Διεθνή καταδίκη προκάλεσε σήμερα Δευτέρα η επιβεβαίωση από τον Ντόναλντ Τραμπ της πρόθεσής του να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας. «Φτάνει πια!» ήταν και η αντίδραση του πρωθυπουργού αυτού του αυτόνομου εδάφους της Δανίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, την περασμένη νύχτα, μετά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Αμερικανού για το νησί στο οποίο θέλει να υψώσει την αμερικανική σημαία.
«Όχι άλλη πίεση. Όχι άλλα υπονοούμενα. Όχι άλλες φαντασιώσεις προσάρτησης. Είμαστε ανοικτοί στον διάλογο. Είμαστε ανοικτοί στις συνομιλίες. Αλλά αυτό πρέπει να γίνει μέσω των κατάλληλων διαύλων και με σεβασμό του διεθνούς δικαίου», έγραψε στο Facebook ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας.
Ερωτηθείς από το αμερικανικό περιοδικό The Atlantic για τις επιπλοκές για τη Γροιλανδία της στρατιωτικής επιχείρησης που διεξήγαγαν οι ειδικές αμερικανικές δυνάμεις στη Βενεζουέλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εναπόκειται στους εταίρους του να τις αξιολογήσουν: «Θα πρέπει να διαμορφώσουν τη δική τους γνώμη», απάντησε. «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από άποψη εθνικής ασφάλειας και η Δανία δεν θα μπορεί να το κάνει», τόνισε στη συνέχεια ο Αμερικανός ενώπιον των δημοσιογράφων που επέβαιναν στο προεδρικό αεροσκάφος το βράδυ της Κυριακής. «Εμείς θα ασχοληθούμε με τη Γροιλανδία σε περίπου δύο μήνες (…) ας μιλήσουμε για τη Γροιλανδία σε 20 ημέρες».
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια»
Πρέπει να «είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια» υπογράμμισε η βουλευτής Ααζα Τσέμνιτς, που εκπροσωπεί τη Γροιλανδία στο κοινοβούλιο της Δανίας. «Είτε πρόκειται για τη ρήξη ενός καλωδίου επικοινωνίας, είτε για τις απειλές του Τραμπ, ο λαός της Γροιλανδίας πρέπει να προετοιμαστεί», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η Γροιλανδία, μεγάλο νησί στην Αρκτική με 57.000 κατοίκους, διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς πόρους, στην πλειονότητά τους ανεκμετάλλευτους, και θεωρείται στρατηγική τοποθεσία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη μια στρατιωτική βάση εκεί και διαχειρίζονταν περίπου 1 0κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου.
Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ διαμαρτυρήθηκε ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία υπάρχουν «παντού» κατά μήκος των ακτών της Γροιλανδίας. «Διαδίδει ψέματα για την παρουσία αυτών των πλοίων. Αυτό είναι πολύ ανησυχητικό», υπογράμμισε η Τσέμνιτς.
Σήμερα, σε ανακοίνωση, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών προέτρεψε τις Ηνωμένες Πολιτείες να «σταματήσουν να χρησιμοποιούν την υποτιθέμενη κινεζική απειλή ως πρόσχημα για την επιδίωξη προσωπικού οφέλους».
Το βράδυ της Κυριακής, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν αντέδρασε με αυστηρότητα στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου: «Ζητώ αμέσως από τις ΗΠΑ να σταματήσουν τις απειλές τους εναντίον ενός ιστορικού συμμάχου και εναντίον ενός εδάφους και ενός λαού που έχουν δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πωλούνται (…) Είναι εντελώς παράλογο να λέμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας», πρόσθεσε σε ανακοίνωση.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συσπειρώθηκαν σήμερα υπέρ της Δανίας και της Γροιλανδίας, με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να δηλώνει επίσης την υποστήριξή του στη Δανή ομόλογό του. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει από τους εταίρους της να σεβαστούν τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, υπογράμμισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Φρεντέρικσεν: Δυστυχώς ο Τραμπ σοβαρολογεί ότι θέλει να καταλάβει τη Γροιλανδία
Ο Ντόναλντ Τραμπ «δυστυχώς σοβαρολογεί» όταν λέει ότι θέλει να καταλάβει τη Γροιλανδία, παρότι τόσο η Δανία όσο και η ίδια η Γροιλανδία έχουν απορρίψει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο, τονίζει σήμερα η Φρεντέρικσεν.
«Δυστυχώς νομίζω ότι θα πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά τον Αμερικανό πρόεδρο όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία», είπε η πρωθυπουργός στη δημόσια τηλεόραση DR. «Κατέστησα πολύ σαφή τη στάση του Βασιλείου της Δανίας και η Γροιλανδία έχει κατ’ επανάληψη δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να αποτελέσει τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών», πρόσθεσε.
