Ένα σπάνιο ζαφείρι από τους θησαυρούς της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας των Ρομανόφ πουλήθηκε για 4,9 εκατ. δολάρια σε δημοπρασία του Sotheby’s στη Γενεύη, ξεπερνώντας κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις. Ο πολύτιμος λίθος των 197,80 καρατίων, που κάποτε κοσμούσε την ενδυμασία της αυτοκράτειρας Μαρίας Φιοντόροβνα, βρίσκεται σήμερα τοποθετημένος σε ένα εντυπωσιακό βραχιόλι του οίκου Cartier, διακοσμημένο με διαμάντια.
Η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, με το κόσμημα να πωλείται έναντι 4,12 εκατ. ελβετικών φράγκων, όταν η αρχική αποτίμησή του κυμαινόταν μεταξύ 850.000 και 1,7 εκατ. φράγκων. Η τελική τιμή ήταν περίπου 2,4 φορές υψηλότερη από το ανώτατο όριο της εκτίμησης.
Σύμφωνα με το Associated Press, αγοραστής ήταν ιδιώτης συλλέκτης, τα στοιχεία του οποίου δεν δημοσιοποιήθηκαν.
Από τη ρωσική αυτοκρατορική αυλή στη δημοπρασία
Η ιστορία του ζαφειριού εκτείνεται σε περισσότερους από δύο αιώνες και συνδέεται με μία από τις ισχυρότερες δυναστείες της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Όπως αναφέρει ο Sotheby’s στον επίσημο κατάλογό του, ο πολύτιμος λίθος προέρχεται από την Κεϋλάνη, τη σημερινή Σρι Λάνκα, ενώ ο ιδιαίτερος τρόπος κοπής του παραπέμπει στην εποχή της αυτοκρατορίας των Μογγόλων στην Ινδία.
Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς αποκτήθηκε από τους Ρομανόφ. Ωστόσο, υπάρχουν ιστορικά τεκμήρια που συνδέουν το κόσμημα με τη Μαρία Φιοντόροβνα, μητέρα του τελευταίου τσάρου της Ρωσίας, Νικολάου Β΄.
Η αυτοκράτειρα είχε φορέσει το ζαφείρι μαζί με έναν δεύτερο, μεγαλύτερο πολύτιμο λίθο στο μπροστινό μέρος της ενδυμασίας της σε αυτοκρατορικό χορό. Η εμφάνιση αυτή αποτυπώνει τον πλούτο και τη μεγαλοπρέπεια που χαρακτήριζαν τη ρωσική αυλή πριν από την επανάσταση.
Το κόσμημα συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα σωζόμενα δείγματα των αυτοκρατορικών θησαυρών, οι οποίοι περιλάμβαναν πολύτιμους λίθους, διαμάντια και κοσμήματα εξαιρετικής ιστορικής αξίας.
View this post on Instagram
Πώς πέρασε από τους Ρομανόφ στον Cartier
Η πτώση της δυναστείας το 1917 και η εκτέλεση του Νικολάου Β΄ και της οικογένειάς του από τους Μπολσεβίκους το 1918 άλλαξαν οριστικά την τύχη των αυτοκρατορικών θησαυρών.
Τη δεκαετία του 1920, η σοβιετική κυβέρνηση προχώρησε στην καταγραφή και εκποίηση μεγάλου μέρους των κοσμημάτων, με αρκετούς πολύτιμους λίθους να καταλήγουν σε συλλέκτες του εξωτερικού.
Το συγκεκριμένο ζαφείρι αγοράστηκε το 1927 από την Γκάνα Βάλσκα, γνωστή κοσμική προσωπικότητα και ερασιτέχνιδα τραγουδίστρια της όπερας, η οποία το απέκτησε από τον οίκο Cartier.
Αρχικά κοσμούσε ένα μακρύ περιδέραιο, ενώ στη συνέχεια το κόσμημα τροποποιήθηκε αρκετές φορές. Το 1929 συνδυάστηκε με ένα σκαλιστό σμαράγδι 256,60 καρατίων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή σύνθεση.
Το ζαφείρι εμφανίστηκε ξανά σε δημοπρασία το 1971, στο πλαίσιο της πώλησης της συλλογής της Βάλσκα, και επανήλθε στον Sotheby’s το 1992.
Η σημερινή του μορφή δημιουργήθηκε το 2015, όταν ο Cartier το τοποθέτησε σε ένα πλατινένιο βραχιόλι με διαμάντια, εμπνευσμένο από την αισθητική της Art Deco περιόδου.
Το βραχιόλι διαθέτει επίσης έναν εναλλάξιμο διακοσμητικό πυρήνα από ορεία κρύσταλλο, στοιχείο που επιτρέπει τη μεταβολή της εμφάνισής του.
Γιατί το ζαφείρι των Ρομανόφ θεωρείται τόσο σπάνιο
Πέρα από το εντυπωσιακό του μέγεθος, η αξία του λίθου συνδέεται με τη φυσική του προέλευση και την ιστορική διαδρομή του.
Σύμφωνα με τις εργαστηριακές εκθέσεις που συνοδεύουν το κόσμημα, το ζαφείρι προέρχεται από την Κεϋλάνη και δεν παρουσιάζει ενδείξεις θερμικής επεξεργασίας, μιας διαδικασίας που χρησιμοποιείται συχνά για τη βελτίωση της εμφάνισης των πολύτιμων λίθων.
Η αυτοκρατορική του προέλευση, σε συνδυασμό με τη σπανιότητα και τη σύνδεσή του με τον Cartier, συνέβαλαν στο έντονο ενδιαφέρον των συλλεκτών.
Άλλωστε, τα κοσμήματα των Ρομανόφ έχουν επανειλημμένα ξεπεράσει τις αρχικές εκτιμήσεις σε διεθνείς δημοπρασίες. Το 2021, μια καρφίτσα με ζαφείρι και διαμάντια, μαζί με ασορτί σκουλαρίκια, πουλήθηκαν στον Sotheby’s έναντι 806.500 ελβετικών φράγκων, σχεδόν διπλάσια τιμή από την ανώτατη εκτίμησή τους.
Η τελευταία πώληση επιβεβαιώνει τη διαχρονική ζήτηση για σπάνια κοσμήματα με βασιλική προέλευση, στα οποία η ιστορική διαδρομή μπορεί να αποδειχθεί εξίσου πολύτιμη με τους ίδιους τους λίθους.
