Tο «μενού» της Άγκυρας
Στις 12:00 αναχωρεί για την Τουρκία ο πρόεδρος Μητσοτάκης, με την πολυμελή κυβερνητική αποστολή, πρωτοστατούντος (λες και είναι προηγούμενος του ηγούμενου) του υπουργού Γεραπετρίτη. Η αρχή θα γίνει με την τριμερή, στην οποία θα μετάσχουν οι δύο ηγέτες, οι υπουργοί Εξωτερικών και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών. Ακολούθως θα έχουμε τη διευρυμένη σύσκεψη με τη συμμετοχή όλων των υπουργών και το μενού της μέρας θα ολοκληρωθεί με το δείπνο Μητσοτάκη – Ερντογάν. Επειδή προσπάθησα να μάθω αν θα πρέπει να περιμένουμε κάποια έκπληξη, μια καλή πηγή, από αυτές που σπάνια με ρίχνουν στα βράχια, έσπευσε να με διαβεβαιώσει ότι εκτός από κάτι περίεργα που θα πει ο Τούρκος πρόεδρος για τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των ευρωπαϊκών εξοπλισμών και το άλλο που αφορά την πλαγιοκόπηση του Ισραήλ, όλα τα υπόλοιπα απλώς θα είναι μια επανάληψη.
! Να σας πω ότι η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, δεν θα μετάσχει στην κυβερνητική αποστολή, αφού παραμένει στο νοσοκομείο, έχοντας προσβληθεί από γρίπη τύπου Α.
Απευθείας για Λιέγη
Και ενώ οι υπουργοί θα επιστρέψουν αυθημερόν στην Αθήνα, ο πρόεδρος Μητσοτάκης θα ταξιδέψει μέχρι τη Λιέγη, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών. Αν και προγραμμάτιζε να απουσιάσει μέχρι το Σάββατο, κάτι μου λέει ότι θα επιστρέψει την Παρασκευή, προκειμένου να βρίσκεται κοντά στη σύζυγό του, Μαρέβα, που ως γνωστόν αναρρώνει στο σπίτι μετά το πρόσφατο ατύχημα.
Αισιοδοξία για τα αποθέματα νερού
Άντε με αυτά που βλέπω τις τελευταίες μέρες να μην πιστέψω ότι η πρόσφατη απόφαση Παπασταύρου να χρηματοδοτήσει το μονοπάτι του Αγίου Όρους ήταν σαν να του άνοιξε τον δρόμο προς τον Ύψιστο. Διαφορετικά, δυσκολεύομαι να σκεφτώ τι μαγικό έγινε και «άνοιξαν» οι ουρανοί, δίνοντας μια σημαντική ανάσα στο πρόβλημα της λειψυδρίας. Και δεν το γράφω τυχαία, αφού από κάτι φίλους που ασχολούνται με τα νερά πληροφορήθηκα ότι τον τελευταίο μήνα έχουν σχεδόν εκτιναχθεί τα διαθέσιμα σε Μόρνο και Υλίκη. Άντε τώρα να μην πιστέψω ότι ο υπουργός Σταύρος, όταν αποφάσισε να φτιάξει το μονοπάτι στο Περιβόλι της Παναγιάς, δεν είχε στο μυαλό του ότι το κάνει για να πάει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα στον Ύψιστο και ν’ αρχίσει να «παίζει» με το κουμπί που καθορίζει το πότε και πόσο θα βρέξει. Σε κάθε περίπτωση, και ανεξάρτητα από το αν έχει βρει άκρη από το μονοπάτι του Αγίου Όρους, νομίζω ότι ο καλός Θεός μάλλον έλκει την καταγωγή του από την Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μη μας αφήσει χωρίς νερό.
Διαδικασίες εξπρές με υπογραφή Πιερρακάκη σε Μάτι και Μάνδρα
Όταν στις αρχές Δεκεμβρίου ψηφίστηκαν οι διατάξεις για το Μάτι και τη Μάνδρα, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που πίστευαν φωναχτά ότι ξεκινούσε ένας νέος γραφειοκρατικός Γολγοθάς για τους συγγενείς θυμάτων και τους πληγέντες, μέχρι την έκδοση των σχετικών υπουργικών αποφάσεων. Ωστόσο, οι εύλογες αυτές υποψίες διαψεύστηκαν ευχάριστα, καθώς προχθές δημοσιεύτηκαν οι αποφάσεις για διαγραφή χρεών και απονομή σύνταξης σε συγγενείς όσων έχασαν τη ζωή τους στα δύο τραγικά περιστατικά. Μέσα σε δύο μήνες ο υπουργός Πιερρακάκης φρόντισε να λυθεί ένα ζήτημα που συνήθως ταλαιπωρούσε για πολλαπλάσιο χρονικό διάστημα τους πολίτες που έχασαν δικούς τους ανθρώπους και την περιουσία τους. Μαθαίνω, μάλιστα, ότι ο υπουργός Κυριάκος παρακολουθεί προσωπικά και την τελευταία πτυχή της υπόθεσης που παραμένει ανοιχτή, αυτή των εγκαυματιών του Ματιού, που τις επόμενες ημέρες υπολογίζεται ότι θα δουν και τις δικές τους αποφάσεις αναρτημένες. Εδώ που τα λέμε, ο «τσάρος» της Οικονομίας μάς έχει συνηθίσει σε ταχύτατες (και άρτιες) διαδικασίες ήδη από τα χρόνια που βρισκόταν στο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ιδίως όταν μιλάμε για ανθρώπους που έχασαν τα πάντα. Ωστόσο, επειδή μέχρι πρότινος για το Μάτι και τη Μάνδρα το κράτος είχε δείξει το χειρότερό του πρόσωπο, το καλό πρέπει να λέγεται.
Ο Βενιζέλος και η αποσταθεροποίηση
Παρακολουθώντας τον πρόεδρο Βενιζέλο (τον Βαγγέλη), δεν σας κρύβω ότι καταλαβαίνω ότι έχει αποφασίσει να πάρει τη ρεβάνς από τον αρχηγό Μητσοτάκη, επειδή δεν αξιολόγησε το εθνικό του κεφάλαιο, να τον προτείνει για Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Με αφορμή την κυβερνητική πρόταση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, έχει βγει ο «Μπένι» και λέει τα δικά του, τα οποία σπεύδει να υιοθετήσει ο άλλος πικραμένος, ο Σαμαράς, και κάπου στο βάθος και ο Καραμανλής ο πρεσβύτερος της Ραφήνας. Επί της ουσίας μιλάμε για την τριάδα των πικραμένων, που αναζητούν ρόλο και κυρίως κάποιον να τους κάνει παρέα στα γηρατειά τους.
