Toυς βασικούς πυλώνες του νέου θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης παρουσίασε σήμερα η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε από κοινού με την υφυπουργό Εργασίας Άννα Ευθυμίου και τον γενικό γραμματέα Κοινωνικής Ασφάλισης Κωνσταντίνο Τσαγκαρόπουλο.
Το νομοσχέδιο με θέμα «Βελτίωση του πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης: Περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις» θα έλθει σε δημόσια διαβούλευση εντός Ιουλίου και στη Βουλή προς συζήτηση και ψήφιση το φθινόπωρο, σύμφωνα με την κα Κεραμέως.
Τρία είναι τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου. Κατά πρώτον, τα ανοιχτά ΤΕΑ, κατά δεύτερον η μείωση της φορολογίας στις παροχές και, τρίτον, η δυνατότητα μεταφοράς συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. Πιο αναλυτικά:
1. Ανοιχτά ΤΕΑ
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή, σύμφωνα με την κα Κεραμέως, είναι η εισαγωγή των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση.
Η ανάγκη αυτή συνδέεται με τη δομή της ελληνικής οικονομίας, όπου μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων είναι μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων, για τις οποίες είναι δύσκολη η δημιουργία αυτοτελούς Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Τα ανοιχτά ΤΕΑ θα λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον πληρούν τη λειτουργία της «κανονιστικής συμμόρφωσης» στο σύστημα διακυβέρνησής τους.
Με την ενισχυμένη δικλίδα ασφαλείας, θα γίνονται δεκτές νέες επιχειρήσεις, συλλογικοί φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς προηγούμενη εποπτική έγκριση για κάθε επιμέρους προσχώρηση.
Η προσχώρηση στα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν θα απαιτεί το κατώφλι των 100, όπως ισχύει για την ίδρυση αυτοτελούς ΤΕΑ.
Τα Ανοιχτά ΤΕΑ λειτουργούν ως Ταμεία ομπρέλα, διευκολύνοντας την ένταξη μικρότερων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών στην επαγγελματική ασφάλιση. Ως παράδειγμα έφερε η κα Κεραμέως τις τράπεζες, οι οποίες θα μπορούσαν να εντάξουν τις επιχειρήσεις-πελάτες τους μαζί και τους εργαζομένους τους στα δικά τους ΤΕΑ.
Μέσω της συμμετοχής σε Ανοιχτά ΤΕΑ ελαχιστοποιείται το διαχειριστικό κόστος που συνεπάγεται η λειτουργία ενός ΤΕΑ.
Επέρχεται διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί.
Μέχρι σήμερα, οποιεσδήποτε λειτουργικές μεταβολές σε ένα πρόγραμμα απαιτούσαν τροποποίηση του καταστατικού και νέα διαδικασία έγκρισης.
Με το νέο πλαίσιο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς αλλαγή καταστατικού. Παρέχεται η δυνατότητα ορισμού μελών των Εποπτικών Συμβουλίων των ΤΕΑ από εξωτερικά μέλη, τα οποία θα διαθέτουν επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας.
Βελτιώνεται η διαφάνεια και η αξιοπιστία μέσα από τον σαφή καθορισμό πλαισίου διακυβέρνησης των ΤΕΑ.
To νομοσχέδιο καθορίζει τις κρίσιμες λειτουργίες που πρέπει οπωσδήποτε να επιτελεί κάθε ΤΕΑ (αναλογιστική, διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου) προχωρώντας στην εξειδίκευσή τους και ζητώντας διακριτό καταμερισμό του έργου από τα διάφορα τμήματα του ΤΕΑ.
Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα outsourcing των λειτουργιών του ΤΕΑ υπό την εποπτεία της ΤΤΕ.
Στόχος είναι τα ΤΕΑ να μπορούν να λειτουργούν πιο γρήγορα, πιο καθαρά και πιο αποτελεσματικά, χωρίς να μειώνεται η εποπτεία και η προστασία των ασφαλισμένων.
2. Εξορθολογισμός φορολογικού πλαισίου
Βελτιώνονται τα φορολογικά κίνητρα, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, κατά τρόπο πιο απλό και λειτουργικό. Ωστόσο, η κα Κεραμέως δεν ανέφερε ποιοι θα είναι οι νέοι φορολογικοί συντελεστές ανά κλίμακα ηλικίας, καθώς σ’ αυτό το ζήτημα έχει υπάρξει συμφωνία με το ΥΠΟΙΚ, μένει ακόμα να γίνει αντικείμενο διαλόγου με την Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας.
Η αλλαγή αυτή αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες που έχουν ανακύψει από τη σύνδεση των παροχών με τα έτη ασφάλισης και καθιστά το πλαίσιο πιο ευχερώς εφαρμόσιμο, ανέφερε η υπ. Εργασίας.
