Τα ιδιωτικά νοσοκομεία και οι ασφαλιστικές εταιρείες αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους κρίκους στην αλυσίδα της υγείας. Επί χρόνια, οι μεταξύ τους σχέσεις συνεργασίας ήταν τόσο στενές, που οι εποπτικές αρχές είχαν αμελήσει να τις ελέγχουν. Αυτά ίσχυαν μέχρι πριν δύο-τρία χρόνια, όταν ο πληθωρισμός ήταν χαμηλός και μια ετήσια αύξηση του 3%-4% στα ασφαλιστικά συμβόλαια μπορούσε να περάσει σχεδόν απαρατήρητη. Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια οι αυξήσεις έχουν ενταθεί, αγγίζοντας περίπου το 10%, με αποτέλεσμα οι ασφαλισμένοι να βρίσκονται αντιμέτωποι με διαδοχικές δυσάρεστες εκπλήξεις.
Παράλληλα, πέρα από τις πληθωριστικές πιέσεις, ορισμένες ασφαλιστικές εταιρείες αξιοποίησαν τη συγκυρία για να προχωρήσουν σε αυξήσεις, επιδιώκοντας να περιορίσουν τις ζημίες από παλαιότερα συμβόλαια, τα οποία θεωρούσαν ζημιογόνα. Συγκεκριμένα, μέσα στο 2026 καταγράφηκαν αυξήσεις έως 14% σε προγράμματα της ERGO, ενώ η «ΕΚΠΟΙΖΩ» αντέδρασε με εξώδικο στις αναπροσαρμογές ύψους 8,5% έως 13% που επέβαλε η NN Hellas σε μακροχρόνια συμβόλαια. Στην περίπτωση της Generali, οι αυξήσεις από τον Σεπτέμβριο έφθασαν, ανάλογα με το πρόγραμμα, έως και το 9,5%, με την εταιρεία να αποδίδει τις επιβαρύνσεις στις δημογραφικές εξελίξεις και στις πληθωριστικές πιέσεις.
Ιδιωτικά νοσοκομεία: Ο κυρίαρχος του παιχνιδιού
Ο αρμονικός αυτός κύκλος ουσιαστικά έσπασε όταν τα ιδιωτικά νοσοκομεία απέκτησαν ακόμα μεγαλύτερη δύναμη και αντιλήφθηκαν την υπεροχή τους. Με άλλα λόγια, καθώς ο αριθμός τους είναι περιορισμένος σε σχέση με τη ζήτηση για ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας, απέκτησαν τη δυνατότητα να επιβάλλουν ολοένα και μεγαλύτερες αυξήσεις στα νοσήλια και στις διαγνωστικές εξετάσεις. Μάλιστα, τα νοσοκομεία έχουν έμμεσους τρόπους να «περνάνε» τις αυξήσεις, π.χ. με επιμήκυνση των ημερών νοσηλείας, πιο γενναιόδωρη κατανάλωση υλικών κ.λπ.
Όλη αυτή η αύξηση, που υπερβαίνει κατά πολύ τον γενικό πληθωρισμό, μετακυλίεται τα τελευταία δύο χρόνια στις ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες με τη σειρά τους βρίσκονται υπό πίεση να μεταφέρουν το αυξημένο κόστος στους πελάτες τους. Πώς μπορούν, όμως, να επιβάλουν αυξήσεις της τάξης του 10%-15% στα ασφάλιστρα; Και πώς μπορούν να τις δικαιολογήσουν, όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα το κράτος καθυστερούσε να ανακοινώσει τον ειδικό δείκτη που αποτυπώνει, με τεχνοκρατικά κριτήρια, την αύξηση των δαπανών υγείας, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, τις ανατιμήσεις στις υπηρεσίες υγείας και άλλους σχετικούς παράγοντες;
Η πίεση στις ασφαλιστικές εταιρείες εντείνεται ακόμη περισσότερο εξαιτίας των δημογραφικών εξελίξεων. Καθώς ο πληθυσμός γερνά, ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των ασφαλισμένων είναι άνω των 65 ετών, μια ηλικιακή κατηγορία που εμφανίζει αυξημένες ανάγκες ιατρικής περίθαλψης και, κατά συνέπεια, υψηλότερο ασφαλιστικό κόστος. Αυτό δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις εταιρείες να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις ασφαλίστρων, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασφαλισμένους.
