Γεμάτη «νάρκες» είναι η διαδικασία εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας ειδικά σε κλάδους με μεγάλη εργασιακή κινητικότητα -δηλαδή με εργαζόμενους που μπαίνουν και βγαίνουν από τον κλάδο ή αλλάζουν συνεχώς επιχείρηση- όπως η εστίαση, δηλαδή τα καφέ, εστιατόρια και μπαρ.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας έχει τεθεί σε καθεστώς πλήρους υλοποίησης από το Μάρτιο του 2025 και αφορά 240.355 εργαζομένους, οι οποίοι απασχολούνται σε 34.797 επιχειρήσεις. Δηλαδή έχει κλείσει ήδη πάνω από ενάμιση χρόνο υποχρεωτικής εφαρμογής, ενώ λαμβάνοντας υπόψιν και την πιλοτική εφαρμογή (από το Μάρτιο του 2024), έχει κλείσει δύο χρόνια.
Παρόλα αυτά -και ενώ το εν λόγω μέτρο έχει επιφέρει εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας αλλά και στα έσοδα του ΕΦΚΑ από εισφορές – δημιουργεί ακούσια μία σειρά δυσλειτουργίες στις επιχειρήσεις της εστίασης.
1. Μεγάλη «κινητικότητα» εργαζομένων
Αυτές οι δυσλειτουργίες, σύμφωνα με κύκλους της αγοράς με γνώση του κλάδου της εστίασης με τους οποίους ήλθε σε επαφή το powergame.gr, έχουν να κάνουν καταρχάς με το γεγονός ότι στα καφέ, εστιατόρια και στα μπαρ υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού και όπου και όταν αυτή αντιμετωπίζεται είναι προσωρινά.
Του λόγου το αληθές, σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη» στο 7μηνο του 2026, στην εστίαση, πραγματοποιήθηκαν 547.078 προσλήψεις και 428.861 αποχωρήσεις.
Έτσι, σημειώθηκε, μεν, πλεόνασμα προσλήψεων 118.217, αλλά σε κανένα άλλο κλάδο δεν σημειώθηκε τόσο μεγάλο «πήγαινε – έλα» εργαζομένων.
Τα παραπάνω συντριπτικά -ως προς την απόδειξη της ακραίας κινητικότητας των εργαζομένων στον εν λόγω κλάδο – δείχνουν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πως η μειοψηφία των εργαζομένων που απασχολούνται σε καφέ, εστιατόρια και μπαρ «γειώνεται» με τη λειτουργία της επιχείρησης στην οποία εργάζεται. Και αυτό γιατί η πλειοψηφία δουλεύει σε μία επιχείρηση, μετά αποχωρεί (αποχωρεί ή απολύεται), πάει σε άλλη επιχείρηση της εστίασης, με άλλο ωράριο, άλλες συνθήκες, έπειτα σε άλλο κλάδο (πχ εμπόριο).
2. Βαριά πρόστιμα για τα «ορφανά» χτυπήματα
Το γεγονός αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την συμμόρφωση των ίδιων των εργαζομένων με τις νόρμες της ψηφιακής κάρτας εργασίας, δηλαδή με την υποχρέωση τους να «χτυπούν» κάρτα ξεκινώντας την εργασία τους και να «χτυπήσουν» ξανά τελειώνοντας.
Μάλιστα, αν (κατά λάθος) ένας εργαζόμενος αφήσει «ορφανά» τρία χτυπήματα κατά τη διάρκεια ενός μήνα και αυτό εντοπιστεί από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του Υπουργείου Εργασίας
Τι σημαίνουν τα «ορφανά» κτυπήματα; Για παράδειγμα, αν προσέλθει ένας εργαζόμενος στις 8 πμ στην εργασία του, χτυπώντας κάρτα και αποχωρώντας στις 4 μμ δεν χτυπήσει, τότε το «χτύπημα» λογαριάζεται από τους μηχανισμούς του Υπουργείου Εργασίας ως «ορφανό».
Αν κάτι τέτοιο ή ανάλογο (πχ να μην χτυπήσει κάρτα στις 8 πμ και χτυπήσει στις 4μμ) τρεις φορές κατά τη διάρκεια ενός μήνα, τότε ο εργοδότης (και όχι ο εργαζόμενος) θα πληρώσει πρόστιμο της τάξεως των 3.000 ευρώ, αν και δεν ευθύνεται με κανένα ευθύ τρόπο ο τελευταίος.
