Από την ίδρυση της Επενδυτικής Αρχής του Άμπου Ντάμπι (ADIA) τη δεκαετία του ’70, το μεγαλύτερο και πλουσιότερο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) έχει δημιουργήσει με μεθοδικότητα και επιμέλεια ένα δίκτυο επενδύσεων στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία προκειμένου να διαφοροποιηθεί η οικονομία από το πετρέλαιο.
Εκτός από την ADIA, το Άμπου Ντάμπι πρόσθεσε τις επόμενες δεκαετίες την Mubadala Development Company και την ADQ στην επενδυτική «εργαλειοθήκη» του. Αυτά τα τρία επενδυτικά μεγαθήρια έχουν, κυρίως, υπό τη διαχείρισή τους κρατικά κεφάλαια 1,7 τρισ. δολάρια. Έτσι το Άμπου Ντάμπι ένας από τους ισχυρότερους παίκτες στον κόσμο των κρατικών επενδυτικών ταμείων (Sovereign Wealth Funds, SWFs).
Μέσα στα χρόνια προστέθηκαν μικρότερα επενδυτικά οχήματα, όπως η MGX με ενεργητικό 100 δισ. δολαρίων για επενδύσεις την τεχνητή νοημοσύνη, η XRG με προσανατολισμό την ενέργεια και κεφάλαια 151 δισ. δολαρίων, και η Lunate που έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικούς εναλλακτικούς επενδυτές του εμιράτου, συνάπτοντας συνεργασίες με την Blackstone και την Brookfield, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανάλυση του πρακτορείου Bloomberg.
Κύριος προορισμός για επενδύσεις οι ΗΠΑ, με την Ευρώπη να ακολουθεί
Βασικός επενδυτικός προορισμός του Άμπου Ντάμπι είναι οι ΗΠΑ, κατανέμοντας περίπου το 45% με 60% του γεωγραφικού χαρτοφυλακίου της στις αγορές της Βορείου Αμερικής, σύμφωνα με την ADIA. Τον περασμένο Μάρτιο, τα ΗΑΕ δεσμεύτηκαν πως θα επενδύσουν 1,4 τρισ. δολάρια στις ΗΠΑ, με επίκεντρο υποδομές στην Τεχνητή Νοημοσύνη, τα τσιπ, την ενέργεια και τη μεταποίηση.
Με την παρότρυνση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ έχουν ήδη ανακοινωθεί πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ταμείου 100 δισ. δολαρίων για την κατασκευή κέντρων επεξεργασίας δεδομένων με ισχυρούς συνέταιρους, όπως οι κολοσσοί Nvidia και Microsoft όπου ήδη επενδύει.
Η International Holding Company του Άμπου Ντάμπι, η οποία διαθέτει κεφάλαια 126 δισ. δολαρίων, είναι σημαντικός επενδυτής της Space X, της διαστημικής εταιρείας του Έλον Μασκ. Ξεκίνησε με την απόκτηση μεριδίου το 2020, το οποίο αύξησε με επένδυση 50 εκατ. δολαρίων που πραγματοποίησε με τη θυγατρική της, Alpha Dhabi, το 2022.
Οι επενδύσεις του Άμπου Ντάμπι στην Ευρώπη αφορούν σε κλάδους με στρατηγική σημασία. H ADIA, το ενεργητικό της οποίας κινείται στο ένα τρισ. δολάρια, συμμετείχε προ διετίας στην κοινοπραξία του ομίλου ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων KKR για την εξαγορά του δικτύου σταθερής τηλεφωνίας της Telecom Italia, γνωστού ως NetCo, σε μια συμφωνία της τάξεως των 24 δισ. δολαρίων ή 22 δισ. ευρώ.
Μαζί με τις Advent International και Cinven, η ADIA απέκτησε προ πενταετίας τη μονάδα ανελκυστήρων της γερμανικής Thyssenkrupp έναντι 19 δισ. δολαρίων ή 17,2 δισ. ευρώ. Πέρσι το καλοκαίρι ανακοινώθηκε η εξαγορά πλειοψηφικού μεριδίου από τον οίκο δημοπρασιών Sotheby’s, δίνοντας έτσι ανάσα στον επιχειρηματία Πατρίκ Ντραΐ που πάλευε με τεράστιες υποχρεώσεις άλλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Στις σημαντικότερες επενδύσεις του ‘Άμπου Ντάμπι στην Κίνα συγκαταλέγεται η τοποθέτηση δύο δισ. δολαρίων στον τεχνολογικό κολοσσό Binance.
Η Ελλάδα στη λίστα προτιμήσεων του Άμπου Ντάμπι
Όσον αφορά την Ελλάδα, το επενδυτικό ενδιαφέρον του αραβικού εμιράτου εκτιμάται πως συνεχίζεται αμείωτο για τους κλάδους του τουρισμού, των ακινήτων και του πρωτογενούς τομέα. Μέσα στο 2025 ανακοινώθηκε η εξαγορά του παλαιού ξενοδοχείου Ermioni Club στο Πόρτοχελι και προ λίγων ετών του ιστορικού ακινήτου στη διασταύρωση οδών Διονυσίου Αεροπαγίτου και Μακρυγιάννη με θέα την Ακρόπολη.
Τον Οκτώβριο ολοκληρώθηκε η εξαγορά του 60% της εταιρείας παροχής υπηρεσιών υγείας Hellenic Healthcare Group ΗΑΕ από την Pure Health, η οποία ελέγχεται από το ADQ. Η Masdar –που ενσωματώνεται στην Mubadala Investment Company- έγινε κύριος μέτοχος της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, ολοκληρώνοντας την εξαγορά πλειοψηφικού πακέτου πέρσι.
