Εμπορικό πλεόνασμα ρεκόρ ανακοίνωσε η Κίνα σήμερα Τετάρτη για το 2025, σχεδόν 1,2 τρισ. δολαρίων, χάρη κυρίως στη ραγδαία αύξηση των εξαγωγών προς αγορές εκτός ΗΠΑ, καθώς οι παραγωγοί επιδίωξαν να ενισχύσουν τη διεθνή τους παρουσία προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη συνεχιζόμενη πίεση από την κυβέρνηση Τραμπ.
Όπως αναφέρει το Reuters, η στρατηγική των Κινέζων υπευθύνων χάραξης πολιτικής να ωθήσουν τις επιχειρήσεις να διαφοροποιηθούν πέρα από τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους στη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, έχει λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» για την οικονομία απέναντι στους αμερικανικούς δασμούς και στις εντεινόμενες εμπορικές, τεχνολογικές και γεωπολιτικές τριβές, από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο πέρυσι.
«Η κινεζική οικονομία παραμένει εξαιρετικά ανταγωνιστική», δήλωσε ο Φρεντ Νόιμαν, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στην HSBC. «Αν και αυτό αντικατοπτρίζει τα κέρδη παραγωγικότητας και την αυξανόμενη τεχνολογική πολυπλοκότητα των Κινέζων κατασκευαστών, οφείλεται επίσης στην αδύναμη εγχώρια ζήτηση και στη συνακόλουθη υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα».
Καθώς η χώρα εισέρχεται στο 2026, το Πεκίνο βρίσκεται αντιμέτωπο με πληθώρα προκλήσεων, όπως η αντιμετώπιση των ανησυχιών που εκφράζονται από ολοένα και περισσότερες πρωτεύουσες παγκοσμίως σχετικά με τις κινεζικές εμπορικές πρακτικές και την υπερπαραγωγή, καθώς και με την υπερβολική εξάρτηση από βασικά κινεζικά προϊόντα.
Ένα από τα κρίσιμα ερωτήματα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι για πόσο ακόμη η οικονομία των 19 τρισ. δολαρίων θα μπορεί να αντισταθμίζει την κρίση στον τομέα των ακινήτων και τη νωθρή εγχώρια ζήτηση, διοχετεύοντας ολοένα φθηνότερα προϊόντα σε άλλες αγορές.
«Η αύξηση των κινεζικών εμπορικών πλεονασμάτων ενδέχεται να εντείνει τις εντάσεις με τους εμπορικούς εταίρους, ιδίως με όσους βασίζονται και οι ίδιοι στις εξαγωγές μεταποιημένων προϊόντων», σημείωσε ο Νόιμαν.
Το ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα της παγκόσμιας βιομηχανικής υπερδύναμης διαμορφώθηκε στα 1,189 τρισ. δολάρια —ποσό αντίστοιχο με το ΑΕΠ μιας χώρας της πρώτης εικοσάδας παγκοσμίως, όπως η Σαουδική Αραβία— σύμφωνα με στοιχεία των τελωνείων που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Τετάρτη. Το όριο του 1 τρισ. δολαρίων ξεπεράστηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο.
«Με πιο διαφοροποιημένους εμπορικούς εταίρους, η ικανότητα της Κίνας να αντέχει τους κινδύνους έχει ενισχυθεί σημαντικά», δήλωσε ο Γουάνγκ Τζουν, υφυπουργός της κινεζικής τελωνειακής διοίκησης, σε συνέντευξη Τύπου μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων.
Οι εξαγωγές της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου αυξήθηκαν τον Δεκέμβριο κατά 6,6% σε αξία σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 5,9% τον Νοέμβριο. Οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters ανέμεναν άνοδο μόλις 3,0%.
Οι εισαγωγές κατέγραψαν αύξηση 5,7%, μετά από άνοδο 1,9% τον προηγούμενο μήνα, ξεπερνώντας επίσης την πρόβλεψη για αύξηση 0,9%.
«Η ισχυρή άνοδος των εξαγωγών συμβάλλει στον μετριασμό της αδύναμης εγχώριας ζήτησης», δήλωσε ο Ζιγουέι Ζανγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Pinpoint Asset Management. «Σε συνδυασμό με την άνθηση του χρηματιστηρίου και τις σταθερές σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, η κυβέρνηση είναι πιθανό να διατηρήσει αμετάβλητη τη μακροοικονομική της πολιτική τουλάχιστον για το πρώτο τρίμηνο».
