Σε πιο συγκρατημένες αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης προχώρησε η Τουρκία, σε μια προσπάθεια να στηρίξει τη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και να μην υπονομεύσει τη νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας.
Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τα καύσιμα, τα καπνικά προϊόντα και τα αλκοολούχα ποτά, βασικά αγαθά με άμεση επίδραση στο κόστος ζωής.
Σύμφωνα με απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της κυβέρνησης, ο σταθερός ειδικός φόρος σε βενζίνη και πετρέλαιο αυξάνεται κατά 6,95%, ενώ στα τσιγάρα και τα αλκοολούχα ποτά η αύξηση διαμορφώνεται στο 7,95%. Τα ποσοστά αυτά κινούνται χαμηλότερα από την αύξηση του δείκτη τιμών παραγωγού το προηγούμενο εξάμηνο, γεγονός που αποτυπώνει τη βούληση της κυβέρνησης να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Δύο φορές το χρόνο οι αλλαγές στους φόρους
Στην Τουρκία, οι λεγόμενοι πάγιοι ειδικοί φόροι αναπροσαρμόζονται δύο φορές τον χρόνο, τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο, βάσει της πορείας των τιμών παραγωγού. Ωστόσο, αυτή τη φορά η κυβέρνηση επέλεξε να μην ακολουθήσει πλήρως τον μαθηματικό τύπο, προκειμένου να στηρίξει την ευρύτερη στρατηγική αποπληθωρισμού. Όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Anadolu, η απόφαση ελήφθη σε συνεννόηση με το υπουργείο Οικονομικών και Οικονομίας.
Η επιλογή αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο σταδιακής εξομάλυνσης της οικονομίας, μετά από μια μακρά περίοδο έντονης ακρίβειας. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Τουρκία είχε εκτιναχθεί στο 75,5% το 2024, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται σταδιακά. Τον Νοέμβριο διαμορφώθηκε στο 31,1%, καταγράφοντας σημαντική πτώση, αν και παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με τα διεθνή δεδομένα.
Στόχος η μείωση πληθωρισμού από 75,5% στο 16%
Η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα έχουν θέσει ως στόχο τη μείωση του πληθωρισμού στο 16% έως το τέλος του 2026, με περαιτέρω υποχώρηση σε μονοψήφια επίπεδα το 2027. Τα στοιχεία για τον Δεκέμβριο αναμένεται να ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες και θεωρούνται κρίσιμα για την αξιολόγηση της μέχρι τώρα πολιτικής.
Ήδη από την περασμένη εβδομάδα, διεθνή μέσα είχαν μεταδώσει ότι η Άγκυρα σχεδιάζει ήπιες φορολογικές αυξήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες το 2026, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν νέο κύμα ανατιμήσεων. Τα καύσιμα, λόγω της επίδρασής τους στο σύνολο της οικονομίας και στις μεταφορές, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής.
Η επιλογή των περιορισμένων αυξήσεων δείχνει επίσης την προσπάθεια των αρχών να ενισχύσουν την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής, μετά από χρόνια έντονων παρεμβάσεων και αμφιλεγόμενων αποφάσεων. Η κεντρική τράπεζα έχει προχωρήσει σε σημαντικές αυξήσεις επιτοκίων, επιδιώκοντας να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, και η δημοσιονομική πολιτική καλείται πλέον να λειτουργήσει συμπληρωματικά.
Υψηλό το κόστος ζωής στην Τουρκία
Παρά τη σχετική βελτίωση, αναλυτές επισημαίνουν ότι η πορεία παραμένει εύθραυστη. Το υψηλό κόστος ζωής, η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα και η ευαισθησία της τουρκικής οικονομίας στις διεθνείς τιμές ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν παράγοντες κινδύνου.
Για την ώρα, πάντως, η Άγκυρα στέλνει το μήνυμα ότι επιλέγει πιο προσεκτικά βήματα, επιδιώκοντας να στηρίξει την αποκλιμάκωση των τιμών χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν αυτή η ισορροπία μπορεί να διατηρηθεί.
