Στο φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) θα κριθεί πόσο κινδυνεύει η παγκόσμια τάξη πραγμάτων που θεσπίστηκε μεταπολεμικά, με το Νταβός να τραβάει τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, θα παραστεί με τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία για να παραδώσει μια ομιλία την Τετάρτη ενώπιον της πολιτικής και επιχειρηματικής ελίτ του κόσμου την ώρα που οι διατλαντικές σχέσεις διανύουν μια σκοτεινή περίοδο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διεκδίκηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήλπιζαν πως στο Νταβός θα συζητούσαν τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία. Παρών θα είναι, επίσης, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος σε χθεσινή συνέντευξη στο NBC News δήλωσε πως «η Ευρώπη αποπνέει αδυναμία, οι ΗΠΑ εκπέμπουν ισχύ» για να δικαιολογήσει τον Τραμπ που θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία, το αρκτικό νησί που ανήκει διοικητικά στη Δανία, μην τυχόν το διεκδικήσουν οι Κινέζοι ή οι Ρώσοι στο μέλλον.
Ήδη, η κυβέρνηση της Δανίας ανακοίνωσε πως δεν θα παραστεί στο WEF και αποφάσισε να στείλει πρόσθετα στρατεύματα στο νησί όπου ηγείται μια στρατιωτικής άσκησης με τη συμβολική συμμετοχή επτά ακόμη ευρωπαϊκών κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας.
Επίδειξη ισχύος Τραμπ σε κάθε έκφανση της 2ης προεδρικής θητείας του
Στη δεύτερη προεδρική θητεία του, ο Τραμπ καταφεύγει στην επίδειξη ισχύος σε όλα τα μέτωπα της εξωτερικής και της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Θέτει σε επιφυλακή 1.500 στρατιώτες λόγω των διαδηλώσεων στη Μινεσότα για τη σκληρή μεταναστευτική πολιτική των Ρεπουμπλικάνων.
Διέταξε τη σύλληψη του δικτάτορα της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο με ξεκάθαρη την πρόθεση να παίξουν οι ΗΠΑ πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανοικοδόμηση του πετρελαϊκού κλάδου της λατινοαμερικάνικης χώρας. Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ άσκησε ποινική δίωξη στο πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Τζερόμ Πάουελ, μια κίνηση που εκλήφθηκε ως παρέμβαση στην ανεξαρτησία της, με ορατούς κινδύνους για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι υψηλοί τόνοι στις διατλαντικές σχέσεις προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις στις αγορές
Αν και κεντρικό θέμα στο WEF είναι «Το Πνεύμα για Διάλογο», η νέα κυβέρνηση των Ρεπουμπλικάνων υπό τον Τραμπ αντιτίθεται σε εκκλήσεις για παγκόσμια συνεργασία, έχοντας αποσύρει τις ΗΠΑ από 66 διεθνείς οργανισμούς και οντότητες του ΟΗΕ.
Όμως, το πιο φλέγον θέμα είναι ότι κλονίζεται η ισχυρότερη συμμαχία στη μεταπολεμική Δύση. Το νέο ρεκόρ του χρυσού σε μια ημέρα απωλειών για τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια σηματοδοτεί τη διάσπαρτη ανησυχία για μια νέα περίοδο αστάθειας στην παγκόσμια οικονομία και τον κόσμο.
Η Wall Street είναι κλειστή σήμερα λόγω της αργίας στη μνήμη του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ωστόσο, αναλυτές θεωρούν πως οι νέοι δασμοί εις βάρος των οκτώ ευρωπαϊκών χωρών θα επηρεάσουν αρνητικά το διεθνές εμπόριο για τα αμερικανικά προϊόντα, με τα προθεσμιακά συμβόλαια στη Wall Street να καταγράφουν απώλειες εν όψει της αυριανής συνεδρίασης.
