Εκρηκτικό σκηνικό φόβου στις αγορές: Άλμα χρυσού, βουτιά δολαρίου και έλλειψη εμπιστοσύνης στις ΗΠΑ

Το μπαράζ των παρεμβάσεων Τραμπ ανεβάζει τον χρυσό. Η πτώση του δολαρίου εντείνεται από πληροφορίες για παρέμβαση Fed με Τράπεζας της Ιαπωνίας

Wall Street © EPA/JUSTIN LANE

Στο χαμηλότερο τετράμηνου υποχώρησε το δολάριο τη Δευτέρα καθώς εκτιμάται πως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) σχεδιάζει να παρέμβει συντονισμένα με την Τράπεζα της Ιαπωνίας για τη στήριξη του γιεν ενώ ο χρυσός ξεπέρασε τα 5.100 δολάρια την ουγγιά, καταρρίπτοντας το ιστορικό υψηλό που σημειώθηκε μόλις στα τέλη της περασμένης εβδομάδας. Το επίκεντρο των διεθνών αγορών εστιάζεται στα νομίσματα, τον χρυσό και τα κρατικά ομόλογα της Ιαπωνίας, όπου το 20ετές και 30ετές κόστος δανεισμού έχει αναρριχηθεί πάνω από 20 μονάδες βάσης τον τελευταίο μήνα καθώς η χώρα πορεύεται σε έκτακτες εκλογές.

Αναμένεται να ενισχυθούν οι πτωτικές τάσεις εις βάρος του αμερικανικού νομίσματος, που προκλήθηκαν από την κρίση της Γροιλανδίας την περασμένη εβδομάδα, με την ισοτιμία του έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων να υποχωρεί χθες στο χαμηλό τετραμήνου. Από την ορκωμοσία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, έναν χρόνο πριν, ο δείκτης του δολαρίου έχει χάσει πάνω από 9% και 1,35% από τις αρχές του 2026. Την ίδια ώρα, ο χρυσός έχει σημειώσει άνοδο 18% από τις αρχές του έτους και σχεδόν 90% σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

«Ο κόσμος δεν προβληματίζεται από την άνοδο της τιμής του χρυσού καθώς θεωρούν ότι θα συνεχιστεί αυτή η ανοδική πορεία», αναφέρει ο Μάικλ Χέιγκ, αναλυτής της Societe Generale. Πρόσθεσε ότι η αβεβαιότητα είναι οξυμένη, σε παγκόσμια κλίμακα, αναφερόμενος στα πρόσφατα γεγονότα της Βενεζουέλας, της Γροιλανδίας και τον Ιράν. Η κυβέρνηση των Ρεπουμπλικάνων έχει διαμορφώσει ένα περιβάλλον μόνιμης αβεβαιότητας, με απρόβλεπτες αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Τα πολλαπλά μέτωπα της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ δημιουργούν μεγάλη αβεβαιότητα

Ο Λευκός Οίκος κρατά μια τεράστια βεντάλια με πολλαπλά μέτωπα που παραμένουν ανοικτά, ανεβάζοντας τους τόνους στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική, την Wall Street και το ΝΑΤΟ. Η αλληλουχία των γεγονότων είναι πρωτοφανής. Οι ειδικές δυνάμεις του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ απήγαγαν τον δικτάτορα της Βενεζουέλας, Νικολά Μαδούρο, με τον Τραμπ να επιδιώκει έκτοτε την άμεση πρόσβαση στην ανοικοδόμηση του πετρελαϊκού κλάδου της χώρας.

Έπειτα ο Τραμπ επενέβη στις μεγάλες διαδηλώσεις του Ιράν, υποσχόμενος την παροχή στήριξης στους άμαχους πολίτες για να ανακαλέσει λίγα 24ώρα μετά. Την περασμένη εβδομάδα ισχυρίστηκε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, για μόνιμη πρόσβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, ενώ η Δανία επιμένει για την ανεξαρτησία της..

Νέες απειλές για δασμούς, αγωγές και κίνδυνος νέου shutdown μετά τα τραγικά γεγονότα στη Μινεσότα

Το υπουργείο Δικαιοσύνης άσκησε ποινική δίωξη κατά του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed), Τζερόμ Πάουελ, Ο Τραμπ προέβη σε αγωγή 5 δισ. δολαρίων κατά του Τζέιμι Ντίμον της JP Morgan, κατηγορώντας την ισχυρότερη τράπεζα των ΗΠΑ ότι τον απέκλεισε από το δίκτυο της με πολιτικά κίνητρα μετά την επίθεση οπαδών του στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου του 2021. Η κίνηση αυτή σε συνδυασμό με την πρόθεση του προέδρου των ΗΠΑ να επιβάλει πλαφόν στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών δείχνουν πως η Wall Street, η οποία επωφελούνταν από την απορυθμιστική ατζέντα του Τραμπ, έρχεται αντιμέτωπη με την αρνητική πλευρά της κυβέρνησης των Ρεπουμπλικάνων.

