Οι νέες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν εντείνουν την αβεβαιότητα στις αγορές με το πετρέλαιο να σκαρφαλώνει 6,6% στα 108 δολ. το βαρέλι και τα διεθνή χρηματιστήρια να επιστρέφουν στο βαθύ κόκκινο μετά το πρόσκαιρο, όπως αποδείχθηκε, ισχυρό ριμπάουντ.
Η παρέμβαση Τραμπ οδηγεί σε πτώση μετοχών και ενίσχυση του δολαρίου, καθώς οι επενδυτές προσαρμόζονται ξανά σε ένα περιβάλλον αυξημένου γεωπολιτικού ρίσκου και ενεργειακής αστάθειας.
Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχωρεί 1% και ο DAX στ Γερμανία χάνει 1,5%, με το ελληνικό χρηματιστήριο να επιστρέφει στις απώλειες. Στην Ευρώπη ιδιαίτερα έντονες είναι οι ανησυχίες και οι απώλειες στους κλάδους εξόρυξης και τεχνολογίας, με πτώση 2,8% και 3% αντίστοιχα, επιβεβαιώνοντας τη γενικευμένη αποστροφή κινδύνου που επικρατεί στα χρηματιστήρια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να πλήξουν το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά» εντός δύο έως τριών εβδομάδων, απογοητεύοντας τους επενδυτές που ανέμεναν σαφή σημάδια αποκλιμάκωσης.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στις ΗΠΑ υποχώρησαν, ενώ οι αγορές της Ασίας-Ειρηνικού κατέγραψαν απώλειες έως και 1,7%, με τις μετοχές σε Ιαπωνία και Νότια Κορέα να ηγούνται της πτώσης. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης του δολαρίου Bloomberg ενισχύθηκε, σηματοδοτώντας επιστροφή σε στρατηγικές αποφυγής ρίσκου (risk-off).
Χρηματιστήρια: Ιράν στο επίκεντρο της επενδυτικής αβεβαιότητας
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ομιλία Τραμπ δεν παρείχε τις καθησυχαστικές ενδείξεις που ανέμεναν οι αγορές. Αντίθετα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν. Η ασάφεια των αμερικανικών μηνυμάτων προκαλεί σύγχυση στους επενδυτές, οι οποίοι προσπαθούν να εκτιμήσουν την επόμενη κίνηση της Ουάσινγκτον.
Η προοπτική ενεργειακών σοκ μειώνει τις πιθανότητες μείωσης επιτοκίων από τη Federal Reserve, ενισχύοντας περαιτέρω την πίεση στις αγορές.
Η παρατεταμένη σύγκρουση οδηγεί σε στροφή των επενδυτών προς πιο αμυντικές τοποθετήσεις. Σύμφωνα με τον Τομό Κινοσίτα της Invesco, οι αγορές κινούνται προς χαμηλότερες αποτιμήσεις μετοχών και ομολόγων, ενώ το δολάριο ενισχύεται.
Όπως σημειώνει ο Τζουνπέι Τανάκα της Pictet Asset Management Japan, οι δηλώσεις Τραμπ εκλαμβάνονται ως αρνητικός παράγοντας για τις μετοχές. Αντίστοιχα, ο Κεν Γουόνγκ της Eastspring Investments τονίζει ότι οι επιπτώσεις του πολέμου θα διαχυθούν στην παγκόσμια οικονομία, ιδίως μέσω των αυξημένων τιμών ενέργειας.
O Τανάκα είπε στο Bloomberg: «Η ομιλία Τραμπ δεν ήταν αυτό που ήλπιζε η αγορά, δηλαδή, σημάδια που έδειχναν προς το τέλος της σύγκρουσης. Αντίθετα, πρότεινε μια πιθανή κλιμάκωση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξαπολύσουν εξαιρετικά σοβαρά πλήγματα κατά του Ιράν μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες και προειδοποιώντας ότι οι ιρανικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας θα στοχοποιηθούν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Ως αποτέλεσμα, τα σχόλια ερμηνεύονται ως αρνητικός παράγοντας».