«Εάν οι ΗΠΑ επιτεθούν σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τα πάντα σταματούν», υπογράμμισε η Φρεντέρικσεν.
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά από ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, συζύγου ανώτερου συνεργάτη του Τραμπ, η οποία δημοσίευσε χάρτη της Γροιλανδίας βαμμένο με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ». Ο Δανός πρέσβης στις ΗΠΑ απάντησε με μια «φιλική υπενθύμιση» ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι και ότι η εδαφική ακεραιότητα της Δανίας πρέπει να γίνεται σεβαστή.
Just a friendly reminder about the US and the Kingdom of Denmark: We are close allies and should continue to work together as such. US security is also Greenland’s and Denmark’s security. Greenland is already part of NATO. The Kingdom of Denmark and the United States work… https://t.co/CboKnlKgJL
— Jesper Møller Sørensen 🇩🇰 (@DKambUSA) January 4, 2026
Πίσω από τη ρητορική, όμως, διαμορφώνεται ένα σαφές γεωπολιτικό υπόβαθρο, αναφέρει το BBC. Η Γροιλανδία, ένα νησί με μόλις 57.000 κατοίκους, κατέχει κομβική θέση στην Αρκτική, σε μια περιοχή όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ανοίγουν νέους θαλάσσιους διαδρόμους και εντείνουν τον ανταγωνισμό για φυσικούς πόρους. Τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών καθιστούν το νησί ιδιαίτερα ελκυστικό για τις ΗΠΑ, ειδικά σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού με την Κίνα.
Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να διορίσει ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία ενίσχυσε τις ανησυχίες της Δανίας ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερο πολιτικό και στρατηγικό έλεγχο στην περιοχή. Παρότι η Γροιλανδία απολαμβάνει εκτεταμένη αυτοδιοίκηση από το 1979, η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης, γεγονός που καθιστά κάθε αμερικανική παρέμβαση εξαιρετικά ευαίσθητη.
Το πλαίσιο γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό αν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο μοτίβο αμερικανικής ισχύος που προβάλλεται τις τελευταίες ημέρες, μετά τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Αν και πρόκειται για διαφορετικές γεωγραφίες, για πολλούς αναλυτές το μήνυμα είναι κοινό: μια Αμερική που δείχνει διατεθειμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της χωρίς τους παραδοσιακούς περιορισμούς της διπλωματίας.
Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι Γροιλανδοί τάσσονται υπέρ της μελλοντικής ανεξαρτησίας από τη Δανία, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν συντριπτική αντίθεση στο ενδεχόμενο ένταξης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η επαναφορά του ζητήματος από τον Τραμπ δείχνει ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος, αλλά έναν κρίσιμο κόμβο στον νέο γεωπολιτικό ανταγωνισμό του 21ου αιώνα.
Ιστορικός σύμμαχος
Η Δανία είναι ιστορικός και παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ, από τις οποίες προμηθεύεται σε μεγάλο βαθμό τον οπλισμό της. Το βασίλειο της Δανίας, που περιλαμβάνει τα Νησιά Φερόες και τη Γροιλανδία, «είναι μέλος του ΝΑΤΟ και επωφελείται έτσι από την εγγύηση ασφαλείας της συμμαχίας», υπενθύμισε επίσης την Κυριακή η πρωθυπουργός Φρεντέρικσεν.
«Έχουμε το ΝΑΤΟ συνεπώς δεν νομίζω ότι θα κάνει κάτι εδώ (στη Δανία). Το ελπίζω!», δήλωσε η Μαριάν Λάρσεν, μια Δανή συνταξιούχος, όταν ρωτήθηκε από το Γαλλικό Πρακτορείο.
Η ανακοίνωση στα τέλη Δεκεμβρίου από τον Ντόναλντ Τραμπ του διορισμού ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία είχε ήδη προκαλέσει ένταση μεταξύ των δυο χωρών.
Η Γροιλανδία επαναλαμβάνει ότι δεν πωλείται και θέλει να αποφασίζει μόνη της για το μέλλον της.
Τον Ιανουάριο του 2025, το 85% των Γροιλανδών είχε δηλώσει την αντίθεσή του να προσαρτηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στον Τύπο της Δανίας και της Γροιλανδίας. Μόνο το 6% τάχθηκε υπέρ.
Στα τέλη Μαρτίου 2025, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων σχεδιάζοντας να μεταβεί στη Γροιλανδία χωρίς να έχει προσκληθεί. Τελικά περιορίστηκε να επισκεφτεί τη μόνη αμερικανική στρατιωτική βάση που βρίσκεται στο έδαφος αυτό.
