Συνάντηση Κάρνεϊ-Σι: Ο Καναδάς απαντάει στον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ

Με στρατηγική στροφή προς το Πεκίνο, ο Καναδάς στέλνει μήνυμα στις ΗΠΑ. Τι διακυβεύεται στις επαφές Κάρνεϊ-Σι και η «νέα παγκόσμια τάξη»

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι φτάνει με την αντιπροσωπεία του στη συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Μεγάλο Μέγαρο του Λαού στο Πεκίνο © EPA/VINCENT THIAN

Η επίσκεψη του Καναδού Πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνεϊ, στο Πεκίνο σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή στις σινο-καναδικές σχέσεις, οι οποίες παρέμεναν «στο ψυγείο» για σχεδόν μία δεκαετία.

Η συνάντησή του με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ συνιστά μια στρατηγική αναπροσαρμογή και όχι απλώς μια διπλωματική τυπικότητα.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τον Κινέζο Πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ, ο Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι ο κόσμος έχει αλλάξει άρδην από την τελευταία επίσκεψη Καναδού ηγέτη, χρησιμοποιώντας τη φράση «νέα παγκόσμια τάξη» για να περιγράψει τη μελλοντική συνεργασία των δύο χωρών.

Η επιλογή αυτών των λέξεων προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του Καναδά, με τους Συντηρητικούς να επικρίνουν το άνοιγμα προς το Πεκίνο, όμως η πραγματικότητα είναι ότι η Οτάβα επιδιώκει πλέον ενεργά τη διαφοροποίηση των οικονομικών της εταιρικών σχέσεων, μειώνοντας την ασφυκτική εξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Το «δώρο» Τραμπ στον Σι Τζινπίνγκ

Πολλοί αναλυτές συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι αυτή η θεαματική στροφή του Καναδά αποτελεί ένα έμμεσο «δώρο» του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Σι Τζινπίνγκ.

Οι δασμοί και η αβεβαιότητα που απορρέουν από την εμπορική πολιτική της Ουάσιγκτον ωθούν τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην αγκαλιά της Κίνας. Η κοινή ρητορική Σι και Κάρνεϊ υπέρ του πολυμερούς εμπορίου και της προστασίας των διεθνών θεσμών, όπως ο ΟΗΕ και ο ΠΟΥ, αποτελεί μια σαφή, αν και έμμεση, κριτική στις μονομερείς ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ.

Πρόκειται για μια εντυπωσιακή αναστροφή, αν αναλογισεί κανείς το ναδίρ στο οποίο είχαν περιέλθει οι σχέσεις των δύο χωρών μετά τη δικαστική περιπέτεια της Huawei και τη φυλάκιση των Καναδών Μάικλ Κόβριγκ και Μάικλ Σπέιβορ.

Σήμερα, η Κίνα εμφανίζεται ως ο «σταθερός εταίρος» για θέματα εμπορίου και κλιματικής αλλαγής, με τον Σι να προτείνει συνεργασία σε τομείς όπως η εκπαίδευση, ο τουρισμός και ο πολιτισμός, εκμεταλλευόμενος το κενό που αφήνει η αμερικανική απόσυρση από τη διεθνή σκηνή.

Τι διακυβεύεται 

Το οικονομικό διακύβευμα της συνάντησης είναι τεράστιο. Ο Καναδάς επιδιώκει απεγνωσμένα τη χαλάρωση των κινεζικών δασμών στα προϊόντα του, με επίκεντρο το λάδι ελαιοκράμβης, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς του κλάδους.

Από την άλλη πλευρά, το Πεκίνο πιέζει για την άρση του δασμού 100% που έχει επιβάλει η Οτάβα στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, καθώς και των δασμών 25% στον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Ο Κάρνεϊ καλείται να ισορροπήσει σε ένα τεντωμένο σχοινί καθώς από τη μία θέλει να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της καναδικής οικονομίας μέσω των εξαγωγών προς την Ασία και από την άλλη να μην προκαλέσει την οργή του μεγαλύτερου πελάτη του, των ΗΠΑ, που αντιμετωπίζουν τις σινο-καναδικές σχέσεις ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Από κεντρικός τραπεζίτης, πρωταγωνιστής της εμπορικής στροφής

Ο ρόλος του Μαρκ Κάρνεϊ είναι κομβικός. Η μετάβασή του από το τιμόνι της Κεντρικής Τράπεζας του Καναδά και της Αγγλίας στον ρόλο του Πρωθυπουργού και εμπορικού διαπραγματευτή προσδίδει στις συνομιλίες έναν έντονα τεχνοκρατικό χαρακτήρα.

Ο Σι χαιρέτισε την «ανατροπή των δεσμών», ενώ ο Κάρνεϊ εστίασε σε πρακτικούς τομείς συνεργασίας, όπως τη γεωργία, την ενέργεια και τα χρηματοοικονομικά.

Ο Κινέζος ηγέτης παρουσίασε «τέσσερις προτάσεις» βασισμένες στην εμπιστοσύνη και την «κοινή ανάπτυξη», σηματοδοτώντας ότι η Κίνα είναι έτοιμη να υποδεχθεί όχι μόνο τον Καναδά, αλλά και άλλους Δυτικούς ηγέτες, όπως ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, που αναμένονται σύντομα στο Πεκίνο.

Η αποστολή του Κάρνεϊ είναι σαφής, δηλαδή να οικοδομήσει μια νέα οικονομική πραγματικότητα, όπου ο Καναδάς δεν θα είναι πλέον δέσμιος των διαθέσεων της Ουάσιγκτον, σημειώνουν οι αναλυτές.