Με την ανάδειξη του προτιμητέου επενδυτή για την Ακτή Βουλιαγμένης έως τα τέλη Ιανουαρίου, η ΕΤΑΔ ολοκληρώνει έναν διαγωνισμό υψηλού επενδυτικού ενδιαφέροντος και ταυτόχρονα σχεδιάζει την περαιτέρω αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου της. Στο επίκεντρο της στρατηγικής της βρίσκεται η αξιοποίηση των ιστορικών Ξενία, καθώς και η προετοιμασία των απαραίτητων βημάτων για την ωρίμανση και ανάπτυξη των ιαματικών πηγών. Κεντρικός στόχος της εταιρείας είναι η ανάδειξη του τουρισμού ευεξίας ως βασικού πυλώνα ανάπτυξης για την επόμενη περίοδο, μέσα από τη δημιουργία νέων, οργανωμένων και ποιοτικών τουριστικών προορισμών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα πλέον ώριμα ακίνητα για άμεση αξιοποίηση είναι τα Ξενία Δράμας και Κοζάνης, τα οποία η ΕΤΑΔ σχεδιάζει να προκηρύξει εντός του 2026. Η έννοια της «ωρίμανσης», σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν εκ των έσω τη διαδικασία, δεν παραπέμπει σε έναν γενικό ή θεωρητικό σχεδιασμό, αλλά σε μια απολύτως συγκεκριμένη και απαιτητική προεργασία. Ξεκινά από την πλήρη αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των ακινήτων και προχωράει στην αξιολόγηση των παρεμβάσεων που μπορούν να υλοποιηθούν, στα αναγκαία αδειοδοτικά βήματα, καθώς και στον τεχνικό και νομικό έλεγχο. Πρόκειται για το κρίσιμο στάδιο στο οποίο επιλύονται οι βασικές εκκρεμότητες, ώστε ο διαγωνισμός να στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε ευχολόγια, διασφαλίζοντας ότι το επενδυτικό εγχείρημα δεν θα προσκρούσει σε ιδιοκτησιακές ασάφειες, περιορισμούς χρήσεων γης ή απρόβλεπτες τεχνικές ανάγκες.
Ειδικότερα, στη Δράμα, το τριώροφο κτίριο συνολικής επιφάνειας 2.777 τ.μ., σε οικόπεδο σχεδόν τριών στρεμμάτων, παραμένει ανενεργό και αναζητεί επενδυτή που θα το επαναφέρει στη λειτουργία. Στην Κοζάνη, το εμβληματικό Ξενία στον λόφο Μεταμορφώσεως, έργο του Άρη Κωνσταντινίδη από το 1965, επανέρχεται εκ νέου σε τροχιά αξιοποίησης έπειτα από τρεις άγονες απόπειρες μίσθωσης. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια τις δυσκολίες του εγχειρήματος όταν δεν έχουν αντιμετωπιστεί εγκαίρως κρίσιμα ζητήματα βιωσιμότητας, όρων χρήσης και επενδυτικού μοντέλου. Ήδη η εταιρεία προσκάλεσε επενδυτές και άλλους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν μη δεσμευτικές προτάσεις για το Ξενία Ηγουμενίτσας, καθώς προτίθεται να προχωρήσει στην αξιοποίηση του ακινήτου μέσω Ανοικτού Πλειοδοτικού Διαγωνισμού. Το ακίνητο του πρώην Ξενία Ηγουμενίτσας είχε παραχωρηθεί στο παρελθόν στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων για χρήση επί 30 χρόνια, με τη σχετική παραχώρηση να λήγει τον Ιούλιο του 2027.
Ο επόμενος κύκλος αξιοποιήσεων περιλαμβάνει τα Ξενία στο Καλέντζι και στους Δελφούς, ενώ συνολικά η ΕΤΑΔ σχεδιάζει συνολικά την αξιοποίηση οκτώ αναξιοποίητων Ξενία σε όλη τη χώρα. Συγκεκριμένα, το Ξενία Καλέντζι, στην Αγία Παρασκευή Καλεντζίου του Ερυμάνθου, διαθέτει όλα τα στοιχεία για να ενταχθεί σε ένα μοντέλο ήπιου, εμπειρικού τουρισμού. Αμφιθεατρικά κτισμένο στις πλαγιές του Ερυμάνθου, σε υψόμετρο περίπου 850 μέτρων, προσφέρει ανεμπόδιστη θέα προς την Αχαϊκή πεδιάδα, ενώ η γεωγραφική του θέση το καθιστά σχετικά προσβάσιμο, καθώς απέχει 49 χιλιόμετρα από την Πάτρα, 145 από την Τρίπολη και περίπου 260 από την Αθήνα. Η ευρύτερη περιοχή διαθέτει πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα, με αξιοθέατα, μουσεία και μοναστήρια, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκονται το Κάστρο της Οχριάς και το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Δοξάρας Κοριτζά.