Τα τραγικά γεγονότα στην πολιτεία της Μινεσότα, όπου σκοτώθηκαν δυο Αμερικανοί πολίτες από πυρά στελεχών της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης (ICE) μέσα σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες, ωθεί τους Δημοκρατικούς να αναστείλουν πακέτο 1,2 τρισ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση ομοσπονδιακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, οδηγώντας ενδεχομένως την ισχυρότερη οικονομία σε νέο έστω και μερικό shutdown. Το περασμένο Σάββατο, ο Λευκός Οίκος απείλησε τον Καναδά με δασμούς 100% εάν προχωρήσει σε εμπορική συμφωνία με την Κίνα, ενώ δέκα ημέρες πριν προτίθονταν να επιβάλει με δασμούς 25% οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν μια συμβολική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία.

Πέραν του διάχυτου περιβάλλοντος αστάθειας που επιτείνεται από τη μια μέρα στην άλλη, οι ισχυρές πιθανότητες για κοινή παρέμβαση από τη Fed και την Τράπεζα της Ιαπωνίας εκλαμβάνονται ως ισχυρή ένδειξη πως η κυβέρνηση του Τραμπ θα καλωσόριζε ένα αδύναμο δολάριο. Τα σενάρια αυτά οδήγησαν χθες το ιαπωνικό νόμισμα στα 154 έναντι του δολαρίου, αντανακλώντας το υψηλότερο διμήνου και πλέον. Το ευρώ, παράλληλα, ξεπέρασε τα 1,18 δολάρια και αναρριχήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με τους αναλυτές στην αγορά να έχουν στραμμένη τη ματιά τους στη διήμερη συνεδρίαση της Fed που ξεκινά σήμερα και ολοκληρώνεται αύριο.

Η ειδική περίπτωση της αγοράς κρατικών ομολόγων της Ιαπωνίας, συνολικού ύψους άνω των 7 τρισ. δολαρίων, σε ένα γενικευμένο περιβάλλον αστάθειας

Κάτω από το γενικότερο κλίμα οξυμένης αβεβαιότητας μεγιστοποιούνται οι τάσεις στις διεθνείς αγορές, όπως φάνηκε από την πρόσφατη αύξηση των αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα της Ιαπωνίας και τις απότομες διακυμάνσεις του γιεν, ενός νομίσματος που αποτελεί κλασικό επενδυτικό καταφύγιο σε περιόδους κρίσεων. Η ιαπωνική οικονομία, η οποία αποτελούσε εδώ και χρόνια πηγή πρόσβασης σε κεφάλαια με χαμηλό κόστος, φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών.

Η επανεμφάνιση του πληθωρισμού από το 2022 κι η άνοδος των μισθών από το 2023 μετά μια 30ετή στασιμότητα ενισχύουν σενάρια που θέλουν την Τράπεζα της Ιαπωνίας να οδηγεί το βασικό κόστος δανεισμού στο 1% ακόμη και τον Απρίλιο από το 0,75% που ισχύει σήμερα. Οι επενδυτές, παράλληλα, οδήγησαν τις αποδόσεις στα 10ετή κρατικά ομόλογα μέχρι το 2,26%, αντανακλώντας το υψηλότερο επίπεδο από το 1999, διότι προδικάζεται διότι η πρωθυπουργός, Σανάε Τακαΐτσι, σχεδιάζει να αυξήσει τις κρατικές δαπάνες εάν κερδίσει στις έκτακτες εκλογές που κήρυξε για τις 8 Φεβρουαρίου.

Αμφιβολίες για τη θετική επίδραση μιας επεκτατικής νομισματικής πολιτικής

Μια από τις προτάσεις της Τακαΐτσι, η οποία εκπροσωπεί το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα από το 2025, είναι να παγώσει φόρος κατανάλωσης στα τρόφιμα της τάξεως του 5% για μια διετία. «Η δημοσιονομική κατάσταση στην Ιαπωνία θέτει ζήτημα αξιοπιστίας», αναφέρει η Sumitomo Mitsui DS Asset Management στο Bloomberg. Αν και έχει υποχωρήσει μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να κινείται στο 231% του ΑΕΠ. Από την πλευρά της Τράπεζας της Ιαπωνίας, ο διοικητής Καζούο Ουέντα είπε ότι είναι πιθανή η αύξηση των αγορών ομολόγων προκειμένου να σταθεροποιηθούν οι αποδόσεις μετά την πρόσφατη μεγάλη άνοδο.

«Το μεγαλύτερο σήμα στις αγορές εκπέμπει ένας συντονισμός μεταξύ της Fed και της Τράπεζας της Ιαπωνίας», σχολίασε ο Ντάνιελ Μποέζα, αντιπρόεδρος στην επενδυτική εταιρεία Frontclear. Απευθυνόμενος στο πρακτορείο Bloomberg, ο Μποέζα συμπλήρωσε ότι «εάν οι αγορές ερμηνεύσουν τις συντονισμένες ενέργειες ως πρόθεση για ένα πιο χαλαρό δολάριο, μαζί με μια αντίδραση «περιστεριού» από τη Fed, τότε θα ενισχυθούν οι πτωτικές τάσεις στις τιμές των κρατικών ομολόγων».

Σύμφωνα με την CME Group’s FedWatch, ωστόσο, η Fed αναμένεται να αφήσει αμετάβλητα τα επιτόκια μέσα στους επόμενους μήνες προκειμένου να αφομοιωθούν οι τρεις μειώσεις που έχουν προηγηθεί από την περίοδο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου του 2025. Όμως αναμένεται να δοθούν κάποιες ενδείξεις για τις προθέσεις της Fed στο εγγύς μέλλον μετά τη λήξη της συνεδρίασης την Τετάρτη.