Το 2026, οι αγορές βιώνουν πρωτοφανείς αναταράξεις, καθώς το παραδοσιακό οικονομικό τοπίο ανατρέπεται από έναν συνδυασμό γεωπολιτικής αστάθειας και νομισματικών αναταράξεων. Το δολάριο καταγράφει βουτιά, ενώ ο χρυσός σπάει ιστορικά ρεκόρ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά, καθώς οι επενδυτές στρέφονται σε «ασφαλή καταφύγια» εν μέσω αυξημένης οικονομικής και γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η αγορά αντιδρά στις ενδείξεις πιθανής συντονισμένης παρέμβασης ΗΠΑ-Ιαπωνίας για στήριξη του γιεν, στις ανησυχίες για εμπορικές εντάσεις και στις προσδοκίες για μείωση επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, ενισχύοντας τη μεταβλητότητα και οδηγώντας σε εκτόξευση των πολύτιμων μετάλλων.
Παράλληλα, οι κίνδυνοι για shutdown της κυβέρνησης των ΗΠΑ που εμφανίστηκαν, καθώς οι Δημοκρατικοί της Γερουσίας δεσμεύτηκαν να μπλοκάρουν ένα σημαντικό νομοσχέδιο χρηματοδότησης μετά την πρόσφατη επίθεση στη Μινεάπολη, εντείνουν τις ανησυχίες.
Η τιμή του χρυσού ξεπέρασε τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά έφτασε τα 5.080 δολάρια, σημειώνοντας νέο ιστορικό υψηλό και επεκτείνοντας το ράλι του 2025, με άνοδο άνω του 60%. Παράλληλα, το δολάριο καταγράφει χαμηλό τεσσάρων μηνών.
Ανεβαίνει το γιεν, χάνει έδαφος το δολάριο
Σύμφωνα με το Bloomberg, η πτώση του αμερικανικού νομίσματος συνεχίζεται για τρίτη διαδοχική ημέρα, με το δολάριο να χάνει έδαφος έναντι όλων των μεγάλων νομισμάτων και να φτάνει στο χαμηλότερο επίπεδό του από τον Σεπτέμβριο. Αντίθετα, το γιεν ενισχύεται στο υψηλότερο επίπεδο των δύο τελευταίων μηνών, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα στις αγορές συναλλάγματος και προκαλώντας ανησυχία στους επενδυτές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του δείκτη S&P 500 σημείωσαν πτώση 0,1%, ενώ άλλα πολύτιμα μέταλλα, όπως το ασήμι, κατέγραψαν σημαντική άνοδο. Το ασήμι ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 100 δολάρια ανά ουγγιά, μετά από άνοδο σχεδόν 150% το 2025, σύμφωνα με το Reuters.
Οι αγορές νομισμάτων επηρεάστηκαν από ενδείξεις συντονισμού μεταξύ Τόκιο και Ουάσιγκτον σε σχέση με την πολιτική επιτοκίων, με στόχο την πρόληψη κερδοσκοπικών πιέσεων. Η κοινή δράση θα δίνει στις αρχές μεγαλύτερη δύναμη να αποτρέψουν ακραίες διακυμάνσεις, ειδικά μετά την πρόσφατη πτώση του γιεν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 18 μηνών νωρίτερα τον Ιανουάριο. «Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ο συντονισμός της πολιτικής», δήλωσε ο Daniel Baeza, ανώτερος αντιπρόεδρος της Frontclear. «Εάν οι αγορές ερμηνεύσουν τον συντονισμό ως προθυμία να υποστηριχθεί το δολάριο παγκοσμίως, σε συνδυασμό με μια επιφυλακτική στάση της Fed, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει βραχυπρόθεσμα την πτώση του δολαρίου».
Από την άλλη πλευρά, τα ομόλογα του Δημοσίου παρουσίασαν άνοδο, με τους επενδυτές να αναμένουν πιθανή μείωση των επιτοκίων το 2026, μετά την υποψηφιότητα του Ρικ Μ. Ρίντερ της BlackRock για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Η ανακοίνωση του επόμενου προέδρου της Fed αναμένεται σύντομα, ενώ η αγορά στρέφει την προσοχή της και στα αποτελέσματα των τεχνολογικών γιγάντων, που θα δημοσιεύσουν οικονομικά στοιχεία την εβδομάδα αυτή. Η ανησυχία των επενδυτών εστιάζεται ιδιαίτερα στις επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη, με τον Stephan Kemper της BNP Paribas Wealth Management να επισημαίνει ότι οποιοδήποτε σημάδι επιβράδυνσης θα μπορούσε να θεωρηθεί απώλεια εμπιστοσύνης των εταιρειών στην απόδοση των επενδύσεων τους.