Το ζητούμενο, ωστόσο, για την εταιρεία είναι να καθαρίσει το πεδίο και από τις παθογένειες που κρατούν ακίνητα στάσιμα. Μέσα στο 2024 αποβλήθηκαν τέσσερις μεγάλοι και συστηματικοί μεγαλοοφειλέτες από τα ακίνητα Ξενία Ουρανούπολης Χαλκιδικής, Ξενία Δράμας, Ξενία Δελφών Φωκίδας και από το Τουριστικό Περίπτερο Αβδήρων Ξάνθης. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η ΕΤΑΔ επιχειρεί να λύσει χρόνιους κόμπους πριν ανοίξει νέο κύκλο αξιοποίησης.
Στο στόχαστρο οι ιαματικές πηγές
Παράλληλα με την επανενεργοποίηση των Ξενία, η ΕΤΑΔ εντάσσει στις προτεραιότητές της και τις ιαματικές πηγές, αναδεικνύοντας τον τουρισμό ευεξίας ως μία από τις βασικές επιλογές για την επόμενη περίοδο. Η επιδίωξη είναι η δημιουργία νέων, οργανωμένων προορισμών που σήμερα απουσιάζουν από τον ελληνικό τουριστικό χάρτη, μέσα από τη συστηματική αξιοποίηση του ιαματικού πλούτου της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζουν οι ιαματικές πηγές στον Καϊάφα, τα Μέθανα και την Υπάτη, ενώ στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας περιλαμβάνονται και οι ιαματικές πηγές της Αιδηψού στην Εύβοια. Πρόκειται, ωστόσο, για παρεμβάσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι οποίες τοποθετούνται χρονικά μετά το 2028, καθώς προϋποθέτουν εκτεταμένη και σύνθετη διαδικασία ωρίμανσης.
Σε αυτήν τη φάση η ΕΤΑΔ δουλεύει πάνω σε διαφορετικά σενάρια αξιοποίησης και πιθανά επιχειρηματικά μοντέλα, προκειμένου να ξεκαθαρίσουν βασικές παράμετροι του εγχειρήματος, δηλαδή πώς θα λειτουργούν οι εγκαταστάσεις, ποιο θα είναι το απαιτούμενο ύψος της επένδυσης, ποιες αδειοδοτήσεις χρειάζονται και, τελικά, ποιο προϊόν ευεξίας μπορεί να αναπτυχθεί και να σταθεί με ρεαλιστικούς όρους στην αγορά.
Τα οικονομικά αποτελέσματα της ΕΤΑΔ
Στην πρόσφατη λογιστική κατάσταση για το 2024, η ΕΤΑΔ αποτυπώνει μια χρονιά έντονης κινητικότητας, κατά την οποία προώθησε πλειοδοτικούς διαγωνισμούς εκμίσθωσης και πώλησης, υπέγραψε 188 νέες συμβάσεις εκμίσθωσης ή παραχώρησης και ολοκλήρωσε σημαντικές συναλλαγές. Η αύξηση των εσόδων κατά 10,6% αποδίδεται στη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της στρατηγικής αξιοποίησης και στη συμβολή της εταιρείας στην ενίσχυση των τοπικών οικονομιών. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, καταγράφονται 297 ακίνητα με αναφορές επικινδυνότητας, υπενθυμίζοντας ότι το χαρτοφυλάκιο της ΕΤΑΔ δεν αποτελείται μόνο από αναπτυξιακές ευκαιρίες, αλλά και από βάρη που απαιτούν συστηματική και κοστοβόρα διαχείριση.