Οι τρεις παράγοντες που αλλάζουν το παιχνίδι
Υπάρχουν, ωστόσο, δύο ακόμη μεταβολές στο επιχειρηματικό περιβάλλον που διαφοροποιούν το σκηνικό στην ασφαλιστική αγορά. Η πρώτη είναι ότι ορισμένες ασφαλιστικές εταιρείες, είτε άμεσα, δηλαδή μόνες τους, είτε έμμεσα, μέσω των τραπεζών που τις ελέγχουν, αποκτούν πρόσβαση σε ιδιωτικά νοσηλευτήρια. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να περιορίσουν, σε κάποιον βαθμό, τις επιπτώσεις από την ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους νοσηλείας.
Η δεύτερη μεταβολή αφορά την επιστροφή των τραπεζών στον έλεγχο ασφαλιστικών εταιρειών, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα την Πειραιώς στην Εθνική Ασφαλιστική, τη Eurobank στη Eurolife και, πιο πρόσφατα, την Credia στην Ευρώπη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την προηγούμενη δεκαετία, την περίοδο 2010-2020, οι τράπεζες είχαν προχωρήσει στην πώληση των ασφαλιστικών τους εταιρειών, ενώ σήμερα επιστρέφουν στον κλάδο μέσω νέων εξαγορών. Η στροφή αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι οι τράπεζες αναγνωρίζουν εκ νέου τη δυνατότητα αξιοποίησης των εκτεταμένων και υψηλού κόστους δικτύων τους, προκειμένου να ενισχύσουν την κερδοφορία τους μέσω της διάθεσης ασφαλιστικών προϊόντων και άλλων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Εκτός αυτής της μεγάλης αλλαγής βρίσκεται, προς το παρόν, μια από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρεία της αγοράς, η ΝΝ Hellas. Η πολυετής συνεργασία της με την Τράπεζα Πειραιώς είχε αποτελέσει βασικό μοχλό ανάπτυξης, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάδειξή της στην πρώτη θέση της ασφαλιστικής αγοράς. Ωστόσο, φέτος η συνεργασία αυτή «σπάει» πρόωρα, καθώς η Τράπεζα Πειραιώς απέκτησε την Εθνική Ασφαλιστική, την οποία είχε πουλήσει πριν από περίπου πέντε χρόνια η Εθνική Τράπεζα στο επενδυτικό κεφάλαιο CVC.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια σημαντική πρόκληση για την NN Hellas, η οποία καλείται να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους διανομής των προϊόντων της, προκειμένου να αναπληρώσει την απώλεια του δικτύου της Πειραιώς. Το εγχείρημα κάθε άλλο παρά εύκολο είναι, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχουν διαθέσιμα τραπεζικά δίκτυα στην ελληνική αγορά που θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν τη συγκεκριμένη συνεργασία. Πάντως, ο κλάδος προβλέπει ότι αυτή η αλλαγή σκηνικού θα φανεί στην παραγωγή ασφαλίστρων της ΝΝ για το 2027.
Το σύμπλεγμα τράπεζας – ασφαλιστικών – νοσοκομείων
Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2022 ο επικεφαλής ασφαλιστικής εταιρείας είχε αντιδράσει έντονα, εκτιμώντας ότι η συνύπαρξη ασφαλιστικής εταιρείας και ιδιωτικών νοσοκομείων κάτω από την ίδια μετοχική στέγη δημιουργούσε ολιγοπωλιακές συνθήκες στην αγορά. Ανέφερε μάλιστα ως αποτέλεσμα το κόστος των ιατρικών πράξεων στην Ελλάδα, που σε αρκετές περιπτώσεις είναι αρκετά υψηλότερο από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έκτοτε, η Εθνική Ασφαλιστική από την Εθνική Τράπεζα μεταβιβάστηκε στην επενδυτική εταιρεία CVC, που πριν λίγους μήνες εξαγοράστηκε από την Τράπεζα Πειραιώς , η οποία «έσπασε» την πολύχρονη συμφωνία που είχε με την ΝΝ.