Αύξηση εξαγωγών καθώς η Κίνα κερδίζει μεγαλύτερο μερίδιο παγκοσμίως
Το κινεζικό γουάν παρέμεινε σταθερό μετά τα θετικά στοιχεία, ενώ οι επενδυτές στις αγορές μετοχών υποδέχθηκαν θετικά τα καλύτερα των προβλέψεων δεδομένα. Ο δείκτης Shanghai Composite και ο δείκτης CSI300 σημείωσαν άνοδο άνω του 1% στις πρωινές συναλλαγές.
Τα μηνιαία εμπορικά πλεονάσματα της ασιατικής οικονομικής υπερδύναμης ξεπέρασαν τα 100 δισ. δολάρια επτά φορές μέσα στο 2025, εν μέρει λόγω της υποτίμησης του γουάν, έναντι μόλις μίας φοράς το 2024. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι οι κινήσεις του Τραμπ έχουν επηρεάσει ελάχιστα το συνολικό εμπόριο της Κίνας με τον υπόλοιπο κόσμο, παρότι περιόρισαν τις αποστολές προς τις ΗΠΑ.
Οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκαν κατά 20% σε όρους δολαρίου το 2025, ενώ οι εισαγωγές από την αμερικανική οικονομία υποχώρησαν κατά 14,6%. Ωστόσο, τα κινεζικά εργοστάσια ενίσχυσαν τη θέση τους σε άλλες αγορές: οι εξαγωγές προς την Αφρική αυξήθηκαν κατά 25,8%, προς τον σύνδεσμο χωρών ASEAN κατά 13,4%, ενώ οι αποστολές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψαν άνοδο 8,4%.
Οι κινεζικές εξαγωγές σπάνιων γαιών εκτοξεύθηκαν το 2025 στο υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2014, παρά το γεγονός ότι το Πεκίνο άρχισε από τον Απρίλιο να περιορίζει τις αποστολές ορισμένων μεσαίων και βαρέων στοιχείων. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή αποσκοπούσε στην επίδειξη της διαπραγματευτικής ισχύος της Κίνας έναντι της Ουάσινγκτον, την ώρα που βρίσκονταν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για αγορές σόγιας, μια πιθανή συμφωνία για αεροσκάφη Boeing και το μέλλον της λειτουργίας του TikTok στις ΗΠΑ.
Η μεγαλύτερη εισαγωγέας αγροτικών προϊόντων στον κόσμο αγόρασε ποσότητες-ρεκόρ σόγιας το 2025, χάρη στην έντονη αύξηση των αποστολών από τη Νότια Αμερική, με τους Κινέζους αγοραστές να αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό τις αμερικανικές καλλιέργειες, καθώς οι εμπορικές εντάσεις παρέμεναν.
Ο παράγοντας Τραμπ παραμένει καθοριστικός
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Κίνα θα συνεχίσει και φέτος να αυξάνει το παγκόσμιο μερίδιό της, με τη βοήθεια της δημιουργίας μονάδων παραγωγής στο εξωτερικό από κινεζικές επιχειρήσεις, οι οποίες προσφέρουν πρόσβαση στις αγορές των ΗΠΑ και της ΕΕ με χαμηλότερους δασμούς, καθώς και λόγω της ισχυρής ζήτησης για χαμηλότερης τεχνολογίας μικροτσίπ και άλλα ηλεκτρονικά προϊόντα.
Ωστόσο, το Πεκίνο φαίνεται να αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να περιορίσει τις βιομηχανικές του εξαγωγές, εάν θέλει να διατηρήσει τη δυναμική του και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα εικόνας που δημιουργεί ο υπερβολικός όγκος εξαγωγών.
Την περασμένη εβδομάδα, η Κίνα κατήργησε φορολογικές επιστροφές που λειτουργούσαν ως έμμεσες επιδοτήσεις για τον κλάδο της ηλιακής ενέργειας, ένα διαχρονικό σημείο τριβής με τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η πρόκληση που συνιστά ο Τραμπ για την Κίνα δεν φαίνεται να υποχωρεί σύντομα, όπως σημειώνουν αναλυτές, ακόμη και αν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ενδεχομένως αποφανθεί κατά των αυξήσεων δασμών του προέδρου εντός της ίδιας ημέρας.
Την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι πιστεύει πως η Κίνα μπορεί να ανοίξει τις αγορές της στα αμερικανικά προϊόντα, αφού μία ημέρα νωρίτερα είχε απειλήσει με επιβολή δασμού 25% σε χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, κίνηση που ενέχει τον κίνδυνο αναζωπύρωσης παλαιών εντάσεων με το Πεκίνο, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τεχεράνης.
«Η απειλή του Τραμπ για επιβολή δασμών 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν υπογραμμίζει τον κίνδυνο αναζωπύρωσης των εμπορικών εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας», δήλωσε ο Ζιτσούν Χουάνγκ, οικονομολόγος για την Κίνα στην Capital Economics.
