Σε ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ευρώπης και Ουάσινγκτον επιχειρεί να τοποθετηθεί η Τζόρτζια Μελόνι, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων γύρω από τη Γροιλανδία και τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι πρόσφατες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατεύματα στο νησί βασίζονται σε παρεξήγηση των ευρωπαϊκών προθέσεων.
Υποστηρίζοντας ότι ΗΠΑ και Ευρώπη συμμερίζονται τις ίδιες ανησυχίες για τη ρωσική και κινεζική παρουσία στην περιοχή, η Μελόνι εμφανίζεται αποφασισμένη να αποτρέψει μια νέα κλιμάκωση και να επαναφέρει τον διάλογο.
Η Μελόνι ως διαμεσολαβητής με τον Τραμπ
Η Μελόνι δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να λειτουργήσει ως δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στην Ευρώπη και τον πρόεδρο των ΗΠΑ, μετά τις δηλώσεις του τελευταίου ότι θα επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που απέστειλαν στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Σεούλ την Κυριακή, η Ιταλίδα πρωθυπουργός χαρακτήρισε μια τέτοια προοπτική «λάθος».
«Η προοπτική υψηλότερων δασμών για όσους συμβάλλουν στην ασφάλεια της Γροιλανδίας είναι, κατά τη γνώμη μου, λανθασμένη και προφανώς δεν συμμερίζομαι αυτή τη θέση», τόνισε, επιχειρώντας να χαμηλώσει τους τόνους και να αποτρέψει μια εμπορική και πολιτική σύγκρουση.
Οι απειλές Τραμπ και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Οι δηλώσεις της Μελόνι ήρθαν λίγο αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι θα επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν κινηθεί το τελευταίο διάστημα για να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, επιδιώκοντας να καταδείξουν ότι λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την ασφάλεια της Αρκτικής, ιδιαίτερα μετά τις επανειλημμένες δηλώσεις Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «πάρουν» το νησί.
Η κίνηση αυτή, ωστόσο, φαίνεται να ερμηνεύτηκε από την Ουάσινγκτον ως ανταγωνιστική ή ακόμη και εχθρική, εξέλιξη που η Ιταλίδα πρωθυπουργός αποδίδει σε έλλειμμα επικοινωνίας και όχι σε ουσιαστική διαφωνία στρατηγικής.
Κοινές ανησυχίες για την Αρκτική
Παρά την ένταση, η Μελόνι υπογράμμισε ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη συμμερίζονται τις ίδιες ανησυχίες για την Αρκτική, μια περιοχή όπου η δραστηριότητα της Ρωσίας και της Κίνας αυξάνεται σταθερά. Όπως είπε, οι ευρωπαϊκές κινήσεις θα πρέπει να ιδωθούν υπό αυτό το πρίσμα.
«Οι μετακινήσεις ευρωπαϊκών στρατευμάτων δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως πρωτοβουλία κατά των ΗΠΑ, αλλά ως πρωτοβουλία απέναντι σε άλλους δρώντες», σημείωσε, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει ότι δεν υπάρχει πρόθεση αμφισβήτησης της αμερικανικής ηγεσίας στην περιοχή.
«Πρόβλημα κατανόησης και επικοινωνίας»
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός δήλωσε ότι συμφωνεί με την έμφαση που δίνει η αμερικανική κυβέρνηση στη Γροιλανδία και στην Αρκτική συνολικά. «Είναι σαφές ότι υπήρξε ένα πρόβλημα κατανόησης και επικοινωνίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά την εκτίμησή της, το μήνυμα που επιδίωκε να στείλει η Ευρώπη με την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας δεν έφτασε με σαφήνεια στον Λευκό Οίκο. Η ίδια πρόσθεσε ότι, από τη δική της συνομιλία με τον Τραμπ, αποκόμισε την εντύπωση πως ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν πρόθυμος να ακούσει, αλλά δεν είχε λάβει καθαρό σήμα από την ευρωπαϊκή πλευρά.
