Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντείνει την πίεση προς το καθεστώς του Ιράν, υιοθετώντας ένα συμβολικό πολιτικό μέτρο που εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα.
Οι μαζικές κινητοποιήσεις, που αμφισβητούν ανοιχτά μισό αιώνα θεοκρατικής διακυβέρνησης, έχουν προκαλέσει σφοδρή αντίδραση από τις ιρανικές αρχές, με δεκάδες νεκρούς, χιλιάδες συλλήψεις και συνεχιζόμενες διώξεις πολιτικών κρατουμένων. Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα να απαγορεύσει την είσοδο Ιρανών διπλωματών στα κτίρια του θεσμού σηματοδοτεί μια σαφή σκλήρυνση της θεσμικής στάσης της ΕΕ έναντι της Τεχεράνης.
Ιρανοί διπλωμάτες δεν θα έχουν πλέον πρόσβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε απάντηση της βίαιης καταστολής που εξαπέλυσε το καθεστώς της Τεχεράνης κατά των διαδηλωτών που απαιτούν τον τερματισμό μισού αιώνα θρησκευτικής δικτατορίας. Η απόφαση εντάσσεται σε μια προσπάθεια πολιτικής απομόνωσης του Ιράν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να σταλεί σαφές μήνυμα καταδίκης των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταδίδει το Politico.
Η απαγόρευση αφορά την είσοδο σε όλα τα κτίρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στο Στρασβούργο και το Λουξεμβούργο, καλύπτοντας το σύνολο της θεσμικής παρουσίας του οργάνου.
Η απόφαση της Ρομπέρτα Μέτσολα και το πολιτικό της βάρος
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα ανακοίνωσε το μέτρο με επιστολή της προς τους ευρωβουλευτές τη Δευτέρα, υπογραμμίζοντας ότι η κατάσταση στο Ιράν απαιτεί έμπρακτες και όχι μόνο συμβολικές κινήσεις αλληλεγγύης.
«Εκείνοι που βγαίνουν στους δρόμους με κίνδυνο της ζωής τους, όπως και οι πολιτικοί κρατούμενοι που παραμένουν φυλακισμένοι, χρειάζονται κάτι περισσότερο από δηλώσεις συμπαράστασης», ανέφερε χαρακτηριστικά. Με τη δήλωσή της, η Μέτσολα επιχειρεί να προσδώσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έναν πιο ενεργό ρόλο απέναντι στις εξελίξεις στο Ιράν.
Ιράν και το εύρος της απαγόρευσης
Η απαγόρευση δεν περιορίζεται σε διπλωμάτες, αλλά επεκτείνεται σε όλο το προσωπικό διπλωματικών αποστολών, καθώς και σε κυβερνητικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Πρόκειται για μια ευρεία θεσμική απαγόρευση, που αποσκοπεί στο να αποτρέψει οποιαδήποτε επίσημη παρουσία του ιρανικού κράτους στους χώρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η κίνηση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενα μέτρα, καθώς δεν συνδέεται με συγκεκριμένες κυρώσεις, αλλά με άμεσο αποκλεισμό από τον ίδιο τον πυρήνα της ευρωπαϊκής κοινοβουλευτικής λειτουργίας.
Η ευρωπαϊκή απάντηση στην καταστολή των διαδηλώσεων
Η απόφαση της Μέτσολα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και κυβερνήσεις δέχονται αυξανόμενες πιέσεις να υιοθετήσουν αυστηρότερη στάση απέναντι στο Ιράν. Οι επιθέσεις των δυνάμεων ασφαλείας κατά ειρηνικών διαδηλωτών, οι μαζικές συλλήψεις και οι καταδίκες πολιτών έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πολλοί ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να συνδέσει τις διπλωματικές της σχέσεις με την Τεχεράνη με σαφείς όρους σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιορίζοντας τα περιθώρια πολιτικής «κανονικότητας».
Ιράν: Θεσμική απομόνωση και πολιτικά μηνύματα
Η απαγόρευση εισόδου Ιρανών αξιωματούχων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει κυρίως πολιτικό και συμβολικό χαρακτήρα, ωστόσο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική θεσμικής απομόνωσης του Ιράν. Αν και δεν επηρεάζει άμεσα τις επίσημες διπλωματικές σχέσεις της ΕΕ με την Τεχεράνη, λειτουργεί ως σαφές μήνυμα ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν είναι διατεθειμένοι να αγνοήσουν τη συνεχιζόμενη καταστολή.
Το κατά πόσο το μέτρο αυτό θα αποτελέσει προπομπό για αυστηρότερες κυρώσεις ή περαιτέρω πολιτικές πρωτοβουλίες παραμένει ανοιχτό. Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση της Μέτσολα καταδεικνύει ότι το ζήτημα του Ιράν παραμένει ψηλά στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα, όχι μόνο ως γεωπολιτικό, αλλά και ως θέμα αξιών και θεσμικής αξιοπιστίας.