Ο Ανδρέας Γεωργίου και στον ΟΒΙ
Θυμάστε κατά καιρούς ότι από αυτήν τη στήλη είχα αναφερθεί στο μεγαλόπνοο και θεάρεστο έργο του ΟΒΙ; Ε, λοιπόν, ψάχνοντας να βρω κάτι δικά μου, έπεσα πάνω (με την καλή πάντα έννοια) στον σύντροφο της Στρατινάκη, Ανδρέα Γεωργίου, αφού βρήκα μια πρόσκληση του ΟΒΙ που εστάλη σε εταιρεία του Κύπριου επιχειρηματία τον Νοέμβριο του 2022. Συγκεκριμένα, και όπως προκύπτει από τα χαρτάκια, η εταιρεία THE RECORDS HUB A.E είχε υποβάλει προσφορά για το έργο «Υπηρεσίες για την ασφαλή παραλαβή, μεταφορά, καταλογογράφηση και διαχείριση μέρους του αρχείου Εμπορικών Σημάτων», με συνολικό προϋπολογισμό 11.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, για χρονική διάρκεια ενός μήνα. Ε, εκεί μέσα στον Δεκέμβρη, λίγες μέρες μετά, δημοσιεύθηκε η ανάθεση στην εταιρεία του κ. Γεωργίου έναντι του ποσού των 10.998,78 ευρώ πλέον ΦΠΑ (έκπτωση έκανε 1,22 ευρώ)! Αν και μιλάμε για ψιλά, εσείς κρατήστε τα νούμερα για τη συνέχεια, που είναι κάπως πιο συναρπαστική. Και αυτό γιατί λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του 2023, ο ΟΒΙ προκηρύσσει ανοιχτό διαγωνισμό υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΚΑΤΑΛΟΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ & ΦΥΛΑΞΗΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (ΟΒΙ)», συνολικού προϋπολογισμού 214.804,00 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και με 30% δικαίωμα προαίρεσης, με τον συνολικό προϋπολογισμό να ανεβαίνει στα 346.264,05 ευρώ με ΦΠΑ και με διάρκεια έργου τους 25 μήνες. Για να σας το κάνω τώρα λιανά, όπως σας έχω συνηθίσει, για έναν μήνα 11.000 ευρώ και για 25 μήνες 346.000.000 ευρώ. Εδώ μιλάμε για την απλή μέθοδο των τριών, για την ακρίβεια του ενός, δεδομένου ότι η μοναδική εταιρεία που συμμετείχε στον διαγωνισμό ήταν του Γεωργίου, άρα και η ανάδοχος του έργου.
Δείτε τα σχετικά έγγραφα του ΟΒΙ: έγγραφο 1, έγγραφο 2, έγγραφο 3, έγγραφο 4, έγγραφο 5
Στη σέντρα οι «Στρατινάκηδες»
Είχε μέρες να μου τηλεφωνήσει η θεία μου από τα Χανιά και με αφορμή τα όσα έγγραφα για τον πολυαγαπημένο της Κυριάκο, έσπευσε να εμφανιστεί, όχι αυτοπροσώπως, αλλά μέσω… κινητού. «Έχεις δίκιο», μου είπε, εστιάζοντας στη χθεσινή αναφορά που έγινε στη στήλη και αφορούσε τους λόγους που κρίνω σκόπιμο να αναδειχθούν οι πρακτικές (συνάμα με τις υπογραφές) των «Στρατινάκηδων». Η 86χρονη Χανιώτισσα, της οποίας η λατρεία προς το πρόσωπο του νεότερου Μητσοτάκη δεν τίθεται υπό αίρεση, συμφώνησε με το ότι όσοι αγαπούν τον πρωθυπουργό και τη λαοπρόβλητη κυβέρνησή του οφείλουν να φωτίζουν τις παρασπονδίες. Άλλωστε, ο μόνος που δεν έχει να χάσει είναι ο αρχηγός Κυριάκος, ο οποίος κάτι μου λέει πως έχει αποφασίσει να στείλει στον εισαγγελέα όποιον έχει παρανομήσει, αδιαφορώντας για το χρώμα, πολλώ δε μάλλον για το κόμμα.
Πανηγυρίζουν γιατί τα φόρτωσαν στους φορολογούμενους
Μέχρι πρότινος εκείνο που γνωρίζαμε, αλλά ό,τι γνωρίζαμε προφανώς και πρέπει να το ξεχάσουμε, ήταν ότι οι κυβερνήσεις προσπαθούσαν να «σπρώξουν» ό,τι έργο υπήρχε στην Ευρώπη, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί από τα κοινοτικά κονδύλια. Με αφορμή την κοινή ανακοίνωση Κεραμέως – Παπαθανάση, μάθαμε ότι αν με ευθύνη των υπουργών δεν προλαβαίνει να ενταχθεί ή να ολοκληρωθεί ένα έργο, αυτομάτως το παίρνουμε και το πηγαίνουμε (όχι βόλτα) να χρηματοδοτηθεί από τον δημόσιο κορβανά. Αν το θέλετε πιο λιανά, αποφάσισα να φύγω από το νόμιμο και το ηθικό των όσων έγιναν με τα προγράμματα που κατέληγαν στους κοινωνικούς εταίρους, για να μείνω στο αμιγώς πολιτικό της όλης ιστορίας, που δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι η Νίκη και ο Νίκος επί της ουσίας φόρτωσαν τα έργα του Παναγόπουλου και των άλλων στις πλάτες των φορολογούμενων.
Ο κόσμος πληρώνει τα σπασμένα
Επειδή, όμως, δεν θέλω να αδικήσω κανέναν και επειδή κάποιοι έχω τη βεβαιότητα ότι αποφεύγουν να πουν όλη την αλήθεια στον πρόεδρο Μητσοτάκη, αποφάσισα να μπω στον κόπο να αποκωδικοποιήσω περαιτέρω όσα διάβασα και αφορούν τη μεταφορά του έργου από τον κοινοτικό κορβανά στον δικό μας. Σταθερά και διαχρονικά η φιλοσοφία ήταν να πάρουμε ό,τι έργο μπορούμε και να το «πετάξουμε» μέσα στην ευρύτερη δεξαμενή των ευρωπαϊκών πόρων. Η αντίστροφη πορεία, δηλαδή να έχεις εντάξει έργα στα ευρωπαϊκά (λεφτά) και να τα βγάλεις (ή να σου «φύγει») και μετά να έρθεις να τα εντάξεις στο εθνικό ταμείο, ανεξάρτητα του αν είναι νομικώς δυνατόν, πολιτικά αποτελεί τεράστιο πρόβλημα. Αφήστε που μπορεί να έρθει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ή κάποιος εισαγγελέας) και να σου πει «ξέρεις, αυτό είναι αντίθετο στο ευρωπαϊκό, τα έκανες σαλάτα, είναι μη επιλέξιμο, πέτα το». Εσύ μπορείς, εάν έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, να το πας στους εθνικούς πόρους. Πλην όμως, αυτό είναι μία μεγάλη επιβάρυνση του φορολογούμενου, εκτός του ότι είναι μια παταγώδης αποτυχία, διότι στην πραγματικότητα δίνεις λεφτά φορολογούμενου εκεί που υπολόγιζες ότι θα έδινες ξένα λεφτά. Με απλά λόγια, την ανικανότητα να μπορέσεις εσύ να έρθεις και να είσαι εμπρόθεσμος και προσήκων τη μεταφέρεις στους πολίτες. Και εδώ η απάντηση στο «μα ήταν συμβασιοποιημένο» είναι πάρα πολύ απλή: Να φρόντιζες να γίνει η σύμβαση πολύ νωρίτερα ή να το απέπεμπες τελείως. Με το ότι πηγαίνεις και το «πετάς» στους εθνικούς πόρους, ουσιαστικά επιβαρύνεις πρόσθετα τους φορολογούμενους εκεί που δεν υπολόγιζες. Αυτή είναι η πολιτική διαχείριση του πράγματος. Από κει και πέρα, οφείλουμε να μάθουμε γιατί τα έργα χαρακτηρίστηκαν μη επιλέξιμα. Είναι το γεγονός ότι εξαρχής δεν ήταν επιλέξιμα ή ότι εκ των υστέρων, λόγω καθυστερήσεων και ανικανότητας, κατέστησαν μη συμβατά; Άρα αυτό που έρχεται και σου λέει η Κομισιόν (και αποφεύγουν να το πουν οι Κεραμέως και Παπαθανάσης) είναι ότι στην πραγματικότητα «κλείδωσες» την αγορά για να τα πάρουν οι δικοί σου και να τα διοχετεύσεις όπου θέλεις και εξ αυτού του λόγου κατέστη εν τέλει μη επιλέξιμο το έργο. Και κάτι τελευταίο. Το όποιο κονδύλι είχες σκοπό να το διοχετεύσεις σε κοινωνικό πόρο αυτήν τη στιγμή το στερείς από τον κοινωνικό πόρο, διότι πρέπει να μεταφέρεις αυτό που είχες προβλέψει ότι θα χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκούς πόρους και τώρα το βγάζεις από το δικό σου πορτοφόλι.
