Η Bayer, ο γερμανικός βιοτεχνολογικός και φαρμακευτικός κολοσσός, θα εμφανιστεί ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών για να αμφισβητήσει χιλιάδες αγωγές που έχουν κατατεθεί εναντίον της, σχετικά με το δημοφιλές αγροτικό ζιζανιοκτόνο Roundup, γνωστό και με την κοινή ονομασία γλυφοσάτη από το 1974 (Monsanto).
Οι βασικοί ισχυρισμοί των εναγόντων είναι ότι το προϊόν προκαλεί καρκίνο και ότι η εταιρεία απέτυχε να προειδοποιήσει επαρκώς τους χρήστες για τους κινδύνους αυτούς.
Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, στην οποία η ίδια η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει ζητήσει να εξετάσει την υπόθεση, θεωρείται κρίσιμη για το αν θα απορριφθούν ή όχι πολλές από αυτές τις αγωγές.
Η δραστική ουσία γλυφοσάτη
Το Roundup περιέχει ως βασική δραστική ουσία τη γλυφοσάτη (glyphosate), μια ένωση που έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και δεκαετίες σε γεωργικά και οικιακά σκευάσματα για τον έλεγχο των ζιζανίων.
Η Bayer ήρθε στην κατοχή αυτού του προϊόντος με την εξαγορά της Monsanto το 2018, και έκτοτε έχει αναλάβει την υπεράσπιση του προϊόντος έναντι χιλιάδων δικαστικών διεκδικήσεων. Η εταιρεία διατείνεται ότι το Roundup είναι ασφαλές και ότι οι ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ έχουν κρίνει επανειλημμένα ότι δεν είναι πιθανό να προκαλεί καρκίνο.
Ορισμένες από τις αγωγές βασίζονται στο «failure‑to‑warn», δηλαδή στη θεωρία ότι η εταιρεία δεν ενημέρωσε επαρκώς τους χρήστες για τους πιθανούς κινδύνους. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δικαστήρια των ΗΠΑ έκριναν υπέρ των εναγόντων, επιδικάζοντας αποζημιώσεις που φτάνουν σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Δισεκατομμύρια για αποζημιώσεις
Η Bayer έχει ήδη δαπανήσει πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια για αποζημιώσεις και διακανονισμούς σχετικά με το προϊόν και έχει αντιμετωπίσει δεκάδες χιλιάδες αγωγές συνολικά.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η νομική επιχειρηματολογία ότι το ομοσπονδιακό δίκαιο των ΗΠΑ για εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα θα πρέπει να υπερισχύει των πολιτειακών νόμων σχετικά με τον υποχρεωτικό χαρακτηρισμό των κινδύνων.
Οι υποστηρικτές της Bayer ισχυρίζονται ότι εάν δεν εφαρμοστεί αυτή η αρχή, θα πληγεί η ρυθμιστική σαφήνεια και η δυνατότητα κυκλοφορίας καινοτόμων προϊόντων στην αγορά.
Το ζήτημα του Roundup δεν είναι αυστηρά αμερικανικό. Στην Ευρώπη, η δραστική ουσία γλυφοσάτη παραμένει επίσης στο επίκεντρο ρυθμιστικής και επιστημονικής συζήτησης.
Η ευρωπαϊκή αρχή δεν θεωρεί τη γλυφοσάτη καρκινογόνο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι αρμόδιες αρχές έχουν προτείνει την επ’ αόριστον έγκριση της γλυφοσάτης για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων και προϊόντα που φέρουν την επωνυμία Roundup, ενώ η Ευρωπαϊκή Χημική Αρχή (ECHA) αξιολόγησε ότι η γλυφοσάτη δεν είναι καρκινογόνος σύμφωνα με τα κριτήριά της.
Στην Ευρώπη, το Roundup κυκλοφορεί με διάφορες εμπορικές ονομασίες, όπως Roundup Power Max και Roundup Gold, τα οποία αποτελούν διαφορετικές συνθέσεις του ίδιου βασικού ζιζανιοκτόνου με δραστική ουσία τη γλυφοσάτη.
Αυτά τα προϊόντα διατίθενται για επαγγελματική και οικιακή χρήση, με συγκεκριμένες συσκευασίες και περιεκτικότητες στη δραστική ουσία, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές διαδικασίες έγκρισης και επισήμανσης.
