Νέο λίφτινγκ στο καθεστώς της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας προωθεί το υπουργείο Εργασίας, καθώς εντάσσει στο απολογιστικό σύστημα καταγραφής εργασίας και τους οδηγούς λεωφορείων, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις επιχειρήσεις που απασχολούνται, καθώς αυτές δραστηριοποιούνται στη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, τον τουρισμό.
Συγκεκριμένα, με διάταξη που προβλέπεται στο νομοσχέδιο και έχει έλθει σε δημόσια διαβούλευση από την περασμένη εβδομάδα, προβλέπεται -και- για την εν λόγω κατηγορία εργαζομένων η δυνατότητα δήλωσης αλλαγής στο ωράριό τους στο τέλος του επόμενου μήνα από εκείνον που πραγματοποιήθηκε.
Έτσι εξισώνονται οι χρόνοι δήλωσης της απολογιστικής εργασίας των αυτοκινητιστών που εργάζονται ως μισθωτοί σε εταιρείες (και χρησιμοποιούν υποχρεωτικά ψηφιακό ταχογράφο, μέσω του οποίου καταγράφονται τα σχετικά στοιχεία της δραστηριότητάς τους) με εκείνες που ισχύουν για τους άλλους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, όμως, αυτή η εξίσωση ανοίγει τον δρόμο για ανάλογες εξελίξεις σε άλλες κατηγορίες, οι οποίες θα ενταχθούν το 2027 στο καθεστώς της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τους αυτοκινητιστές, δηλαδή συχνές αλλαγές στα ωράρια τους (π.χ. εργαζόμενοι στις μεταφορές και τη ναυτιλία).
Υπενθυμίζεται πως όταν θεσπίστηκε ο νόμος για την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, το 2021 (επί υπουργίας κ. Κωστή Χατζηδάκη), η δήλωση της εργασίας στο σύστημα Εργάνη γινόταν πριν από την πραγματοποίησή της ή (ειδικά για τους οδηγούς λεωφορείων) το αργότερο 15 μέρες μετά την εβδομάδα πραγματοποίησής της, σε περίπτωση έκτακτης αλλαγής ωραρίου. Ωστόσο, με διάταξη του 2023 (επί υπουργίας κ. Άδωνι Γεωργιάδη), προβλέφθηκε η δυνατότητα απολογιστικής δήλωσης. Μάλιστα, με εφαρμοστική υπουργική απόφαση του κ. Γεωργιάδη η προθεσμία απολογιστικής δήλωσης επεκτάθηκε μέχρι και στο τέλος του επόμενου ημερολογιακού μήνα που συντελέστηκε η εργασία αυτή.
Τι προβλέπει η διάταξη
Αναλυτικά, η νέα διάταξη του νομοσχεδίου Κεραμέως προβλέπει πως «ο εργοδότης που απασχολεί οδηγούς φορτηγών αυτοκινήτων και τουριστικών λεωφορείων, τα οποία είναι κατασκευασμένα ή διαμορφωμένα με μόνιμο τρόπο και κατάλληλα για τη μεταφορά άνω των 9 ατόμων, καθώς και Υπεραστικά και Αστικά Κ.Τ.Ε.Λ. που απασχολούν οδηγούς λεωφορείων και έχουν Κανονισμό Εργασίας, που διέπονται από τους Κανονισμούς (Ε.Κ.) 561/2006 και (Ε.Κ.) 165/2014, υποχρεούνται να καταχωρούν κάθε αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, καθώς και τη νόμιμη κατά τη νομοθεσία υπερωριακή απασχόληση, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ μέχρι το τέλος του επόμενου ημερολογιακού μήνα της παρασχεθείσας εργασίας».
Η ίδια διατάξη επισημαίνει πως «όταν διαπιστώνεται από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωριακή απασχόληση, χωρίς αυτή να έχει καταχωρηθεί στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ μέχρι το τέλος του επόμενου ημερολογιακού μήνα της παρασχεθείσας εργασίας, επιβάλλονται με πράξη του αρμοδίου οργάνου σε βάρος του εργοδότη κυρώσεις».
Τι είναι και γιατί θεσπίστηκε το απολογιστικό σύστημα
Το απολογιστικό σύστημα καταχώρισης αλλαγών ωραρίου και υπερωριών αποτελεί μια σημαντική διευκόλυνση για τις επιχειρήσεις, επιτρέποντάς τους να δηλώνουν τις τροποποιήσεις του χρόνου εργασίας και τις νόμιμες υπερωρίες μετά την πραγματοποίησή τους και όχι εκ των προτέρων (προαναγγελία).
Το σύστημα θεσπίστηκε νομοθετικά το 2023. Η επίσημη εφαρμογή του και η δυνατότητα ψηφιακής υποβολής του στο Πληροφοριακό Σύστημα Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 2024.
Το σύστημα αντικαθιστά την υποχρέωση για προαναγγελία (εκ των προτέρων δήλωση) των αλλαγών ωραρίου ή των υπερωριών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κανόνες:
1. Δικαίωμα χρήσης του απολογιστικού συστήματος έχουν αποκλειστικά οι επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί και εφαρμόζουν την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας για τους εργαζομένους τους.
2. Οι εργοδότες που επιλέγουν αυτό το σύστημα υποχρεούνται να καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου, την οργάνωση του χρόνου εργασίας (π.χ. αλλαγή ρεπό) και τις νόμιμες υπερωρίες έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από την πραγματοποίησή τους. Παράδειγμα: Οι έκτακτες αλλαγές ωραρίου ή οι υπερωρίες που έγιναν μέσα στον Μάιο μπορούν να υποβληθούν έως τις 30 Ιουνίου.
3. Η πραγματική έναρξη και λήξη της εργασίας αποδεικνύεται σε πραγματικό χρόνο από τη σήμανση (χτύπημα) της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας του εργαζόμενου. Το χτύπημα της κάρτας κλειδώνει τη διασταύρωση των στοιχείων σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας.
4. Η απολογιστική δήλωση των νόμιμων υπερωριών γίνεται με την υποβολή του εντύπου «Ε8: Αναγγελία Νόμιμης Υπερωριακής Απασχόλησης (Απολογιστικό)» εντός της ίδιας μηνιαίας προθεσμίας.
5. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να υποβάλουν στο ΕΡΓΑΝΗ δήλωση επιλογής, με την οποία ξεκαθαρίζουν αν θα ακολουθούν το προαναγγελτικό ή το απολογιστικό σύστημα.
Το μέτρο σχεδιάστηκε για να λύσει τα χέρια σε κλάδους με έντονη μεταβλητότητα (π.χ. βιομηχανία, εστίαση, λιανεμπόριο). Σε περιπτώσεις όπου ένας εργαζόμενος χρειάζεται να κάτσει παραπάνω την τελευταία στιγμή ή σε ώρες που το λογιστήριο της επιχείρησης είναι κλειστό (π.χ. Σαββατοκύριακα), η επιχείρηση δεν κινδυνεύει με πρόστιμα, αρκεί ο εργαζόμενος να χτυπήσει την κάρτα του και η μεταβολή να δηλωθεί συγκεντρωτικά στο τέλος του επόμενου μήνα.