Μια οφειλόμενη απάντηση στην ανακοίνωση Κεραμέως – Παπαθανάση
Επειδή δεν έχω και τόση εμπιστοσύνη στις ικανότητές μου ως ρεπόρτερ, είναι αλήθεια ότι το τελευταίο που περίμενα σε αυτόν το μάταιο κόσμο που ζω και αναπνέω ήταν να δω δύο υπουργούς (τι τιμή κι αυτή…) να απαντούν (με καθυστέρηση μιας μέρας) «χοντρική» στις αποκαλύψεις της στήλης. Η αλήθεια είναι ότι συγκινήθηκα, γιατί δεν είναι λίγο πράγμα να βλέπεις την Κεραμέως και τον Παπαθανάση να «απολογούνται», προσπαθώντας να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, που στο τέλος δεν τα δικαιολόγησαν κιόλας. Αν και στα υπόλοιπα δεν τα κατάφερνα και τόσο, κάπως στην ανάγνωση τα πήγαινα καλύτερα. Έτσι, κάθισα και διάβασα το πόνημα των δύο υπουργών (μου θύμισαν τα αηδόνια όταν ανταμώνουν), για να μπορέσω να απαντήσω λέξη προς λέξη στα επιχειρήματα (;) που προβάλλουν, που ο Θεός να τα κάνει επιχειρήματα. Σε κάθε περίπτωση, θα προσπαθήσω να σας τα κάνω λιανά, απαντώντας λέξη προς λέξη στη Νίκη και τον Νίκο:
«Η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων είναι πάγια πολιτική της ΕΕ»
Κανείς δεν αμφισβήτησε ότι η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην επαγγελματική κατάρτιση, ειδικά στον σχεδιασμό των έργων, αποτελεί πάγια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν συμμετέχουν, αλλά με βάση ποιο πλαίσιο επιλέγονται. Και εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην επίσημη αλληλογραφία της επισημαίνει ρητά ότι «We had noted risks associated with not following a fully competitive process, addressed to all potential stakeholders eligible for performing this type of operations». Προφανώς και η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν είναι γενική. Συνδέεται ευθέως με το πλαίσιο επιλογής των συμπραττόντων φορέων, το οποίο δεν στηρίχθηκε σε ανοικτή πρόσκληση προς το σύνολο των δυνητικά επιλέξιμων φορέων, αλλά στο λεγόμενο «πλαίσιο συμπραττόντων» Στρατινάκη-Σκάλκου. Ένα πλαίσιο που, όπως προκύπτει, δεν κρίθηκε συμβατό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ακριβώς επειδή δεν παραπέμπει σε ανοικτή, ανταγωνιστική διαδικασία, αλλά λειτουργεί ως φωτογραφική ρύθμιση κλεισίματος της αγοράς υπέρ συγκεκριμένων φορέων.
«Υπήρχαν συμβάσεις – κίνδυνος αποζημιώσεων»
Όντως υπήρχαν συμβάσεις και αυτό κανείς δεν το αμφισβήτησε. Ο κίνδυνος αποζημιώσεων δεν νομιμοποιεί, όμως, σε καμία περίπτωση την κατάργηση της αξιολόγησης, δεν επιβάλλει νομοθετική εξαίρεση και κυρίως δεν εξηγεί γιατί δεν επελέγη επανασχεδιασμός ή ακύρωση των έργων. Το δελτίο Τύπου των Κεραμέως – Παπαθανάση, ωστόσο, δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: Τελούσαν ή όχι τα έργα σε αναστολή κατά τον χρόνο της νομοθετικής παρέμβασης, εν αναμονή της επιλογής των ωφελούμενων; Και αν ναι, πώς θεμελιώνεται άμεσος κίνδυνος αποζημιώσεων, όταν δεν είχε ακόμη ξεκινήσει η ουσιαστική υλοποίηση, και ιδίως το σκέλος της κατάρτισης, και όταν οι ίδιες οι συμβάσεις τροποποιήθηκαν ως προς το χρονοδιάγραμμα; Χωρίς σαφή απάντηση στα παραπάνω, η επίκληση του κινδύνου αποζημιώσεων έχω την αίσθηση ότι μπορεί να παραμένει πολιτικά χρήσιμη, αλλά είναι νομικά ατεκμηρίωτη, εξέλιξη που σε βάθος χρόνου μπορεί να προκαλέσει το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Η επιστολή της 17ης Απριλίου 2024 – Το κρίσιμο σημείο
Συνεχίζω και γράφω με αφορμή τη χθεσινή κοινή ανακοίνωση, η οποία επικαλείται επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία τα έργα «could be eligible for national funding». Η διατύπωση είναι σαφής. Το «could be eligible» σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να απαγορεύσει εθνική χρηματοδότηση, όχι ότι εγκρίνει τη χρηματοδότηση, ούτε ότι αίρει την ανάγκη εθνικού ελέγχου και αξιολόγησης. Το «could» δεν είναι έγκριση και αυτό έχω την αίσθηση ότι η αγγλομαθής υπουργός Κεραμέως εύκολα μπορεί να το μεταφράσει με απόλυτη πιστότητα. Και σίγουρα δεν αποτελεί εντολή για νομοθετική παρέμβαση που καταργεί την αξιολόγηση. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει είναι πώς μια διατύπωση αρμοδιότητας μετατράπηκε σε πολιτική απόφαση εξαίρεσης από τον έλεγχο;
«Τα 14 έργα πέρασαν στο ΕΣΠΑ – τα τέσσερα σε εθνικούς πόρους»
Αυτό που αποσιωπάται από τη χθεσινή ανακοίνωση των Κεραμέως – Παπαθανάση είναι ότι τα τέσσερα έργα κατονομάστηκαν ρητά σε νόμο, μεταφέρθηκαν σε εντελώς διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο (Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης) και προβλέφθηκε η χρηματοδότησή τους χωρίς επανάληψη αξιολόγησης. Όπως μου έλεγαν όσοι γνωρίζουν, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης δεν αποτελεί συνέχεια του ΕΣΠΑ. Απεναντίας, διέπεται από διαφορετικό κανονιστικό και ελεγκτικό πλαίσιο, γεγονός που καθιστά την αξιολόγηση απαραίτητη θεσμική προϋπόθεση και όχι τυπική επανάληψη. Η επιλογή, λοιπόν, να μεταφερθούν έργα που είχαν απορριφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε νέο χρηματοδοτικό καθεστώς, χωρίς καμία μορφή επικαιροποιημένου ελέγχου, δεν συνιστά διοικητική διευκόλυνση, αλλά συνειδητή παράκαμψη της θεσμικής διαδικασίας αξιολόγησης. Το γεγονός ότι η ίδια πρακτική επαναλήφθηκε με δεύτερη νομοθετική ρύθμιση για άλλα δύο έργα επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για σταθερό μοτίβο νομοθετικής υποκατάστασης του ελέγχου. Τουλάχιστον αυτό καταλαβαίνω εγώ, ο αδαής.
