Το επίφοβο σενάριο να κλιμακωθεί περαιτέρω ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν ζυγίζουν οι αγορές, με τις τιμές των μετοχών και των ομολόγων σε Ασία, Ευρώπη και ΗΟΑ μαζί με τα προθεσμιακά μετοχών της Wall Street να οδηγούνται σε απώλειες, την ώρα που οι τιμές του πετρελαίου προσέγγισαν νωρίς σήμερα τα 120 δολάρια, το βαρέλι, δηλαδή επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Το νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή παίρνει διαστάσεις περιφερειακής σύγκρουσης σε αντίθεση με τον τετραετή πια πόλεμο στην Ουκρανία. Οι ενεργειακές εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου των χωρών του Κόλπου απειλούνται από τα σκληρά αντίποινα του Ιράν στις σφοδρές εναέριες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ έχουν ήδη διακόψει την παραγωγή λόγω πληγμάτων από τα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και πυραύλους.
Σε αντίθεση με την περασμένη εβδομάδα, όπου τηρούνταν στάση αναμονής για τον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουάριου, οι επενδυτές βλέπουν ορατό τον κίνδυνο του στασιμοπληθωρισμού λόγω ενός παρατεταμένου περιφερειακού πολέμου. Από τα ξημερώματα της Δευτέρας, οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν την ανοδική πορεία της περασμένης εβδομάδας, ξεπερνώντας τα 118 δολάρια το βαρέλι, με αποτέλεσμα ο δείκτης του χρηματιστηρίου της Νότιας Κορέας να υποχωρεί πάνω από 8% και οι αρχές κεφαλαιαγοράς να αναστέλλουν τη συνεδρίαση. Ο δείκτης Nikkei 225 στο Τόκιο και ο Asia Dow έκλεισαν με απώλειες 5,20% και 4,12%, αντίστοιχα, καθώς ο μεγαλύτερος όγκος από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου που εξέρχεται των Στενών του Ορμούζ καταλήγει στις ασιατικές οικονομίες.
Μετά το κλείσιμο των ασιατικών χρηματιστηρίων, τη σκυτάλη μιας απαισιόδοξης συνεδρίασης πήραν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης FTSE Eurotop 600 ανέκοψε τις ενδοσυνεδριακές απώλειες στο 0,65% λίγο πριν το κλείσιμο αφού προηγουμένως είχε υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Νοέμβριο του 2025. Παρομοίως, οι δείκτες Dax στη Φρανκφούρτη και Cac-40 στο Παρίσι περιόρισαν την πτώση τους κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, ενώ το 10ετές κόστος δανεισμού της γερμανικής οικονομίας εκτοξεύθηκε στο υψηλό 14ετίας, μια ανάσα από το 3%. Παρομοίως, η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας κινούνται στο 3,57%, 3,68% και 3,62%. Σε ράλι βρίσκονται, επίσης, οι τιμές των λιπασμάτων καθώς δυσχεραίνονται οι εξαγωγές από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Φόβοι για νέο κύμα ανατιμήσεων στην παγκόσμια οικονομία
Οι φόβοι για ένα νέο πληθωριστικό σπιράλ ανατρέπουν προσδοκίες για μια μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Αυξάνονται, αντίθετα, οι φόβοι για επικείμενες αυξήσεις του κόστους δανεισμού για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Οι αγορές δίνουν 60% πιθανότητες να προχωρήσει η ΕΚΤ σε σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής καθώς τα προθεσμιακά συμβόλαια στην αγορά TTP της Ολλανδίας να ενισχύονται κατά 20% στα 64 και μετέπειτα στα 61 ευρώ τη μεγαβατώρα. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο κατά τη διάρκεια της τελευταίας τριετίας έπειτα από άνοδο 67% την περασμένη εβδομάδα. Εκτός του κινδύνου των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις των αραβικών χωρών του Κόλπου από το Ιράν, η διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ είναι πρακτικά αδύνατη λόγω απειλών από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Είναι ένας ακόμη παράγοντας που ωθεί τη Σαουδική Αραβία να μειώσει την παραγωγή, ακολουθώντας τα βήματα του Κουβέιτ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ιράκ καθώς εξαντλούνται τα όρια των αποθηκευτικών τους χώρων.
Με την προοπτική μιας αποκλιμάκωσης να είναι απόμακρη, οι πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας αναμένεται να είναι ασφυκτική μέσα στο επόμενο διάστημα. Το Κατάρ προειδοποίησε την περασμένη Παρασκευή ότι το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι. Μετά από σημερινή τηλεδιάσκεψη που είχαν υπουργοί Οικονομικών των G7, των επτά ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου, ανακοίνωσαν πως παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις προκειμένου να αποφασίσουν εάν θα πρέπει να προχωρήσουν στην απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Με αυτή τη “τεχνητή” αύξηση της προσφοράς εκτιμάται πως θα μπορούν να τεθούν υπό έλεγχο οι δραματικές ανατιμήσεις στην ενέργεια που ήδη έχουν αρχίσει να γίνονται αισθητές στα πρατήρια καυσίμων σε όλον τον κόσμο. Ωστόσο, ο πρόεδρος της Γαλλίας,
Οι φόβοι των επενδυτών και των κυβερνήσεων για έναν παρατεταμένο πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης ενισχύονται αφού το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν (IRIB) μετέδωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας έχουν τη δυνατότητα για συνεχίσουν να μάχονται για ένα ακόμη εξάμηνο με την ίδια ένταση των πρώτων έντεκα ημερών. Το IRIB υπογράμμισε, επίσης, πως οι Φρουροί της Επανάστασης θα αρχίσουν να χρησιμοποιούν πιο προηγμένους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, λίγες ώρες αφότου, επιλέχθηκε ο Μοτζάμπα Χαμενεΐ να διαδεχτεί τον πατέρα του, Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ, μετά τη δολοφονία του τελευταίου στις 28 Φεβρουαρίου, δηλαδή την ημέρα κήρυξης πολέμου από τις ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Ο 56χρόνος νέος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν θεωρείται ακόμα πιο σκληροπυρηνικός από τον προκάτοχο του. Ας μην λησμονείται ότι μέσα στο Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ άφησε, επίσης, ανοικτό το ενδεχόμενο να γίνει χερσαία επιδρομή στο Ιράν προκειμένου να τεθούν υπό έλεγχο τα αποθέματα ουράνιου της χώρας.