Καθίσταται ευκολότερη η μηχανογραφική υλοποίηση και η αποτύπωση του προσδοκώμενου αποτελέσματος της επένδυσης του ασφαλισμένου σε ψηφιακή μορφή για άμεση πληροφόρηση των ασφαλισμένων.
Καταργείται το φορολογικό πέναλτι όσων εργαζομένων αποφασίζουν να εισέλθουν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δίνει τη δυνατότητα και σε ανθρώπους που βρίσκονται σε πιο ώριμη επαγγελματική ηλικία να ενταχθούν στην επαγγελματική ασφάλιση, χωρίς να τιμωρούνται φορολογικά επειδή δεν είχαν ενταχθεί νωρίτερα.
Θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους Θεσπίζεται η δυνατότητα να ασφάλισης μελών της οικογενείας του άμεσα ασφαλισμένου.
Έτσι, η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να συνδεθεί όχι μόνο με τη ενισχυμένη μελλοντική συνταξιοδοτική προστασία, αλλά και με πρόσθετες παροχές που έχουν άμεση αξία για τον εργαζόμενο.
Δημιουργία νέου προϊόντος επαγγελματικής ασφάλισης
Θεσπίζεται το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).
Το ΟΑΠΕΣ θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ.
Θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρηση της ΤτΕ.
Το νέο αυτό προϊόν εντάσσεται στον δεύτερο πυλώνα:
▪ με το ίδιο αυστηρό πλαίσιο εποπτείας που ισχύει για τα ΤΕΑ.
▪ με τα ίδια ευνοϊκά φορολογικά κίνητρα με τα ΤΕΑ.
Επιδιώκεται έτσι η εξομοίωση των όρων λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ, ώστε να μην δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά.
Με τη ρύθμιση αυτή διασφαλίζονται ενιαίοι κανόνες λειτουργίας και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των διαφορετικών μορφών επαγγελματικής ασφάλισης.
Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα πιο πλήρες και πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο, με περισσότερες επιλογές για επιχειρήσεις και τους εργαζομένους τους, αλλά με ενιαίους κανόνες εποπτείας, προστασίας και φορολογικής μεταχείρισης.
3. Φορητότητα
Θεσπίζεται η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων:
• από ΤΕΑ σε ΤΕΑ
• από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ
• από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ
• από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ
Διευκολύνεται η κινητικότητα στην αγορά εργασίας με τη θέσπιση της ατομικής φορητότητας.
Προβλέπεται δηλαδή μια τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση.
Με τον τρόπο αυτό, ο εργαζόμενος που αλλάζει εργασία μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.
Η φορητότητα συνδυάζεται με την αυστηρή εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ώστε η ενίσχυση της ευελιξίας να συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων.
Οριζόντια ενίσχυση της διαφάνειας
Όπως ήδη ισχύει στα ΤΕΑ, θεσπίζονται και για τα ΟΑΠΕΣ:
• υποχρεώσεις καταχώρισής τους σε δημόσιο μητρώο και κανόνες ορθής διανομής του προϊόντος,
• πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων,
• υποχρέωση περιοδικής ενημέρωσης των ασφαλισμένων για την πορεία των επενδύσεών τους. Οι υποχρεώσεις αυτές, που ισχύουν και για τα ΤΕΑ, απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο και αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων.
• δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας (ανεργία).
• Με αυτόν τον τρόπο, η απώλεια εργασίας δεν οδηγεί αυτομάτως και σε απώλεια συνέχειας στην επαγγελματική ασφάλιση
Αναβάθμιση του επενδυτικού πλαισίου του παρόχων
Εκσυγχρονίζεται το επενδυτικό πλαίσιο των παρόχων προϊόντων επαγγελματικής ασφάλισης μέσω καθορισμού ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου.
Παρέχεται πλέον δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.
Στόχος είναι τα επενδυτικά προϊόντα να είναι πιο προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ασφαλισμένων, αλλά πάντα εντός ενός πλαισίου κανόνων, εποπτείας και διαφοροποίησης κινδύνου.
Καθορίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια ο όρος «χρηματοδοτούσα επιχείρηση» ενός επαγγελματικού συνταξιοδοτικού προγράμματος ώστε να προστατεύονται τα κεκτημένα δικαιώματα των ασφαλισμένων και να διασφαλίζεται νομικά η ευθύνη της.
Θωρακίζεται το δικαίωμα της ενημέρωσης των ασφαλισμένων για την επένδυση τους και ενισχύεται η διαφάνεια και ο εποπτικός ρόλος της ΤτΕ μέσω τυποποιημένων διαδικασιών και εντύπων.