Τι δεν αναφέρεται καθόλου στο δελτίο Τύπου
Και επειδή διάβασα και ξαναδιάβασα το δελτίο Τύπου, δεν σας κρύβω ότι δεν βρήκα απάντηση στο ερώτημα γιατί πετάχτηκε στα σκουπίδια η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για χρηματοδότηση μόνο μέσω ΕΣΠΑ, όπως επίσης γιατί ο έλεγχος αντικαταστάθηκε από τον νόμο, ενώ δεν υπήρξε ούτε τυπική επικαιροποίηση αξιολόγησης. Επίσης, σκέφτηκα εκεί που το διάβαζα ότι οι δύο υπουργοί δεν μας απάντησαν γιατί αγνοήθηκαν οι λόγοι της ευρωπαϊκής απόρριψης και, κυρίως, γιατί θεσμικοί ρόλοι παρακολούθησης και εποπτείας διασταυρώνονται με ιδιωτικά συμφέροντα αναδόχων στα ίδια έργα.
Το θεσμικό ζήτημα
Προφανώς και δεν είμαι ο καταλληλότερος για να ανακαλύψω τι κρύβεται πίσω από τις γραμμές και κυρίως πίσω από τις υπογραφές των κυβερνητικών. Ωστόσο, από τα λίγα που σκαμπάζω καταλαβαίνω ότι πρόκειται περί μιας δομημένης σύγκρουσης συμφερόντων, που ανακύπτει όταν το ίδιο διοικητικό και πολιτικό περιβάλλον (σας τους έγραψα με ονοματεπώνυμα και διευθύνσεις) σχεδιάζει το πλαίσιο, επιλέγει τους φορείς, παρακάμπτει τον έλεγχο με νόμο και στη συνέχεια εποπτεύει την υλοποίηση έργων στα οποία συμμετέχουν οι ίδιοι κύκλοι. Ακόμη και αν κάθε επιμέρους πράξη επιχειρείται να καλυφθεί υπηρεσιακά, γίνεται σαφές και σε μένα, τον αδαή, ότι το συνολικό αποτέλεσμα είναι ένα κλειστό σύστημα αλληλεξάρτησης δημόσιων αποφάσεων και ιδιωτικών συμφερόντων. Στο χωριό μου αυτό το λένε θεσμικό ζήτημα ακεραιότητας και όχι απλώς διοικητικό πρόβλημα.
Επιβεβαίωση του δημοσιεύματος
Πάντως, για να είμαι ειλικρινής, όλα τα παραπάνω μπορεί και να έχουν ελάχιστη αξία για ένα Μέσο και δη για έναν δημοσιογράφο που το παλεύει να βγάλει καμιά είδηση και συνάμα το ψωμάκι του μπροστά στο γεγονός της επιβεβαίωσης. Και αυτό γιατί, αν μου έμεινε κάτι από το δελτίο Τύπου, είναι ότι δεν διαψεύδει τα δημοσιεύματα, αφού δεν απαντά στο κρίσιμο «γιατί», μετατοπίζοντας την όλη συζήτηση από τον έλεγχο στον φόβο αποζημιώσεων. Το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί έργα που δεν πέρασαν τον ευρωπαϊκό έλεγχο επανήλθαν αυτούσια, με νόμο, χωρίς επανεξέταση; Και αν αυτό έγινε δύο φορές, τότε δεν μιλάμε για εξαίρεση, αλλά μιλάμε περί κανονικού συστήματος.