Η Τράπεζα Πειραιώς έχει επίσης συγκεντρώσει υπό τον έλεγχό της σημαντικές μονάδες ιδιωτικής περίθαλψης, όπως το Ερρίκος Ντυνάν, μέσω της ΗΜΙΘΕΑ, αλλά και πέντε νοσοκομεία της Euromedica εκτός Αθηνών. Πλέον, η θυγατρική της τράπεζας, ΗΜΙΘΕΑ, βρίσκεται πολύ κοντά στην εξαγορά του ΙΑΣΩ, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γύρω από το ποια θα είναι η γνωμάτευση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Γύρω γύρω όλοι και στη μέση ο ασφαλισμένος
Την ίδια στιγμή, έρευνες κοινής γνώμης αποτυπώνουν την έντονη δυσφορία των καταναλωτών, ακόμη και εκείνων με μεσαία εισοδήματα, για τις συνεχείς αυξήσεις στο κόστος της ιδιωτικής υγείας και της ιδιωτικής ασφάλισης. Στην καλύτερη περίπτωση, οι ασφαλισμένοι καλούνται να επωμιστούν ανατιμήσεις τριπλάσιες του πληθωρισμού, ενώ το 2026 κατέστη σαφές ότι ακόμη και τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα δυσκολεύονται πλέον να απορροφήσουν αυτές τις επιβαρύνσεις. Οι ανακοινώσεις της «ΕΚΠΟΙΖΩ» για τις αυξήσεις της ΝΝ ήταν από τα πρώτα καμπανάκια, ενώ μετά ακολούθησαν αναφορές και για την Ergon.
Στη συνέχεια, ακολούθησε η δραστηριότητα -σε πολλά επίπεδα- της βουλευτού Μιλένας Αποστολάκη, της οποίας η κινητικότητα έκανε ακόμη πιο ενδιαφέρουσα την ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία σημειώνεται ότι είναι και ο ρυθμιστής της αγοράς ασφάλισης για τους ελέγχους και τα πρόστιμα που είχε επιβάλει τα δύο τελευταία χρόνια σε ορισμένα από τα μεγάλα ονόματα του ασφαλιστικού κλάδου. Ύστερα, δημοσιοποιήθηκε η σύσταση του Συνηγόρου του Καταναλωτή στην ασφαλιστική εταιρεία ΝΝ προκειμένου να πληρώσει τα νοσήλεια πελάτη της στο Metropolitan, κάτι που η ΝΝ είχε αρνηθεί να κάνει.
Καταλήγοντας, οι πληροφορίες μας αναφέρουν τουλάχιστον δύο επιπλέον περιπτώσεις όπου ιδιωτικά νοσηλευτήρια είναι σε διαμάχη με ασφαλιστικές εταιρείες, γιατί επιδιώκουν τη μη εφαρμογή των μεταξύ τους συμφωνιών. Αν αυτό επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο αναμένεται να φουντώσει ακόμα περισσότερο τους ασφαλισμένους , καθώς αυτοί είναι που τελικά θα πληρώσουν τα «σπασμένα» με αύξηση του κόστους των ασφαλιστηρίων συμβολαίων τους.
2027, η μία έκρηξη μετά την άλλη
Το σκηνικό που διαγράφεται για την επόμενη χρονιά δεν είναι τόσο ήρεμο. Εκτιμάται ότι οι ασφαλισμένοι θα ενημερωθούν για αυξήσεις στα ασφαλιστικά τους συμβόλαια, που θα είναι σε επίπεδο-ρεκόρ, με κοινότοπη δικαιολογία τον υψηλότερο πληθωρισμό.
Ταυτόχρονα και η συγκέντρωση των ιδιωτικών θεραπευτηρίων θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο. Όπως λέει η οικονομική θεωρία, αλλά και η ελληνική πράξη, αυτό θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις στις ιατρικές ενέργειες.
Η χώρα είναι ήδη σε προεκλογική περίοδο, οπότε δεν αναμένεται η ΕΛΣΤΑΤ και οι υπόλοιπες αρχές να είναι πιο συνεπείς στο να βγάζουν τον σχετικό δείκτη στην ώρα του. Όλα αυτά πιθανόν να σημάνουν εξελίξεις στον ασφαλιστικό κλάδο, καθώς ορισμένες εταιρείες θα εμφανίζουν χαμηλότερο τζίρο, ενώ κάποιες άλλες θα δέχονται πιέσεις από τις μητρικές τους για υψηλότερη παραγωγή ασφαλίστρων.
