Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν τις τελευταίες εβδομάδες κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, παρά τον πόλεμο στο Ιράν και τις ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο των Στενών του Ορμούζ, σημειώνει δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Η συγκράτηση των τιμών έχει εκπλήξει μέρος της αγοράς, καθώς αρκετοί αναλυτές προέβλεπαν απότομη άνοδο λόγω γεωπολιτικής αστάθειας. Ωστόσο, οι προσδοκίες για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία, η μειωμένη ζήτηση από την Κίνα και οι εναλλακτικές οδοί μεταφοράς πετρελαίου έχουν μέχρι στιγμής αποτρέψει ένα σοβαρό σοκ στην αγορά.
Παρά την ένταση των συγκρούσεων, το αμερικανικό αργό κινήθηκε την Παρασκευή στα 84,88 δολάρια το βαρέλι, με την αγορά να αντιδρά θετικά σε δημοσιεύματα που θέλουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Η Κίνα «τραβά» προς τα κάτω τη ζήτηση πετρελαίου
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που συγκρατούν τις τιμές είναι η σημαντική υποχώρηση των κινεζικών εισαγωγών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η Κίνα εισήγαγε 7,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, έναντι περίπου 11 εκατομμυρίων τα προηγούμενα χρόνια.
Πρόκειται για τη χαμηλότερη επίδοση των τελευταίων σχεδόν οκτώ ετών, ακόμη και χαμηλότερη από την περίοδο της πανδημίας, όταν η κινεζική οικονομία είχε σε μεγάλο βαθμό «παγώσει».
Η μείωση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως λιγότερη ζήτηση, ποσότητα συγκρίσιμη με τη συνολική κατανάλωση χωρών όπως η Ιταλία και η Γαλλία μαζί. Η απώλεια αυτή έχει λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» για την παγκόσμια αγορά, απορροφώντας μέρος της πίεσης από τη μειωμένη προσφορά.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση είναι εύθραυστη. Αν η Κίνα επανέλθει σε υψηλότερες αγορές, η ισορροπία θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα.
Ο παράγοντας Τραμπ και η πολιτική αβεβαιότητα
Η αγορά πετρελαίου επηρεάζεται επίσης από την πολιτική αβεβαιότητα και τις παρεμβάσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με traders, οι συνεχείς δημόσιες τοποθετήσεις του μέσω κοινωνικών δικτύων έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας. Πολλοί επενδυτές αποφεύγουν πλέον να κρατούν μεγάλες θέσεις το Σαββατοκύριακο, φοβούμενοι αιφνίδιες ανακοινώσεις που θα επηρεάσουν τις τιμές.
Σε αρκετές περιπτώσεις, δηλώσεις και διαρροές από τον Λευκό Οίκο φαίνεται να έχουν περιορίσει την ανοδική δυναμική του πετρελαίου, ακόμη και εν μέσω γεωπολιτικής έντασης.
Μερική αποκατάσταση των ροών μέσω Ορμούζ
Παρά τις αρχικές ανησυχίες για «διπλό αποκλεισμό» των Στενών του Ορμούζ, οι ροές πετρελαίου έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν σταδιακά.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας δεδομένων εμπορευμάτων Kpler, περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού πετρελαίου -ή περίπου 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως- έχουν φτάσει στις διεθνείς αγορές μέσω του Ορμούζ από τις αρχές Μαΐου.
Αν και το μέγεθος αυτό παραμένει πολύ χαμηλότερο από τα περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που περνούσαν πριν από τον πόλεμο, αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σχέση με τον Απρίλιο, όταν οι ροές είχαν υποχωρήσει σχεδόν στο 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.
Σημαντικό ρόλο παίζουν πλέον και τα λεγόμενα «σκιώδη» δρομολόγια δεξαμενόπλοιων, τα οποία ταξιδεύουν με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού για να αποφύγουν πιθανές επιθέσεις ή εντοπισμό.
Η ενεργειακή ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας και οι εναλλακτικές διαδρομές
Η τρέχουσα κρίση αναδεικνύει, σύμφωνα με αναλυτές, μια λιγότερο ορατή αλλά κρίσιμη εξέλιξη: την αυξημένη ενεργειακή αποδοτικότητα των μεγάλων οικονομιών.
Τα τελευταία 20 χρόνια, οι ανεπτυγμένες οικονομίες και η Κίνα έχουν μειώσει σημαντικά την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή ενός δολαρίου ΑΕΠ. Στις ΗΠΑ και την Ευρώπη η μείωση φτάνει περίπου το ένα τρίτο, ενώ στην Κίνα αγγίζει το 40%, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Παράλληλα, πολλά κράτη έχουν ενισχύσει τα αποθέματα και τα εργαλεία στήριξης καταναλωτών, περιορίζοντας τον άμεσο αντίκτυπο των διακυμάνσεων στις τιμές.
Σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίηση των ροών παίζουν και οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου.
Η Σαουδική Αραβία αξιοποιεί τον αγωγό East-West, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν μικρότερο παράλληλο δίκτυο αγωγών, που συνολικά μεταφέρουν περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, το Ιράν επιχειρεί να αναπτύξει χερσαίες διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου προς την Κίνα μέσω σιδηροδρομικών δικτύων που συνδέουν το ιρανικό έδαφος με ασιατικές αγορές.
Αναλυτές δεν αποκλείουν το πετρέλαιο να φτάσει τα 160 δολάρια
Παρά τη σημερινή σχετική σταθερότητα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η εικόνα μπορεί να αλλάξει απότομα.
Τα αποθέματα πετρελαίου στις χώρες του ΟΟΣΑ εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κάτω από τα 2,3 δισ. βαρέλια έως τον Δεκέμβριο, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2003.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το στρατηγικό απόθεμα στο Cushing της Οκλαχόμα πλησιάζει επίσης κρίσιμα χαμηλά επίπεδα.
Εάν τα παγκόσμια αποθέματα μειωθούν περαιτέρω, η αγορά μπορεί να αντιδράσει απότομα με ισχυρή άνοδο των τιμών. Ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμη και επίπεδα 150–160 δολαρίων το βαρέλι σε περίπτωση έντονης έλλειψης προσφοράς, σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της ExxonMobil.