Τα υπουργεία Οικονομικών – Εργασίας και «το σκάνδαλο Παναγόπουλου»
Έχοντας μεγαλώσει με τον κουλουρά που φώναζε «φρέσκα κουλούρια», αφήνω τα της χρήσιμης, οφείλω να παραδεχτώ, ανακοίνωσης των δύο υπουργών, για να σας πω ότι ψάχνοντας δεξιά κι αριστερά καταλαβαίνω ότι το επονομαζόμενο και ως «σκάνδαλο Παναγόπουλου», απ’ ό,τι φαίνεται, έχει μπόλικες προεκτάσεις. Ανάμεσα σε αυτές (τις προεκτάσεις) περιλαμβάνονται και οι διατάξεις που ψήφισαν κάνα δύο τρεις υπουργοί. Για να κόβω δρόμο, ξεκινώ με τη διάταξη που «πέρασε» (όχι μόνη της) από τη Βουλή με το άρθρο 54 του Ν. 5255/2025, στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναφέρει ότι το σύνολο του προϋπολογισμού των ενταγμένων στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» της Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ 2014-2020 έργων με εναρίθμους 2022ΣΕ33410000, 2022ΣΕ33410002, 2022ΣΕ33410006 και 2022ΣΕ33410013 βαρύνει το εθνικό σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικά του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025 του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Κάπου αλλού βρήκα μια αντίστοιχη διάταξη που ψηφίστηκε και με το άρθρο 97 του ν. 5264/2025, η οποία όριζε ότι το σύνολο του προϋπολογισμού των ενταγμένων στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» της Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ 2014-2020, έργων με εναρίθμους 2022ΣΕ33410012 και 2022ΣΕ33410024, βαρύνει το εθνικό σκέλος του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικά του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, στο ύψος του προϋπολογισμού κάθε έργου, όπως αυτός είχε ενταχθεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Διατάξεις χωρίς κοστολόγηση για τα λεφτά που υπάρχουν
Οι δύο αυτές διατάξεις, που ψηφίσθηκαν με διαφορά ενός μήνα από τη Βουλή, η πρώτη τον Νοέμβριο του 2025 και η δεύτερη τον Δεκέμβριο του 2025, είναι κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης. Και μια και το ‘φερε η κουβέντα, να σας πω ότι προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον (τουλάχιστον σε μένα) ότι οι δύο ίδιες διατάξεις (μόνο οι ενάριθμοι των έργων αλλάζουν) προβλέπουν ότι ΔΕΝ θα γίνει επανάληψη της αξιολόγησης των έργων αυτών, παρά το γεγονός ότι αυτό έχει τεθεί ως προϋπόθεση. Στην ουσία, με τις διατάξεις αυτές έξι προγράμματα, τα οποία ήταν ενταγμένα στο ΕΣΠΑ και η χρηματοδότησή τους θα γινόταν από κοινοτικούς πόρους, θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους και τον προϋπολογισμό του υπουργείου. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα περίεργα. Αρχικά είναι ουσιώδες ότι τόσο στην Αιτιολογική Έκθεση του νομοσχεδίου όσο και στην Έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους δεν αναφέρεται ούτε η αναγκαιότητα της ρύθμισης ούτε πόσο θα κοστίσουν αυτές οι διατάξεις για το ταμείο του υπουργείου Εργασίας. Κάπου εδώ θυμήθηκα τον σύντροφο Παπανδρέου και το αξέχαστο «λεφτά υπάρχουν». Φυσικά, μαζί με τα λεφτά, ανακύπτουν και κάτι ερωτήματα ΝΑ, που σχετίζονται με τα πόσα λεφτά θα καταβληθούν τελικά από το δημόσιο ταμείο και γιατί δεν υπήρξε κοστολόγηση από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Τα προγράμματα που θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους
Πάμε τώρα στα έξι προγράμματα που έχουν προκαλέσει και την όλη συζήτηση. Αρχικά το έργο με ενάριθμο 2022ΣΕ33410012 αφορά τη δράση «Ολοκληρωμένη Παρέμβαση επαγγελματικής ενδυνάμωσης και ένταξης στην αγορά εργασίας στην Ανάπτυξη Ψηφιακών Δεξιοτήτων στον Πολιτισμό για άνεργους άνω των 30 ετών», προϋπολογισμού πάνω από 21.000.000 ευρώ, με περισσότερα από 11.000.000 ευρώ να κατευθύνονται στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ, ένα πρόγραμμα το οποίο είχε ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2022. Επίσης, από τα χαρτάκια προκύπτει ότι στο έργο με ενάριθμο 2022ΣΕ33410024, το οποίο αφορά τη δράση «Πιλοτικό Πρόγραμμα κατάρτισης, συμβουλευτικής, πιστοποίησης ανέργων στους τομείς δραστηριότητας της Γαλάζιας Οικονομίας», προϋπολογισμού σχεδόν 12.000.000 ευρώ, τα 6.000.000 ευρώ σχεδόν κατευθύνονται στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου – ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε και αυτό τον Οκτώβριο του 2022. Αυτά τα δύο έργα, συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν 34.000.000 ευρώ, από τα οποία 17.000.000 ευρώ θα κατευθύνονταν στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου και των λοιπών συγγενών, προκύπτει ότι ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025 να χρηματοδοτηθούν από τον προϋπολογισμό του υπουργείου Εργασίας, δηλαδή το εθνικό ΠΔΕ, και όχι από κοινοτικούς πόρους. Κάτι αντίστοιχο, αν κατάλαβα καλά, γίνεται και με τα άλλα τέσσερα προγράμματα που διερευνώνται… Από κάτι πηγές που έχω στις Βρυξέλλες μαθαίνω ότι τα συγκεκριμένα έξι προγράμματα έχουν πολλά προβλήματα από το 2020, που ξεκίνησε ο σχεδιασμός για την υλοποίησή τους, αφού υπήρξαν σαφή ζητήματα περί κρατικών ενισχύσεων, διαφάνειας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε απορρίψει ρητά την ένταξή τους από το 2024 στη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ 2024-2027.
Κάτι εύλογα ερωτήματα
Όπως σας έγραψα και παραπάνω, τα ερωτήματα που ανακύπτουν, εκτός από απλά, είναι και σαφή. Το πρώτο (ερώτημα) που παρουσιάζεται μπροστά μου έχει να κάνει με το γιατί τα συναρμόδια υπουργεία έδειξαν αυτήν την επιμονή όσον αφορά τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων, ενώ υπήρχαν και υπάρχουν ζητήματα διαφάνειας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης; Το δεύτερο ερώτημα προβάλλει μια εύλογη, αλλά απλή απορία. Αλήθεια, τα συγκεκριμένα προγράμματα έχουν «τρέξει» καθόλου αυτά τα χρόνια; Και αν ναι, έχουν δημιουργηθεί δαπάνες και εάν πάλι ναι, από πού έχουν πληρωθεί (οι δαπάνες); Και το καλύτερο, κάτι σαν κερασάκι στην τούρτα, δεδομένου ότι μιλάμε για πάρτι, το άφησα για το τέλος. Γιατί στ’ αλήθεια απουσιάζει η νομική τεκμηρίωση και το κόστος των διατάξεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Βουλής και της Γενικής Γραμματείας της Κυβερνήσεως;
Δείτε τα σχετικά έγγραφα: έγγραφο 1, έγγραφο 2, έγγραφο 3, έγγραφο 4, έγγραφο 5, έγγραφο 6, έγγραφο 7, έγγραφο 8, έγγραφο 9, έγγραφο 10, έγγραφο 11, έγγραφο 12, έγγραφο 13
Τα Κέντρα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων και η ΔΑΜ
Από τις αρχές της εβδομάδας έχω αρχίσει να κατακλύζομαι από κάτι emails, που, γνωρίζοντας ότι δεν μου μιλάει κανείς από το Μαξίμου, άρχισαν να με τροφοδοτούν με ειδήσεις, συνεισφέροντας εθελοντικά στις αποκαλύψεις με το σκάνδαλο Παναγόπουλου. «Πραγματικά εντυπωσιασμένη», μου γράφει η αποστολέας-πληροφοριοδότης, «από την έρευνά σας και θέλοντας να συνεισφέρω στο έργο σας, προφανώς εμπιστευόμενη την εμπειρία σας και τη διασφάλιση της τήρησης προστασίας προσωπικών δεδομένων, ώστε να αναδειχθούν και μικρές παράμετροι του πάρτι που έγινε από τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και τον κ. Καλλίρη (υποθέτω τον Πελοπίδα). Σημειώνεται ότι για όλους τους διαγωνισμούς δίδει η Ειδική Υπηρεσία ΔΑΜ τη σύμφωνη γνώμη», γράφει στην εισαγωγή του email η αναγνώστρια, θέτοντας ένα ερώτημα που ομολογώ ότι δεν το κατάλαβα. «Αλήθεια, σε πόσους διαγωνισμούς που ήταν από πόρους της ΔΑΜ υπήρξε δεύτερος ενδιαφερόμενος ή άλλο σχήμα;». «Σε κανέναν», απαντά η ίδια.