Οι απειλές Τραμπ ενισχύουν την αβεβαιότητα – Σε υψηλό 47 ετών ο χρυσός το 2025
Παράλληλα, όπως αναφέρει το BBC, γεωπολιτικοί παράγοντες επηρεάζουν τις αγορές. Οι εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία, καθώς και οι εμπορικές απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών 100% στον Καναδά, ενισχύουν την αβεβαιότητα. Σύμφωνα με το Bloomberg, αυτές οι εξελίξεις συνδέονται με την αυξημένη ζήτηση για «ασφαλή καταφύγια» όπως ο χρυσός και το ασήμι.
Η σπανιότητα του χρυσού ενισχύει περαιτέρω την αξία του: μέχρι σήμερα έχουν εξορυχθεί περίπου 216.265 τόνοι, αρκετοί για να γεμίσουν τρεις έως τέσσερις πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων. Η μεγαλύτερη εξόρυξη έγινε μετά το 1950, ενώ η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ εκτιμά ότι άλλα 64.000 τόνοι παραμένουν σε υπόγεια αποθέματα. Η διατήρηση χρυσού προσφέρει στους επενδυτές διαφοροποίηση, καθώς δεν σχετίζεται με το χρέος ή τις αποδόσεις εταιρειών, όπως επισημαίνει ο Nicholas Frappell της ABC Refinery.
Το 2025, ο χρυσός σημείωσε τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο από το 1979, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν σε πολύτιμα μέταλλα εν μέσω αβεβαιοτήτων στις αγορές. Οι παράγοντες που συνέβαλαν στην άνοδο περιλαμβάνουν υψηλότερο πληθωρισμό, αδύναμο δολάριο, αγορές από κεντρικές τράπεζες και προσδοκίες μείωσης επιτοκίων από την Fed. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ουκρανία και τη Γάζα, αλλά και η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ, ενίσχυσαν περαιτέρω τη ζήτηση, σύμφωνα με το Reuters.
Η δημοτικότητα του χρυσού ενισχύεται και από πολιτιστικούς παράγοντες. Στην Ινδία, το φεστιβάλ Ντιβάλι θεωρείται ευοίωνη περίσταση για αγορά χρυσού, ενώ στην Κίνα η κατανάλωση χρυσού συνδέεται με την τύχη και τις παραδόσεις. Σύμφωνα με την Morgan Stanley, τα νοικοκυριά στην Ινδία κατείχαν χρυσό αξίας 3,8 τρισ. δολαρίων, ποσό που ισοδυναμεί με το 88,8% του ΑΕΠ της χώρας. Η επερχόμενη Κινεζική Πρωτοχρονιά και η Χρονιά του Αλόγου αναμένεται επίσης να ενισχύσουν τη ζήτηση.
Η άνοδος του χρυσού ενισχύεται από τη στροφή των κεντρικών τραπεζών. Πέρυσι, πολλές τράπεζες αύξησαν τα αποθέματά τους σε χρυσό, ενισχύοντας τη μετατόπιση από το δολάριο. «Υπάρχει μια πολύ σαφής μετατόπιση από το δολάριο ΗΠΑ, η οποία ωφελεί σε μεγάλο βαθμό τον χρυσό», δηλώνει ο Καβάλις, αναλύοντας την τάση αυτή. Παράλληλα, επενδυτές και αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αγορές του χρυσού παραμένουν ευάλωτες σε ξαφνικά νέα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την τιμή.
Οι εξελίξεις στην Ιαπωνία αποτελούν επίσης κεντρικό παράγοντα κινδύνου για τις αγορές. Οι πολιτικές αποφάσεις γύρω από τη δημοσιονομική τόνωση και τη διαχείριση της νομισματικής πολιτικής επηρεάζουν τα μακροπρόθεσμα ομόλογα και τη θέση του γιεν στο διεθνές carry trade. «Πρόκειται για πολιτικά πολύπλοκες αποφάσεις, αλλά το ζήτημα πρέπει να παρακολουθείται στενά, δεδομένων των σχεδόν συστημικών κινδύνων», δήλωσε ο Alberto Tocchio της Kairos Partners.
Η συνδυαστική επίδραση όλων αυτών των παραγόντων – γεωπολιτική αβεβαιότητα, πολιτική επιτοκίων, εμπορικές εντάσεις και αυξημένη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια – οδήγησε τον χρυσό σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και τόνισε τη θέση του ως βασικού επενδυτικού εργαλείου σε περιόδους αβεβαιότητας, ενώ το δολάριο ΗΠΑ συνεχίζει να πιέζεται, δημιουργώντας ένα σύνθετο σκηνικό για τις παγκόσμιες αγορές.