Η Olivian Groves, η οποία κατέχει 40.000 ρίζες σε δυο ελαιώνες στην Ερμόνη και τη Μεσσηνία, ανήκει στον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγέντ αλ Ναϊάν, ο οποίος είναι αναπληρωτής κυβερνήτης του Άμπου Ντάμπι. Ένδειξη του μακροχρόνιου και στρατηγικού προσανατολισμού που δίνει το ‘Άμπου Ντάμπι στις ξένες επενδύσεις υπήρξαν οι συμφωνίες συνεργασίας που υπέγραψε το ADQ με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων προ τριετίας.
Υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα αλλά ανασφάλεια για το μακρινό μέλλον
Οικονομικοί αναλυτές συγκρίνουν το μικροσκοπικό εμιράτο με τη διεθνή εμβέλεια των επενδύσεών του. Είναι μια από τις περιοχές του κόσμου με το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το κατά κεφαλήν εισόδημα σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (ΡΡΡ) διαμορφώθηκε στα 87.729 δολάρια το 2022, αντανακλώντας αύξηση άνω των 10.000 δολαρίων από το 2021.
Απευθυνόμενη στο Bloomberg, η Άνα Νακβαλοβαίτε, η οποία εξειδικεύεται σε έρευνες για τα κρατικά επενδυτικά ταμεία το Kellogg College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, είχε δηλώσει ότι «τα επενδυτικά ταμεία του Άμπου Ντάμπι έχουν εξελιχθεί σε κομβικούς παίκτες για τις αγορές μετοχών, υποδομών και ιδιωτικών πιστώσεων, δηλαδή στους τομείς που οι δυτικές τράπεζες έχουν μετριάσει την παρουσία τους». Οι πόροι που διαθέτει το Άμπου Ντάμπι είναι άφθονοι εάν αναλογιστεί κανείς πως ελέγχει το 6% των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου.
Αυτός είναι ο λόγος που μεγαλοεπενδυτές της Wall Street, όπως είναι ο Λάρι Φινκ της Blackrock και ο Μπρους Φλατ της Brookfield, επισκέπτονται τακτικά το Άμπου Ντάμπι. Πέραν των ΗΠΑ, η κατανομή κεφαλαίων μοιράζεται στο 15% με 30ο% για την Ευρώπη και στο 10% με 20% για τις αναδυόμενες αγορές. Ο όγκος των συμφωνιών, συγκεκριμένα, στο Άμπου Ντάμπι είναι ιδιαίτερα υψηλός.
Μόνον η Mubadala Investment υπέγραψε πάνω από 300 συμφωνίες μέσα στην τελευταία πενταετία. Η αναζήτηση, ο εντοπισμός και η ολοκλήρωση επενδύσεων σε κάθε γωνιά του κόσμου απαιτεί ενδελεχείς ελέγχους σε κάθε βήμα καθώς οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να αποδίδουν σε βάθος χρόνου.
Η αστάθεια των τιμών του πετρελαίου, η αύξηση του ανταγωνισμού από τις ΗΠΑ όπου η κυβέρνηση Τραμπ βάζει σε προτεραιότητα τα ορυκτά καύσιμα και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) αναγκάζουν γενικά τον αραβικό κόσμο να αναζητήσει ένα εναλλακτικό οικονομικό μοντέλο.
Πρόσβαση σε τεράστιες συνεργασίες και αποδόσεις
Πρωταγωνιστικό ρόλο στην επενδυτική στρατηγική του Άμπου Ντάμπι παίζει ο σεΐχης Ταχνούν μπιν Ζαγέντ αλ Ναϊάν, αδελφός του προέδρου των HAE και γιος του Σεΐχη Ζαγέντ μπιν Σουλτάν Αλ Ναϊάν, του ιδρυτή και πρώτου Προέδρου των Ηνωμένων ΗΑΕ, γνωστός και ως ο «Πατέρας του Έθνους».
Είναι πρόεδρος των ADIA και ADQ, ενώ αναλαμβάνει ρόλο επικεφαλής σε νέες οντότητες όπως η MGX. Πηγές του Bloomberg αποκαλύπτουν πως επιβλέπει σχεδόν τα τρία τέταρτα του κρατικού πλούτου του εμιράτου, δηλαδή έναν τεράστιο όγκο συναλλαγών και συμφωνιών με εταιρείες, επενδυτικούς οίκους και κυβερνήσεις.
Όσοι έχουν καταφέρει να προσανατολίζονται στο περίπλοκο επενδυτικό σύμπαν του Άμπου Ντάμπι έχουν αποκομίσει πρόσβαση σε τεράστιες συνεργασίες και αποδόσεις. Μια από αυτές οι περιπτώσεις είναι η ευρωπαϊκή εταιρεία κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνου Brevan Howard.
Έχει αναλάβει χαρτοφυλάκιο 10 δισ. δολαρίων στο Άμπου Ντάμπι που είναι μεγαλύτερο από αυτό που διαχειρίζεται σ το Λονδίνο ή τη Νέα Υόρκη. Η εταιρεία ανακοίνωσε τον Αύγουστο ότι εξασφάλισε ένα ακόμη «πακέτο» 2 δισ. δολάρια από την Lunate, το συνολικό ενεργητικό της οποίας αποτιμάται στα 110 δισ. δολάρια.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές του Bloomberg, η συνεργασία με τους επενδυτικούς γίγαντες του Άμπου Ντάμπι δεν είναι πάντα απλή. «Είναι ένα οικοσύστημα που θεμελιώνεται σε διαπροσωπικές σχέσεις όπου η αξιοπιστία είναι κοινός παρανομαστής», δηλώνει ο Αμίν Μπουσεντούφ του επικεφαλής επενδύσεων της Atlas Mena Capital, ενός οικογενειακού γραφείου στο Άμπου Ντάμπι.