Διαγωνισμός με φωτογραφική διάταξη
Σύμφωνα με τα όσα μου γράφει, πριν από κάμποσο καιρό υπήρξε μια πρόσκληση 25 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία Κέντρων Δεξιοτήτων, τα οποία θα αντιμετώπιζαν (λέει) τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης στη Δυτική Μακεδονία και την Τρίπολη. Σχεδόν δύο χρόνια μετά διοργανώνουν μαθήματα πληροφορικής, ως ένα φροντιστήριο σε οποιονδήποτε περνάει απέξω. Επειδή το έψαξα, έμαθα ότι η πρόσκληση δεν είχε οποιοδήποτε όρο εντοπιότητας ή ύπαρξης δομής και εμπειρίας στις περιοχές παρέμβασης. Το έργο δε το ανέλαβαν αυτοί που πήραν τα περισσότερα έργα ΔΑΜ και ΙΝΕ ΓΣΕΕ (δηλαδή όμιλος Άποψη και όμιλος Ροδόπουλου του φίλου μου του Ντίνου). Μάλιστα, ψάχνοντας κανείς, βρίσκει διάφορα, έτσι και εγώ βρήκα ότι ετοιμάζεται ίδια πρόσκληση και για τα νησιά του Αιγαίου, άλλα 20 εκατ. ευρώ, που απαιτεί να έχεις υλοποιήσει Κέντρο Ανάπτυξης Δεξιοτήτων στη Δυτική Μακεδονία. Αν δεν το καταλάβατε, αφού δίνουν, όπως τη δίνουν, την πρώτη δουλειά στην Άποψη και τον Ροδόπουλο, ακολούθως το δεύτερο έργο το συνοδεύουν με μια «φωτογραφία», θέτοντας ως προϋπόθεση να έχει ανάλογη δραστηριότητα σε άλλη περιοχή, που μόνο δύο έχουν. Το μόνο που δεν έβαλαν είναι ο ένας εκ των δύο να κατάγεται από τα Καλάβρυτα.
Ένα (ακόμη) έργο ΙΝΕ ΓΣΕΕ με τις γνωστές εταιρείες
Στο ίδιο πολύ ενδιαφέρον και απολύτως κατατοπιστικό, εκτός του τεκμηριωμένου, email, η πληροφοριοδότης μου κρίνει σκόπιμο να μ’ ενημερώσει και για ένα άλλο έργο κατάρτισης 9.462.000 ευρώ που δόθηκε από τη ΔΑΜ στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το οποίο ολοκληρώθηκε με ταχύτητες φωτός, αφού πρόσκληση και υπογραφή σύμβασης έγιναν μέσα στο καλοκαίρι του 2025, που είναι παχιές οι μύγες. Για όση αξία μπορεί να έχει, σπεύδω να σημειώσω ότι ενώ προβλέπεται διά ζώσης κατάρτιση στην πρόσκληση προς υποψήφιους αναδόχους, δεν υπάρχει ο όρος ο υποψήφιος φορέας κατάρτισης να έχει δομή στην περιοχή παρέμβασης. Με αυτόν τον τρόπο εγκρίθηκε η υλοποίηση προγραμμάτων κατάρτισης διά ζώσης σε εταιρείες που δεν έχουν καμία σχέση με την περιοχή. Αφού πήραν τη σύμβαση για την υλοποίηση του έργου, ενοικιάζουν δομές ή δημιουργούν εκ του ασφαλούς. Ουσιαστικά απέκλεισαν από την πρόσκληση οποιονδήποτε τοπικό φορέα, θέτοντας όρους προηγούμενης υλοποίησης έργων εκατομμυρίων ευρώ, και στη συνέχεια, αφού πάρουν το έργο, ως μοναδικοί υποψήφιοι, είτε κάνουν υπεργολαβίες με το 1/5 του εγκεκριμένου κόστους είτε ενοικιάζουν-δημιουργούν δομές, κλείνοντας όλους τους τοπικούς φορείς, αποκλείοντας από την υλοποίηση τους τοπικούς εκπαιδευτές και τελικά συμβάλλοντας στον οικονομικό μαρασμό της περιοχής. Όπως ανέφερα και παραπάνω, η πρόσκληση δεν είχε οποιονδήποτε όρο εντοπιότητας ή ύπαρξης δομής και εμπειρίας στις περιοχές παρέμβασης. Για όση αξία έχει, το έργο ανέλαβαν αυτοί που πήραν τα περισσότερα έργα ΔΑΜ και ΙΝΕ ΓΣΕΕ (δηλαδή όμιλος MASTER, ΑΠΟΨΗ, ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ και φυσικά ο Ντίνος Ροδόπουλος).
Δείτε τα σχετικά έγγραφα που αφορούν τα έργα κατάρτισης ΔΑΜ: Έγγραφο 1, Έγγραφο 2, Έγγραφο 3, Έγγραφο 4, Έγγραφο 5,
Ανοίγει (εκτός από τα στόματα) και ο φάκελος Ροδόπουλου
Για χρόνια αποτελούσε κάτι σαν κοινό μυστικό ότι ο άνθρωπος που κινούσε τα νήματα στον θαυμαστό χώρο της κατάρτισης ήταν ο Ντίνος Ροδόπουλος, πρώην ιδιοκτήτης των ΙΕΚ Ακμή. Ο συγκεκριμένος ήταν κάτι σαν τον Αρχιεπίσκοπο και αναφέρομαι στην ισοβιότητά του. Ο κυρ Ντίνος, που μόλις άλλαζε η κυβέρνηση πήγαινε πριν από τους υπουργούς στην τελετή παραλαβής-παράδοσης, στα υπουργεία Εργασίας και Παιδείας, είναι ένας εξ αυτών που το επόμενο διάστημα θα απασχολήσουν την κοινή γνώμη. Τώρα, αν θα την απασχολήσει με την καλή ή με την κακή έννοια, δεν μπόρεσα να το μάθω. Απεναντίας, εκείνο που γνωρίζω, άρα δεν μπήκα στον κόπο να το μάθω, είναι ότι ο κυρ Ντίνος είχε και προφανώς εξακολουθεί να έχει, αφού δεν πουλάει τους φίλους του, σχέσεις τόσο με τον Γιάννη Παναγόπουλο της ΓΣΕΕ όσο και με τον Γιάννη Χατζηθεοδοσίου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών. Γενικώς ήταν και παραμένει, εκτός από άνθρωπος των ΚΕΚ, και άνθρωπος των σχέσεων και των συνδέσεων.