Ο Κεν Γουόνγκ δήλωσε: «Ενώ όλοι θέλουν να ξεπεραστή η πολεμική κρίση, υπάρχουν ακόμη πολλά να αποσαφηνιστούν από τα γεγονότα του περασμένου μήνα στη Μέση Ανατολή. Το ερώτημα τώρα είναι πόσο αυτές οι εξελίξεις θα επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία τα επόμενα τρίμηνα. Με τις πετρελαϊκές κρίσεις σε εξέλιξη, η πιθανότητα η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να μειώσει τα επιτόκια έχει μειωθεί περαιτέρω».
Η Κάρολ Κονγκ από την Commonwealth Bank of Australia υπογραμμίζει ότι η συνεχιζόμενη στρατιωτική συγκέντρωση δυνάμεων των ΗΠΑ στην περιοχή διατηρεί υψηλό το ενδεχόμενο περαιτέρω σύγκρουσης, στηρίζοντας το αμερικανικό νόμισμα: «Παρά την προσπάθεια καθησυχασμού από τον Τραμππ, η πραγματικότητα είναι ότι τα στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ συνεχίζουν να συσσωρεύονται στην περιοχή, διατηρώντας ζωντανή την πιθανότητα μιας χερσαίας επίθεσης».
Χρηματιστήρια: Μεταβλητότητα, πετρέλαιο και πληθωριστικές πιέσεις
Η κρίση ενισχύει τη μεταβλητότητα, με τις αγορές να ενσωματώνουν υψηλότερο γεωπολιτικό premium, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας. Οι αυξημένες τιμές πετρελαίου ασκούν πιέσεις στα νομίσματα χωρών που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, κυρίως στην Ασία, αναφέρουν αναλυτές.
Η άνοδος του πετρελαίου εντείνει και τις πληθωριστικές πιέσεις, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την αναμενόμενη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από τη Fed. Ταυτόχρονα, η φυγή κεφαλαίων από αγορές όπως η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν και η Ινδία ενισχύει την αστάθεια.
Το περίεργο μοτίβο της Wall Street εν μέσω κρίσης με Ιράν
Παράλληλα, αναλυτές σημειώνουν, ένα αξιοσημείωτο μοτίβο το οποίο έχει αρχίσει να διαμορφώνεται στη Wall Street και ιδιαίτερα στον δείκτη S&P 500. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, οι αγορές κινούνται ανοδικά στις αρχές της εβδομάδας, αλλά καταγράφουν έντονες απώλειες προς το τέλος της.
Συνολικά, ο δείκτης έχει σημειώσει πτώση 9% τις Πέμπτες και τις Παρασκευές, παρά τα αρχικά εβδομαδιαία κέρδη. Η τάση αυτή αποδίδεται στο γεγονός ότι οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους πριν το Σαββατοκύριακο, όταν οι αγορές παραμένουν κλειστές αλλά οι γεωπολιτικές εξελίξεις συνεχίζονται.
Η αβεβαιότητα εντείνεται από την απρόβλεπτη στρατηγική του Τραμπ, ο οποίος συχνά ανακοινώνει σημαντικές κινήσεις εκτός ωρών λειτουργίας των αγορών. Όπως σημειώνει ο Τζο Γκίλμπερτ της Integrity Asset Management, η διατήρηση θέσεων εν μέσω «απροσδιόριστων κινδύνων» καθίσταται ολοένα πιο δύσκολη.
Η αρχική αισιοδοξία των επενδυτών για πιθανή αποκλιμάκωση εξανεμίστηκε γρήγορα μετά τις νέες απειλές κατά του Ιράν. Οι αγορές επανέρχονται σε καθοδική τροχιά, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί έως ότου υπάρξουν σαφείς ενδείξεις σταθεροποίησης.
