.
Την επόμενη εβδομάδα, ο Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας αναμένεται να εξετάσει τα δεδομένα της τελευταίας χρονιάς και να αξιολογήσει εάν η χώρα εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις.
Κρίσιμο στοιχείο είναι η διάρκεια κυκλοφορίας του ίδιου στελέχους του ιού. Εάν αποδειχθεί ότι ένα στέλεχος μεταδίδεται συνεχώς για διάστημα 12 μηνών, οι ΗΠΑ θα χάσουν την αναγνώριση της εξάλειψης. Η επιδημία στη Γιούτα, η οποία ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 και έχει προκαλέσει περισσότερα από 700 κρούσματα, αποτελεί βασικό παράγοντα στην αξιολόγηση.
Η Πενσιλβάνια στο επίκεντρο της επιδημίας
Η Πενσιλβάνια είναι η πολιτεία που έχει πληγεί περισσότερο φέτος, με 1.467 κρούσματα από τον Απρίλιο. Οι τοπικές υγειονομικές αρχές έχουν ενισχύσει τις προσπάθειες εμβολιασμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε κοινότητες όπου έχουν καταγραφεί πολλά περιστατικά.
Οι πρώτοι θάνατοι στην Πενσιλβάνια πυροδότησαν πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ και του Δημοκρατικού κυβερνήτη Τζος Σαπίρο, καθώς ο Κένεντι αμφισβήτησε την εγκυρότητα της σύνδεσής τους με την ιλαρά.
Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, υπουργός Υγείας ΗΠΑ © EPA/DAVID BLAKEMAN
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας της πολιτείας, πάροχοι υγειονομικών υπηρεσιών χορήγησαν περισσότερες από 100.000 δόσεις του συνδυασμένου εμβολίου ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς (MMR) τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Παράλληλα, έχουν αναφερθεί θάνατοι σε διάφορες πολιτείες. Η Νέα Υόρκη επιβεβαίωσε στις 2 Νοεμβρίου τον πρώτο θάνατο που συνδέεται με την ιλαρά εδώ και 30 χρόνια, ενώ τρεις ημέρες αργότερα το Ουισκόνσιν ανακοίνωσε τον θάνατο βρέφους. Στην Πενσιλβάνια έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι που συνδέονται με τη νόσο.
Το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) έχει αναγνωρίσει επίσημα τέσσερις θανάτους για το 2026 και συνεργάζεται με εξωτερική ομάδα επιδημιολόγων για την αξιολόγηση των περιστατικών και τον καθορισμό των κριτηρίων καταγραφής ενός θανάτου ως σχετιζόμενου με την ιλαρά.
Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει διαθέσει 100 εκατ. δολάρια στις πολιτείες για δράσεις εμβολιασμού, ιχνηλάτησης και περιορισμού των εστιών μετάδοσης. Ορισμένες πολιτείες έχουν ζητήσει και επιτόπια υποστήριξη από το CDC.
Το εμβόλιο MMR θεωρείται αποτελεσματικό κατά 97% μετά τη χορήγηση δύο δόσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, από κάθε 1.000 παιδιά που προσβάλλονται από ιλαρά, ένα έως τρία ενδέχεται να χάσουν τη ζωή τους.
Η εξέλιξη της επιδημίας στις ΗΠΑ αναδεικνύει τη σημασία της εμβολιαστικής κάλυψης για την αποτροπή νέων εξάρσεων και τη διατήρηση του ελέγχου μιας νόσου που θεωρούνταν εδώ και δεκαετίες εξαλειμμένη από τη χώρα.