Στον Θεοδωρόπουλο του ΣΕΒ λεφτά από τον Καλλίρη
Σας έγραφα χθες για τα γιγαντιαία ποσά που έβγαλε αυτός ο καλός άνθρωπος Πελοπίδας Καλλίρης για τα Εδαφικά Σχέδια Αναπτυξιακής Μετάβασης. Εκείνο που δεν σας έγραψα είναι ότι μία από τις εταιρείες που είναι «τυχερές» και θα απολαύσουν τους καρπούς της συγκεκριμένης παροχής ανήκει στον πρόεδρο του ΣΕΒ, Σπύρο Θεοδωρόπουλο. Επειδή δεν ανήκω στην κατηγορία των ζημιάρηδων, το μόνο που μπορώ να ευχηθώ είναι σε καλή μεριά, με την προσδοκία ότι θα συνεχίσει να ξοδεύει λίγα περισσότερα ευρώ στην «τρύπα χωρίς πάτο» του προέδρου Αλαφούζου – και αναφέρομαι σε αυτήν του Παναθηναϊκού.
Μεγάλη συγκέντρωση Χατζηδάκη
Ίσως δεν του φαίνεται, αλλά έχει τον τρόπο του. Γι’ αυτό, άλλωστε, καταφέρνει και βγαίνει σταθερά πρώτος βουλευτής στον Βόρειο Τομέα για τη ΝΔ. Για τον Κωστή Χατζηδάκη ο λόγος, που μαθαίνω ότι τη Δευτέρα το βράδυ γέμισε ασφυκτικά τη μεγάλη αίθουσα των VIP του ΟΑΚΑ (πολύς κόσμος έμεινε έξω). Όπως μου είπαν, γιατί ούτε για πλάκα δεν μπήκα στον κόπο να πάω, ήταν η μεγαλύτερη πολιτική συγκέντρωση των τελευταίων χρόνων στον Βόρειο Τομέα. Εκτός από τον κόσμο, έμαθα ότι παραβρέθηκαν 30 μέλη της κυβέρνησης, 50 βουλευτές, σχεδόν όλοι οι δήμαρχοι του Βόρειου Τομέα και δεκάδες κυβερνητικά και κομματικά στελέχη. Προφανώς η επιτυχία της εκδήλωσης αυτής επιβεβαιώνει την απήχηση του αντιπροέδρου Χατζηδάκη τόσο στον Βόρειο Τομέα όσο και συνολικότερα στη ΝΔ. Και τα γράφω όλα αυτά παρά το γεγονός ότι, όπως έχετε διαπιστώσει, δεν του χρωστάω καλή κουβέντα. Ωστόσο, η αλήθεια να λέγεται, κι ας με πονάει…
Η ΓΣΕΕ (και όχι η κυβέρνηση) μείωσε την ανεργία
Παρακολούθησα με προσοχή τη συνέντευξη που παραχώρησε χθες το απόγευμα στο Mega και τον συναγωνιστή Ευαγγελάτο η υπουργός Κεραμέως, προκειμένου να πείσει την κοινή γνώμη ότι η κεντρική διοίκηση της χώρας, δηλαδή η εκτελεστική εξουσία, την οποία και εκπροσωπεί, δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για το εάν ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ διαχειρίστηκε με ορθό τρόπο τα κοινοτικά και εθνικά κονδύλια που προορίζονταν για την κατάρτιση και επιμόρφωση των εργαζομένων. Για να μη φανεί, όμως, ότι παίρνει το μέρος του κ. Παναγόπουλου στην όλη υπόθεση, ανέφερε το εξής αμίμητο: Ότι ελέγχεται από τις δικαστικές αρχές ως φυσικό πρόσωπο και ως εκ τούτου δεν μπορεί να συνδέεται η ενδεχόμενη παραβατική του συμπεριφορά με τον θεσμό της ΓΣΕΕ, που αποτελεί κοινωνικό εταίρο του κράτους. Επίσης, έκανε και κάτι άλλο, που έμοιαζε με προληπτικό συχωροχάρτι στον πρόεδρο της ΓΣΕΕ. Υποστήριξε ότι τα συγκεκριμένα προγράμματα που διαχειρίστηκε ο κ. Παναγόπουλος έπιασαν τόπο και γι’ αυτό μειώθηκε στη χώρα μας η ανεργία. Δηλαδή η ανεργία δεν έπεσε επειδή η κυβέρνηση μείωσε τη φορολογία ή διαμόρφωσε συνθήκες ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος, αλλά επειδή ο Παναγόπουλος επιμόρφωνε το εργατικό δυναμικό της χώρας.
! Προσωπικά, πάντως, είχα την αίσθηση ότι ο λόγος που μειώθηκε η ανεργία είναι ότι μειώθηκαν 83 φόροι, ότι ψηφιοποιήθηκε το κράτος, ότι αυξήθηκαν 98% οι επενδύσεις. Επίσης, κάτι μου λέει ότι το Εργασίας καταγράφει την ανεργία. Δεν την μειώνει, ούτε την αυξάνει.
Έτοιμη η Καρυστιανού να σηκώσει τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα
Φαίνεται πως τα σεμινάρια επικοινωνίας στη Μαρία Καρυστιανού άρχισαν να πιάνουν τόπο. Σε μια μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη σε ένα φιλόξενο γι’ αυτήν Μέσο, με τη δημοσιογράφο να συμπάσχει από την αρχή μέχρι το τέλος με το δράμα της Μαρίας και να θαμπώνεται από το ξεδίπλωμα του οράματός της, εμφανίστηκε με ήπιο προφίλ και σαφή προσπάθεια να αποτινάξει από πάνω της τη ρετσινιά των ακροδεξιών θέσεων. Μάλιστα, είπε πως από μικρή συγκλονιζόταν με το τραγούδι του Θεοδωράκη «Της δικαιοσύνης Ηλιε νοητέ». «Πού να το φανταζόμουνα ότι αυτό το τραγούδι θα γινόταν σκοπός της ζωής μου». Και δήλωσε πως αυτή και οι συνεργάτες της είναι έτοιμοι «να σηκώσουμε τον Ήλιο» πάνω από την Ελλάδα, παραπέμποντας σε ένα άλλο τραγούδι, άλλοτε σημαία του κραταιού ΠΑΣΟΚ. Μετά μουσικής, λοιπόν, η κυρία Καρυστιανού δήλωσε έτοιμη ακόμα και να κυβερνήσει τη χώρα. «Δεν υπάρχει Πανεπιστήμιο που να σου μαθαίνει πώς να είσαι πρωθυπουργός», είπε. «Άρα, όποιος γίνεται πρωθυπουργός για πρώτη φορά είναι το ίδιο άπειρος για μένα». Και πώς θα κάνει την αρχή για να κυβερνήσει τον τόπο; «Το βασικό είναι να αγαπάς τους γύρω σου. Αν δεν μπορείς, τότε δεν μπορείς να συμμετέχεις στα κοινά». Τώρα, για προγράμματα και τέτοια, η καλή δημοσιογράφους δεν μπήκε στον κόπο να τη ρωτήσει, αφού τις «λεπτομέρειες» για την οικονομία και την παιδεία θα τις μάθουμε προσεχώς. Άλλωστε, όπως λένε και στο χωριό μου, η καλή δουλειά αργεί να γίνει.