Η λεπτή ισορροπία της Μελόνι – Επικοινωνία με τον Τραμπ
Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι, η Μελόνι ακολουθεί μια προσεκτική στρατηγική ισορροπιών ανάμεσα στους εταίρους του κυβερνητικού της συνασπισμού στο εσωτερικό, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και ιδεολογικά βρίσκεται πιο κοντά στον Τραμπ από πολλούς άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, η ίδια και το επιτελείο της έχουν, σύμφωνα με πληροφορίες, αιφνιδιαστεί ιδιωτικά από ορισμένες από τις πολιτικές του.
Παρά ταύτα, έχει αποφύγει συστηματικά τη δημόσια κριτική προς τον Αμερικανό πρόεδρο, επιλέγοντας να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας και να προβάλλει τον ρόλο της ως αξιόπιστου συνομιλητή.
Η Μελόνι αποκάλυψε ότι μίλησε με τον Τραμπ λίγες ώρες πριν από τις δηλώσεις της και ότι του μετέφερε ευθέως τις απόψεις της. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ εργάζονται πάνω σε μια ευρύτερη στρατηγική για τη διασφάλιση της Αρκτικής.
«Γι’ αυτόν τον λόγο», πρόσθεσε, «οι νέες κυρώσεις που προτείνει θα ήταν λάθος. Πρέπει να επαναλάβουμε τον διάλογο, να αποφύγουμε την κλιμάκωση και αυτό ακριβώς προσπαθώ να κάνω».
Το ζήτημα της Γροιλανδίας και οι απειλές για δασμούς αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο έκτακτης συνόδου των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες την Πέμπτη. Η συνάντηση αυτή θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη συνοχή της ευρωπαϊκής στάσης, αλλά και για το κατά πόσον η Ένωση μπορεί να μιλήσει με μία φωνή απέναντι στην Ουάσινγκτον.
Η Ιταλία, αν και δεν συγκαταλέγεται στις χώρες που έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία, επιχειρεί να διαδραματίσει ρόλο γεφυροποιού, αξιοποιώντας τις προσωπικές σχέσεις της Μελόνι με τον Τραμπ.
Όρια και κόκκινες γραμμές
Η Μελόνι ξεκαθάρισε ότι δεν θα ενέκρινε οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική ενέργεια για την κατάληψη της Γροιλανδίας. Ταυτόχρονα, όμως, αναγνώρισε τη στρατηγική σημασία του εδάφους, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να προστατευθεί από τις απειλές που προέρχονται από τη Ρωσία και την Κίνα.
Η διττή αυτή στάση αντικατοπτρίζει τη γενικότερη προσέγγισή της: κατανόηση των αμερικανικών ανησυχιών, χωρίς όμως αποδοχή μονομερών ενεργειών ή μέτρων που θα μπορούσαν να πλήξουν την ευρωπαϊκή συνοχή.
Μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης
Καταλήγοντας, η Μελόνι επανέλαβε ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ουσία, αλλά η ερμηνεία των ευρωπαϊκών κινήσεων από την αμερικανική πλευρά. Όπως είπε, από τη σκοπιά των ΗΠΑ, το μήνυμα που εστάλη από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού δεν ήταν επαρκώς σαφές.
Με τον χρόνο να πιέζει και τον κίνδυνο κλιμάκωσης να παραμένει υπαρκτός, η Ιταλίδα πρωθυπουργός επιχειρεί να αξιοποιήσει τη θέση και τις σχέσεις της για να αποτρέψει μια νέα σύγκρουση. Το κατά πόσον η μεσολάβηση της Μελόνι θα αποδώσει, θα φανεί στις επόμενες εβδομάδες, καθώς οι διατλαντικές σχέσεις εισέρχονται σε μια ακόμη κρίσιμη καμπή.
