«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία». Με αυτή τη φράση ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που η Δανία και η ίδια η Γροιλανδία θεωρούσαν λήξαν, αλλά το οποίο αποκαλύπτει τη βαθύτερη γεωστρατηγική στόχευση των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αρκτική. Η δημόσια αναφορά προέδρου των ΗΠΑ στην πιθανότητα προσάρτησης του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε Κοπεγχάγη και Νουούκ, αναζωπυρώνοντας φόβους για κλιμάκωση της αμερικανικής πίεσης.
Ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους, επικαλέστηκε ευθέως λόγους «εθνικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την άμυνα των ΗΠΑ. Δεν είναι η πρώτη φορά που υιοθετεί αυτή τη ρητορική: ήδη από την πρώτη του θητεία είχε προκαλέσει διεθνή αίσθηση προτείνοντας την «αγορά» του νησιού, επικαλούμενος τόσο τη στρατηγική του θέση όσο και τον πλούτο του σε κρίσιμα ορυκτά.
Η απάντηση από τη Γροιλανδία ήταν άμεση και ασυνήθιστα σκληρή. Ο πρωθυπουργός του νησιού, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν κάλεσε τον Αμερικανό πολιτικό να σταματήσει τις «φαντασιώσεις περί προσάρτησης», ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα του είναι ανοιχτή στον διάλογο, αλλά μόνο «με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και μέσω των κατάλληλων καναλιών». Παράλληλα, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρεντέρικσεν, τόνισε ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν κανένα δικαίωμα να προσαρτήσουν καμία από τις χώρες του δανικού βασιλείου», υπενθυμίζοντας ότι τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία καλύπτονται από τις εγγυήσεις ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά από ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, συζύγου ανώτερου συνεργάτη του Τραμπ, η οποία δημοσίευσε χάρτη της Γροιλανδίας βαμμένο με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ». Ο Δανός πρέσβης στις ΗΠΑ απάντησε με μια «φιλική υπενθύμιση» ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι και ότι η εδαφική ακεραιότητα της Δανίας πρέπει να γίνεται σεβαστή.
Just a friendly reminder about the US and the Kingdom of Denmark: We are close allies and should continue to work together as such. US security is also Greenland’s and Denmark’s security. Greenland is already part of NATO. The Kingdom of Denmark and the United States work… https://t.co/CboKnlKgJL
— Jesper Møller Sørensen 🇩🇰 (@DKambUSA) January 4, 2026
Πίσω από τη ρητορική, όμως, διαμορφώνεται ένα σαφές γεωπολιτικό υπόβαθρο, αναφέρει το BBC. Η Γροιλανδία, ένα νησί με μόλις 57.000 κατοίκους, κατέχει κομβική θέση στην Αρκτική, σε μια περιοχή όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ανοίγουν νέους θαλάσσιους διαδρόμους και εντείνουν τον ανταγωνισμό για φυσικούς πόρους. Τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών καθιστούν το νησί ιδιαίτερα ελκυστικό για τις ΗΠΑ, ειδικά σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού με την Κίνα.
Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να διορίσει ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία ενίσχυσε τις ανησυχίες της Δανίας ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερο πολιτικό και στρατηγικό έλεγχο στην περιοχή. Παρότι η Γροιλανδία απολαμβάνει εκτεταμένη αυτοδιοίκηση από το 1979, η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης, γεγονός που καθιστά κάθε αμερικανική παρέμβαση εξαιρετικά ευαίσθητη.
Το πλαίσιο γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό αν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο μοτίβο αμερικανικής ισχύος που προβάλλεται τις τελευταίες ημέρες, μετά τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Αν και πρόκειται για διαφορετικές γεωγραφίες, για πολλούς αναλυτές το μήνυμα είναι κοινό: μια Αμερική που δείχνει διατεθειμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της χωρίς τους παραδοσιακούς περιορισμούς της διπλωματίας.
Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι Γροιλανδοί τάσσονται υπέρ της μελλοντικής ανεξαρτησίας από τη Δανία, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν συντριπτική αντίθεση στο ενδεχόμενο ένταξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η επαναφορά του ζητήματος από τον Τραμπ δείχνει ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος, αλλά έναν κρίσιμο κόμβο στον νέο γεωπολιτικό ανταγωνισμό του 21ου αιώνα.