«Φασιστικό μέτρο» η διαγραφή των αιώνιων φοιτητών
Υπάρχουν, βέβαια, πραγματάκια που της ξεφεύγουν. Για παράδειγμα, άκουσα την απάντησή της στο (στημένο) ερώτημα πώς κρίνει το μέτρο της διαγραφής των περίπου 300.000 αιώνιων φοιτητών από τα πανεπιστήμια. «Τραγική η διαγραφή τους», απάντησε. «Φασιστική»! Και για να παρηγορήσει αυτούς που ήταν επί δέκα και είκοσι χρόνια κατ’ όνομα φοιτητές, δεσμεύτηκε πως η ίδια θα επανεγγράψει τους φοιτητές στα ΑΕΙ, για να μην τους στερήσει αυτό που κατέκτησαν. Το αφήνω αυτό εδώ, γιατί καλές οι αγάπες, αλλά όταν έρχεται η ώρα να πάρει συγκεκριμένες θέσεις, εκεί στραπατσάρεται το μειλίχιο προσωπείο.
Οι… Συναγωνιστές Χωρίς Σύνορα και ο συναγωνιστής Αβραμίδης
Πάει καιρός που είχα νέα για τους φίλους μου τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα και δεν σας κρύβω ότι είχα αρχίσει να ανησυχώ. Ωστόσο, χθες επανεμφανίστηκαν, ζητώντας από τον εκπρόσωπο Μαρινάκη να ανακαλέσει την απειλή μήνυσης εις βάρος του συναγωνιστή Αβραμίδη, χαρακτηρίζοντας τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου «ανησυχητική τακτική εκφοβισμού, που δεν έχει θέση σε μια δημοκρατική χώρα». Επειδή η ταπεινότητά μου τυγχάνει δημοσιογράφος με σύνορα, αλλά και με μια διαδρομή που μετρά αρκετά χιλιόμετρα, έχω να παρατηρήσω κάποια πράγματα. Πρώτον, στις δεκαετίες που παρακολουθώ την ενημέρωση πολιτικών συντακτών δεν θυμάμαι ποτέ δημοσιογράφο να ζητάει σε κάθε briefing από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να κάνει το γραφείο Τύπου οποιουδήποτε υπουργείου. Δεύτερον, δεν θυμάμαι ποτέ δημοσιογράφο να αξιοποιεί συστηματικά το δικαίωμα να απευθύνει ερώτηση σαν ευκαιρία για να κάνει πολιτικά διαγγέλματα. Βασικά, δεν θυμάμαι ποτέ δημοσιογράφο ο οποίος συμμετέχει στο briefing, ενώ πριν από λίγους μήνες ήταν υποψήφιος βουλευτής με οποιοδήποτε κόμμα. Κυρίως, δεν θυμάμαι κανέναν κυβερνητικό εκπρόσωπο να δίνει σε έναν τέτοιο δημοσιογράφο δύο, τρεις και τέσσερις ερωτήσεις και ευκαιρίες για follow up. Επιπλέον, επειδή η πιάτσα των συντακτών μιλάει, ενημερώνω τους εκλεκτούς συναγωνιστές χωρίς σύνορα ότι οι κανονικοί συνάδελφοι, που πάνε στα briefings για να κάνουν τη δουλειά τους, είναι έξαλλοι με το γεγονός ότι ο συναγωνιστής Αβραμίδης κάνει τις ενημερώσεις ροντέο για να παίξει την (όποια) γραμμή του με κομμένα βιντεάκια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ας με διορθώσουν, λοιπόν, οι καλοί… Συναγωνιστές Χωρίς Σύνορα, αλλά δεν νομίζω ότι σε άλλη χώρα ο εν λόγω συναγωνιστής θα διατηρούσε τη διαπίστευσή του – όχι μετά το εκατοστό κρούσμα, αλλά μετά το δεύτερο, άντε βαριά το τρίτο. Γιατί μπορεί η άσκηση αντιπολίτευσης να είναι η πεμπτουσία της Δημοκρατίας, αλλά η αντιπολίτευση δεν ασκείται με τον «φερετζέ» μιας διαπίστευσης. Ούτε αντιπολίτευση ούτε δημοσιογραφία είναι αυτό.
Η δύσκολη Ζωή για τις γυναίκες
Η χθεσινή ανεξαρτητοποίηση της Ελένης Καραγεωργοπούλου από την Πλεύση Ελευθερίας έρχεται να προστεθεί στις όχι και λίγες διαφωνίες (για να το πω κομψά…) μεταξύ της Ζωής Κωνσταντοπούλου και γυναικών του κόμματός της. Από πού ν’ αρχίσω; Από την Όλγα Δάλλα, που είδε την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας να τη βγάζει από τα ψηφοδέλτια των δεύτερων εκλογών παρ’ ότι είχε καταταγεί πρώτη σε σταυρούς στον Νότιο Τομέα στις πρώτες εκλογές; Από τις υπόλοιπες είκοσι υποψήφιες που κόπηκαν και, σύμφωνα με τη συντρόφισσα Δάλλα, ετοιμάζονταν να ιδρύσουν σωματείο για τις γυναίκες που έχουν υποστεί bullying από την πρόεδρο Ζωή; Ή από την Αρετή Παπαϊωάννου, που ανεξαρτητοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2023, καταγγέλλοντας «απαξιωτική συμπεριφορά της επικεφαλής της ΚΟ της Πλεύσης Ελευθερίας και ορισμένων μελών της»; Μ’ αυτά και μ’ εκείνα, η συντρόφισσα Ζωή έχει μείνει με μόνη εξαρχής γυναίκα «συντρόφισσα» την Τζόρτζια Κεφαλά, καθώς η Έλλη Ρούσσου προστέθηκε πρόσφατα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, αντικαθιστώντας τον (διπλά) σύντροφο Διαμαντή Καραναστάση. Τώρα, για όσα καταγγέλλει η συντρόφισσα Καραγεωργοπούλου, πραγματικά τα λόγια περιττεύουν. Από τη μία αναγνώρισε «εξαιρετικές και μοναδικές ικανότητες» στην πρόεδρο Ζωή, καλώντας την «να συνεχίσει στον ίδιο τρόπο που πρεσβεύει». Ωστόσο, ανεξαρτητοποιήθηκε γιατί η συντρόφισσα Κωνσταντοπούλου «θέτει φίλτρα» στο πώς ασκείται ο κοινοβουλευτικός έλεγχος – και δη προς συγκεκριμένους υπουργούς. Όπως εξήγησε, «ο περιορισμός του δικού μου ρόλου για κάποιους λόγους που πιθανότατα γνωρίζει ως προς τον κοινοβουλευτικό έλεγχο είναι ένα σημείο κόκκινης γραμμής». Όσο για το μέλλον της; Εκεί η συντρόφισσα Καραγεωργοπούλου μου θύμισε τον ακροατή του Τάκη Τσουκαλά, που ήταν, λέει, Ολυμπιακός στο ποδόσφαιρο και Παναθηναϊκός στο μπάσκετ. «Είμαι κοντά στη Νέα Αριστερά, σε τοποθετήσεις. Τώρα διαβάζω την “Ιθάκη” του Αλέξη Τσίπρα, θέλω να καταλάβω τη δική του πολιτική εκδοχή».