Και δεν είναι μόνο αυτό, αλλά κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας ένας εργαζόμενος βρεθεί εντός του εργασιακού χώρου, χωρίς να έχει χτυπήσει κάρτα εργασίας, είτε γιατί δεν πρόλαβε, είτε γιατί το αμέλησε, εργοδότης του θα κληθεί να πληρώσει πρόστιμο από 3.000 ευρώ έως 10.000 ευρώ, ανάλογα με την περίπτωση της παράβασης.
Παράλληλα, ουσιαστικά, με εξαίρεση τη βιομηχανία (στην οποία προβλέπονται 30 λεπτά ως χρόνος εισόδου στο χώρο εργασίας), σε όλους τους άλλους κλάδους, μαζί και την εστίαση, δεν υπάρχει παρά μηδαμινός χρόνος προσέλευσης και αποχώρησης (δηλαδή ελάχιστα λεπτά) από το χώρο εργασίας.
Αν, μάλιστα, συσσωρευτούν αρκετές αποκλίσεις μεταξύ των ωραρίων που έχει δηλώσει ο εργοδότες στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη» και των χτυπημάτων της κάρτας, τότε ο εργοδότης θα πρέπει να υποβάλλει στον ΕΦΚΑ τροποποιητική δήλωση Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων. Διαφορετικά, θα βρεθεί υπό την απειλή προστίμων.
Σε πολύ μικρές, όμως, επιχειρήσεις, όπως αυτές της εστίασης, όπου κυριαρχεί το στοιχείο της συνεχούς συναλλαγής με την πελατεία, η τήρηση αυτής της αυστηρής νόρμας από πλευράς εργαζομένων, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, αναφέρουν παράγοντες του εν λόγω κλάδου.
3. Έμμεσα κόστη για την τήρηση του νόμου
Ειδικά μάλιστα στα εστιατόρια, υπάρχει και ένα άλλο μείζον πρόβλημα αυστηρής τήρησης του ωραρίου που δηλώνει ο εργοδότης και έτσι των χτυπημάτων της ψηφιακής κάρτας από τους εργαζομένους: Το εκ των πραγμάτων «σπαστό» ωράριο της κουζίνας. Δηλαδή από το γεγονός ότι η κουζίνα των εστιατορίων εργάζεται εντατικά σε δύο βάρδιες: Την πρωινή, όπου γίνεται η προετοιμασία της επιχείρησης για τις νυχτερινές ώρες αιχμής και την βραδινή βάρδια όπου οι «μηχανές» της κουζίνας τρέχει στο φουλ.
Οι συνθήκες εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας καθίστανται ακόμα δυσκολότερες σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις -ειδικά της εστίασης- οι οποίες λειτουργούν καθ’ όλη τη διάρκεια (ή ακόμα και μεγάλου μέρους της νύχτας) καθώς έχει καταστεί αναγκαία λίγο – πολύ απασχόληση ενός εκ των εργαζομένων της στο «πόστο» της «υπενθύμισης» προς τους εργαζομένους σε σχέση με το αν και πότε χτυπάνε κάρτα.
Δηλαδή, ο εργοδότης πχ ενός μεγάλου εστιατορίου αναγκάζεται να αναθέτει σε ένα άτομο από το προσωπικό του (αφαιρώντας το από άλλες αναγκαίες εργασίες εντός της επιχείρησης) να επιβλέπει την ορθό και έγκαιρο χτύπημα της κάρτας από τους εργαζομένους που πηγαινοέρχονται ανά βάρδια, προκειμένου να υποστεί (από απλή αμέλεια του εργαζομένου να χτυπήσει την κάρτα) είτε ένα πρόστιμο από επιτόπιο έλεγχο της επιθεώρησης εργασίας, είτε ένα πρόστιμο λόγω σημαντικών αποκλίσεων μετά του ωραρίου που δήλωσε στο Εργάνη και εκείνου που στην πραγματικότητα τηρήθηκε στην επιχείρηση από εργοδότες και εργαζομένους.
Εξάλλου, σημαντικό είναι το «διοικητικό» και άρα οικονομικό βάρος το οποίο σηκώνει μία επιχείρηση σε λογιστικό επίπεδο (από τις επιπλέον διασταυρώσεις τις οποίες πρέπει να κάνει μεταξύ δηλωθέντων και πραγματοποιηθέντων ωραρίων), είτε αυτό εδρεύει εντός της επιχείρησης, είτε το έχει αναθέσει σε εξωτερικό συνεργάτη.
