Μπορεί η Ιθάκη να μην κατάφερε να βρεθεί ανάμεσα στις τοποθεσίες όπου γυρίστηκε η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, όμως το νησί προσδοκά να είναι ένας από τους μεγάλους τουριστικούς κερδισμένους της κινηματογραφικής επιτυχίας.
Η παγκόσμια προβολή της ομηρικής ιστορίας έχει στρέψει ξανά το ενδιαφέρον στην πατρίδα του Οδυσσέα, με τοπικές αρχές και επιχειρηματίες να εκτιμούν ότι το πραγματικό αποτέλεσμα θα φανεί κυρίως από την επόμενη τουριστική περίοδο.
Το μικρό νησί του Ιονίου, με περίπου 3.000 κατοίκους, έχει μέχρι σήμερα μείνει σχετικά μακριά από το μοντέλο μαζικού τουρισμού που χαρακτηρίζει άλλους ελληνικούς προορισμούς. Οι απομονωμένοι όρμοι, τα καθαρά νερά και το ορεινό τοπίο συνδυάζονται με την ισχυρή σύνδεση της Ιθάκης με τον Οδυσσέα και τον Όμηρο, μια ταυτότητα που οι τοπικοί φορείς θέλουν τώρα να αξιοποιήσουν περισσότερο.
Ήθελε να «πρωταγωνιστήσει» στην ταινία
Η μεγάλη παραγωγή του Νόλαν πραγματοποίησε γυρίσματα σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, όχι όμως στην ίδια την Ιθάκη. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η δημοτική αρχή είχε προσεγγίσει την παραγωγή ζητώντας να γυριστούν ορισμένες σκηνές στο νησί.
Ο δήμαρχος Ιθάκης, Διονύσης Στανίτσας, ανέφερε ότι υπήρξαν σχετικές επαφές, χωρίς τελικά να καταστεί εφικτή η πραγματοποίηση γυρισμάτων. Ωστόσο, θεωρεί ότι η διεθνής προβολή που έχει ήδη δημιουργήσει η ταινία γύρω από την Οδύσσεια είναι τεράστια και μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος του νησιού, ακόμη κι αν αυτό δεν εμφανίζεται στην κινηματογραφική οθόνη.
Μάλιστα, η Ιθάκη ήταν ήδη πλήρως κλεισμένη για τη φετινή θερινή περίοδο όταν η ταινία κυκλοφόρησε διεθνώς, κάτι που σημαίνει ότι η επίδρασή της δύσκολα θα μπορούσε να αποτυπωθεί άμεσα στις αφίξεις του φετινού καλοκαιριού. Οι προσδοκίες στρέφονται έτσι στο 2027, καθώς όσοι βλέπουν τώρα την ταινία αρχίζουν να σχεδιάζουν τα επόμενα ταξίδια τους.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. Η επιτυχία της «Οδύσσειας» έχει ήδη ενισχύσει το ενδιαφέρον για προορισμούς που συνδέονται με την παραγωγή, όπως το ιταλικό νησί Φαβινιάνα, όπου πραγματοποιήθηκαν γυρίσματα και το οποίο χρησιμοποιήθηκε στην ταινία για να αναπαραστήσει την πατρίδα του Οδυσσέα.
Ο Όμηρος ως τουριστικό πλεονέκτημα
Στην πραγματική Ιθάκη, πάντως, ο επισκέπτης δεν θα συναντήσει ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό συγκρότημα που να έχει αναγνωριστεί οριστικά ως το ανάκτορο του Οδυσσέα. Η ομηρική κληρονομιά βρίσκεται περισσότερο διάσπαρτη σε ολόκληρο το νησί και αποτελεί μέρος της καθημερινής του ταυτότητας.
Αγάλματα του Οδυσσέα και του Ομήρου βρίσκονται σε δημόσιους χώρους, ενώ στα λιμάνια συναντά κανείς σκάφη με ονόματα όπως «Τηλέμαχος» και «Καλυψώ». Στα καταστήματα πωλούνται προτομές του Ομήρου και της Πηνελόπης, απεικονίσεις του Κύκλωπα Πολύφημου και αντικείμενα με τον Δούρειο Ίππο.
Ακόμη και το τοπίο έχει συνδεθεί με την ομηρική παράδοση. Η παραλία Δεξά, κοντά στο Βαθύ, θεωρείται παραδοσιακά το σημείο όπου ο Οδυσσέας επέστρεψε στην πατρίδα του έπειτα από την πολυετή περιπλάνησή του.
Αυτή ακριβώς η σύνδεση είναι που μπορεί να προσφέρει στην Ιθάκη κάτι περισσότερο από μια πρόσκαιρη αύξηση της τουριστικής κίνησης. Ο αρχαιολόγος Σπύρος Κουβαράς εκτιμά ότι η ταινία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των επισκεπτών, ιδιαίτερα καθώς όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες αναζητούν προορισμούς που συνδυάζουν παραλίες με ιστορία και πολιτισμό.
