Σε συμφωνία με σαφές οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό αποτύπωμα, οι ΗΠΑ και η Ταϊβάν κατέληξαν σε εμπορικό πλαίσιο που προβλέπει τη μείωση των δασμών και μια άνευ προηγουμένου αύξηση επενδύσεων στον τομέα των ημιαγωγών.
Η συμφωνία, την οποία επρόκειτο να ανακοινώσει ο Λευκός Οίκος, εντάσσεται στη στρατηγική της Ουάσινγκτον για ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανικής βάσης και περιορισμό των εξαρτήσεων σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.
Για την Ταϊβάν, η οποία έχει επωφεληθεί από την παγκόσμια έκρηξη της ζήτησης για τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, η συμφωνία απομακρύνει έναν σημαντικό εμπορικό κίνδυνο, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση της ως βασικού εταίρου των ΗΠΑ.
Δασμοί: Μείωση στο 15% και εξίσωση με Ιαπωνία–Νότια Κορέα
Οι ΗΠΑ και η Ταϊβάν συμφώνησαν σε μια πολυαναμενόμενη εμπορική συμφωνία, βάσει της οποίας οι δασμοί στις εισαγωγές προϊόντων από το αυτοδιοικούμενο νησί θα μειωθούν στο 15%, από 20% προηγουμένως. Η μείωση αυτή φέρνει την Ταϊβάν στο ίδιο επίπεδο με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, οι οποίες είχαν συνάψει αντίστοιχες συμφωνίες με την Ουάσινγκτον το περασμένο έτος.
Η συμφωνία αφαιρεί ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αναδιαμορφώσουν το παγκόσμιο εμπορικό τους αποτύπωμα μέσω στοχευμένων συμφωνιών και όχι μέσω γενικευμένων πολυμερών πλαισίων.
Δασμοί και επενδύσεις: 500 δισ. δολάρια για τις ΗΠΑ
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η δέσμευση της ταϊβανέζικης τεχνολογικής βιομηχανίας να προχωρήσει σε τουλάχιστον 250 δισ. δολάρια άμεσων επενδύσεων στις ΗΠΑ. Οι επενδύσεις θα αφορούν προηγμένες εγκαταστάσεις ημιαγωγών, έργα ενέργειας και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, η Ταϊβάν δεσμεύεται να προσφέρει επιπλέον 250 δισ. δολάρια σε εγγυήσεις πιστώσεων, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αμερικανικής αλυσίδας εφοδιασμού στους ημιαγωγούς. Συνολικά, το πακέτο αγγίζει τα 500 δισ. δολάρια, καθιστώντας το ένα από τα μεγαλύτερα διμερή επενδυτικά ανοίγματα στην ιστορία των σχέσεων των δύο πλευρών.
Ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε © EPA/RITCHIE B. TONGO
Οι ημιαγωγοί στο επίκεντρο των δασμών και της γεωπολιτικής
Αν και η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου δεν αναφέρει ρητά την TSMC, οι επιπτώσεις για τον μεγαλύτερο παραγωγό τσιπ τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως είναι σαφείς. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η συμφωνία προβλέπει την κατασκευή τουλάχιστον τεσσάρων νέων εργοστασίων παραγωγής τσιπ στην Αριζόνα, πέραν των έξι εργοστασίων και δύο μονάδων προηγμένης συσκευασίας που έχει ήδη δεσμευθεί να δημιουργήσει η εταιρεία.
Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου, υπό τον Χάουαρντ Λάτνικ, ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων, οι οποίες συνδέθηκαν στενά με τους τομεακούς δασμούς τύπου «Section 232» για την εθνική ασφάλεια.
Δασμοί ανά κλάδο και ειδικές εξαιρέσεις
Το νέο πλαίσιο θέτει ανώτατο όριο 15% στους τομεακούς δασμούς για ανταλλακτικά αυτοκινήτων, ξυλεία και προϊόντα ξύλου από την Ταϊβάν. Τα γενόσημα φαρμακευτικά προϊόντα που παράγονται στο νησί εξαιρούνται πλήρως από εισαγωγικούς φόρους.
Επιπλέον, οι ταϊβανέζικοι ημιαγωγοί εξασφαλίζουν προστασία από μελλοντικούς δασμούς. Οι εταιρείες που κατασκευάζουν νέες εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ θα μπορούν να εισάγουν, χωρίς δασμούς, ποσότητες ίσες με 2,5 φορές την υφιστάμενη παραγωγική τους ικανότητα κατά τη φάση κατασκευής, με χαμηλότερο συντελεστή για τις επιπλέον ποσότητες. Μετά την ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων, το όριο αυτό θα μειώνεται στο 1,5.
Η συμφωνία ανακοινώνεται ενώ εκκρεμεί απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τη νομιμότητα των παγκόσμιων δασμών του Τραμπ. Μια αρνητική απόφαση θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα του προέδρου να επιβάλλει μονομερώς δασμούς.
Για την Ταϊβάν, η συμφωνία αίρει έναν ήπιο αλλά υπαρκτό κίνδυνο για την οικονομία της, η οποία έχει εκτιναχθεί χάρη στις εξαγωγές τεχνολογίας. Η χώρα αναθεώρησε πρόσφατα την πρόβλεψη για ανάπτυξη το 2025 στο 7,3%, το υψηλότερο ποσοστό από το 2010, ενώ το εμπορικό της πλεόνασμα με τις ΗΠΑ ανήλθε σε ρεκόρ 150 δισ. δολαρίων το 2025.
