Η G7 δεν έχει ακόμη λάβει απόφαση για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, παρά τη ραγδαία άνοδο των τιμών που προκαλεί η σύγκρουση με το Ιράν και οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Οι υπουργοί Οικονομικών των επτά μεγαλύτερων ανεπτυγμένων οικονομιών συμφώνησαν σε τηλεδιάσκεψη που πραγματοποίησαν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να εξετάσουν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, χωρίς ωστόσο να καταλήξουν ακόμη σε κοινή απόφαση για αποδέσμευση αποθεμάτων.
Τη στάση αυτή επιβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλία, Ρολάν Λεσκίρ, ο οποίος τόνισε ότι η ομάδα των επτά χωρών «δεν έχει φτάσει ακόμη στο σημείο» να ενεργοποιήσει έναν συντονισμένο μηχανισμό απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων.
Πίεση για συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων
Η τηλεδιάσκεψη πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή των υπουργών Οικονομικών του Καναδά, της Γαλλία, της Γερμανία, της Ιταλία, της Ιαπωνία, του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ στη συζήτηση συμμετείχε και ο επικεφαλής του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο IEA κάλεσε τις μεγάλες οικονομίες να εξετάσουν μια συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, εφόσον η κατάσταση στις αγορές ενέργειας επιδεινωθεί. Όπως δήλωσε η υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνία, Σατσούκι Καταγιάμα, ο οργανισμός ζήτησε από τα κράτη να προετοιμαστούν για κοινή δράση ώστε να σταθεροποιηθούν οι τιμές.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή μέσα, τουλάχιστον τρεις χώρες της G7 —μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες— εμφανίζονται θετικές στην ιδέα μιας μεγάλης διοχέτευσης πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, εφόσον συνεχιστεί η αναταραχή στις αγορές.
Σενάριο απελευθέρωσης έως 400 εκατ. βαρελιών
Στο τραπέζι έχει πέσει το σενάριο διοχέτευσης στην αγορά έως και 300-400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών-μελών του IEA. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 25% έως 30% των συνολικών δημόσιων αποθεμάτων που διαθέτουν τα κράτη του οργανισμού, τα οποία ξεπερνούν τα 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια.
Τα αποθέματα αυτά αποτελούν έναν συλλογικό μηχανισμό ασφάλειας που δημιουργήθηκε το 1974, μετά το πετρελαϊκό εμπάργκο των αραβικών χωρών, προκειμένου οι μεγάλες οικονομίες να μπορούν να αντιδρούν σε μεγάλες διαταραχές της αγοράς ενέργειας.
Μέχρι σήμερα, οι χώρες του IEA έχουν προχωρήσει σε συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων μόλις πέντε φορές, με τις δύο πιο πρόσφατες να πραγματοποιούνται το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσία στην Ουκρανία.
Εκτίναξη τιμών στις διεθνείς αγορές
Η συζήτηση για πιθανή παρέμβαση στις αγορές πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent crude oil, το βασικό διεθνές σημείο αναφοράς, κατέγραψε άνοδο έως και 24% στις ασιατικές συναλλαγές, φτάνοντας τα 116,7 δολάρια το βαρέλι, πριν περιορίσει τα κέρδη του κοντά στα 110 δολάρια.
Αντίστοιχη ήταν η εικόνα και για το αμερικανικό West Texas Intermediate, το οποίο σημείωσε άνοδο έως 28% πριν υποχωρήσει περίπου στα 108 δολάρια.
Η άνοδος των τιμών συνδέεται με τη μείωση της παραγωγής από χώρες του Κόλπου και τα προβλήματα στις μεταφορές πετρελαίου μέσω του στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ. Η δυσκολία στη διέλευση δεξαμενόπλοιων έχει περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που συνολικά παράγουν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Πίεση στον Τραμπ για το ενεργειακό κόστος
Η άνοδος των τιμών δημιουργεί πολιτική πίεση και στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η μέση τιμή της βενζίνης στη χώρα αυξήθηκε μέσα σε μία εβδομάδα από 2,98 σε περίπου 3,45 δολάρια το γαλόνι.
Ο ίδιος, ωστόσο, επιχείρησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος, υποστηρίζοντας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social ότι η προσωρινή άνοδος των τιμών αποτελεί «μικρό τίμημα» μπροστά στη διασφάλιση της παγκόσμιας ασφάλειας.
Παράλληλα, αναλυτές της αγοράς ενέργειας προειδοποιούν ότι εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί, οι πιέσεις στις τιμές θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν νέο κύμα πληθωρισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, πλήττοντας ιδιαίτερα μεγάλες εισαγωγικές οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εμφανίζεται έτοιμος να παρέμβει εφόσον επιδεινωθεί η κρίση στην προσφορά πετρελαίου. Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο του οργανισμού, τα κράτη-μέλη διαθέτουν πάνω από 1,24 δισ. βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων, ενώ επιπλέον περίπου 600 εκατ. βαρέλια βρίσκονται σε αποθέματα της ενεργειακής βιομηχανίας.
Τα αποθέματα αυτά μπορούν να καλύψουν σχεδόν έναν μήνα συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου στις χώρες του οργανισμού και πάνω από 140 ημέρες καθαρών εισαγωγών, γεγονός που προσφέρει ένα σημαντικό «μαξιλάρι» για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης.