Η αποτύπωση και η εξυγίανση αυτού του αποθέματος περιγράφονται ως μια μεγάλης κλίμακας επιχειρησιακή άσκηση. Κατά τη διάρκεια του 2024 υλοποιήθηκαν δράσεις χαρτογράφησης, κατηγοριοποίησης και αποτίμησης για περισσότερα από 36.000 ακίνητα, με έμφαση σε επικίνδυνα, εγκαταλελειμμένα ή καταπατημένα. Παράλληλα, συνεχίστηκε η συστηματική καταγραφή κρίσιμων στοιχείων – από το ιδιοκτησιακό και νομικό καθεστώς έως την υφιστάμενη κατάσταση, την επικινδυνότητα, τους πολεοδομικούς περιορισμούς και τις δυνατότητες αξιοποίησης. Από τα 297 ακίνητα με αναφορές επικινδυνότητας, τα 148 έχουν χαρακτηριστεί επισήμως επικίνδυνα βάσει εκθέσεων της αρμόδιας υπηρεσίας, για τα 121 έχει ολοκληρωθεί έλεγχος και έχουν δρομολογηθεί τα αναγκαία μέτρα, ενώ 27 βρίσκονται ακόμη υπό τεχνική διερεύνηση. Τα υπόλοιπα αξιολογούνται και ιεραρχούνται ανάλογα με τις ανάγκες επισκευής, είτε για άμεση άρση κινδύνου είτε για αντιμετώπιση μέσω αξιοποίησης ή παραχώρησης.
Τα οικονομικά μεγέθη συμπληρώνουν την εικόνα ενός οργανισμού που επιδιώκει να λειτουργεί ως ενεργός διαχειριστής και όχι ως παθητικός κάτοχος περιουσίας. Ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε το 2024 στα 61,44 εκατ. ευρώ από 55,54 εκατ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας αύξηση 10,62%, με τα έσοδα από μισθώματα να ενισχύονται κατά 10,16%. Το λειτουργικό κόστος μειώθηκε στα 47,04 εκατ. ευρώ από 52,41 εκατ. ευρώ, ενώ τα κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων ανήλθαν σε 54,70 εκατ. ευρώ από 47,01 εκατ. ευρώ. Τα χρηματοοικονομικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 7,18 εκατ. ευρώ έναντι 5,65 εκατ. ευρώ, με τα αντίστοιχα έξοδα να παραμένουν περιορισμένα στις 400 χιλ. ευρώ. Τα καθαρά κέρδη μετά φόρων ανήλθαν σε 61,49 εκατ. ευρώ από 52,27 εκατ. ευρώ, ενώ χωρίς τις λοιπές προβλέψεις εκμετάλλευσης τα αντίστοιχα μεγέθη φθάνουν τα 70,82 εκατ. ευρώ το 2024 έναντι 63,41 εκατ. ευρώ το 2023. Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν σε 1,386 δισ. ευρώ, λόγω της αναγνώρισης νέων επενδυτικών ακινήτων ύψους 23 εκατ. ευρώ και θετικής αναπροσαρμογής εύλογης αξίας κατά 31 εκατ. ευρώ, ενώ τα ίδια κεφάλαια διαμορφώθηκαν σε 1,136 δισ. ευρώ.
Στην καθημερινή λειτουργία της, η ΕΤΑΔ στηρίζεται και στις επιδόσεις επιμέρους μονάδων που παρουσιάζουν σταθερή ή αυξανόμενη δυναμική. Η Ακτή Βουλιαγμένης παραμένει σταθερά κερδοφόρα, με 440.385 εισιτήρια το 2024 (+16,4%) και αύξηση 12,8% στο EBITDA. Τα Σπήλαια Διρού αύξησαν τα έσοδα κατά 15,6% και τα εισιτήρια κατά 5,4%, καταγράφοντας για πρώτη φορά κερδοφορία. Στο Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού, η σεζόν 2024–2025 συνοδεύτηκε από άνοδο επισκεψιμότητας 47,5%, με 180.076 επισκέπτες. Το Αχίλλειο Μουσείο λειτούργησε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, υποδεχόμενο 265.335 επισκέπτες και αποφέροντας έσοδα 1,27 εκατ. ευρώ. Η Μαρίνα Θεσσαλονίκης αναπροσάρμοσε για πρώτη φορά έπειτα από δέκα χρόνια τα τέλη ελλιμενισμού, καταγράφοντας αύξηση εσόδων 12%, ενώ το Κάμπινγκ Ασπροβάλτας σημείωσε άνοδο 39% στα ετήσια πακέτα και 15,5% στα συνολικά έσοδα. Το Μπούρτζι Ναυπλίου προσέγγισε τους 100.000 επισκέπτες στον πρώτο χρόνο πλήρους λειτουργίας, ενώ για τις ιαματικές πηγές καταγράφεται περιορισμένη, εποχική λειτουργία και οργανωτικές παρεμβάσεις, όπως η δημιουργία λογοτύπων και ιστοσελίδων. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι υγείας και ασφάλειας σε βασικές μονάδες, όπως ο Παρνασσός, ο Βόρας και το Μπούρτζι.