Η εμμονή του Τραμπ για τη Γροιλανδία και το Νόμπελ Ειρήνης
Ο Τραμπ επιμένει να ενσωματώσει τη Γροιλανδία στα σύνορα των ΗΠΑ, αντιδρώντας το Σάββατο στη συμβολική αποστολή δυνάμεων από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες με την επιβολή δασμών 10% από τις αρχές Φεβρουαρίου και 25% από τον Ιούνιο εάν δεν υποκύψει η Δανία και οι εταίροι της στη βούλησή του. Η Ε.Ε, η οποία φαίνεται να αποσύρεται από την εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τις ΗΠΑ τον περασμένο καλοκαίρι, δρομολόγησε έκτακτη σύνοδο κορυφής την Πέμπτη στις Βρυξέλλες. Επανέρχονται, επίσης, στο προσκήνιο οι ευρωπαϊκοί δασμοί σε αμερικανικά προϊόντα 93 δισ. δολαρίων που είχαν παγώσει λόγω της συμφωνίας ΗΠΑ-Κομισιόν.
Αυτή η ανατροπή από τις ΗΠΑ, με την εκμετάλλευση των δασμών για να διεκδικήσει ευρωπαϊκά εδάφη, θέτει νέες προκλήσεις για τους ηγέτες της Γηραιάς Ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ήταν από τους Ευρωπαίους ηγέτες που αντέδρασαν άμεσα στους νέους δασμούς Τραμπ, συστήνοντας την ενεργοποίηση του μηχανισμού κατά του οικονομικού καταναγκασμού από τρίτες χώρες, ο οποίος θεσμοθετήθηκε το 2023 αλλά δεν ετέθη ποτέ σε εφαρμογή.
Κριτική ασκήθηκε τη Δευτέρα από τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπεϊλ. Από το Βερολίνο δήλωσε ότι «συνεχώς είμαστε αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις, υποβαλλόμαστε διαρκώς σε νέες διενέξεις που προκαλεί ο Τραμπ και εδώ εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως έχουμε φτάσει τα όρια». Πηγές του Bloomberg, όμως, αποκάλυψαν ότι ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, είχε επιφυλακτικός ως προς τη λήψη δραστικών μέτρων εις βάρος των ΗΠΑ λόγω της εξάρτησης της οικονομίας της χώρας του από τις εξαγωγές, διαχωρίζοντας τη θέση του από τον Μακρόν.
Η πολυπλοκότητα ως προς τη διαχείριση των ζητημάτων που εγείρουν οι ΗΠΑ σήμερα καταδεικνύονται από την επιστολή του Τραμπ στη νορβηγική κυβέρνηση και η οποία διέρρευσε στον Τύπο. «Δεδομένου ότι η Χώρα σας αποφάσισε να μην μου απονέμει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για τον τερματισμό 8 Πολέμων και Πλέον, δεν νιώθω πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι μόνο την Ειρήνη», έγραψε ο Τραμπ, παραβλέποντας πως η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ λειτουργεί ως ανεξάρτητος φορέας όσον αφορά την επιλογή των βραβευθέντων. Σε ένα τόσο απρόβλεπτο περιβάλλον, η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί να ισορροπήσει.
Οι χρηματιστηριακές αγορές στην Ευρώπη κινήθηκαν στο κόκκινο, με τους δείκτες Dax, Cac-40 και FTSE Eurotop-600 να καταγράφουν απώλειες 1,34% και 1,81% και 1,2%, αντίστοιχα, λίγο πριν το κλείσιμο. Ο χρυσός οδηγήθηκε σε νέο ιστορικό υψηλό στα 4,670 δολάρια την ουγκιά καθώς οι επενδυτές αναζητούν καταφύγιο. Μεγάλες απώλειες παρουσίασαν οι μετοχές των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών αλλά και του οίκου πολυτελείας LVMH. Ο δείκτης του δολαρίου, ο οποίος προσμετρά την ισοτιμία του ως προς ένα καλάθι νομισμάτων, υποχώρησε προς το 99 προς όφελος, κυρίως, του ευρώ, του γιεν και του ελβετικού φράγκου.
Το γεωπολιτικό ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία αφορά, κυρίως, τις πρώτες ύλες του αρκτικού νησιού που θα είναι προσβάσιμες πιο εύκολα όσο επιτείνεται η κλιματική κρίση και λιώνουν οι πάγοι. Όμως οι ΗΠΑ ήδη έχουν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ενώ η επέκταση της αντιπυραυλικής ασπίδας «Golden Dome» στο νησί θα ήταν εφικτή υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Μια κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ θα προκαλούσε σεισμικές μεταβολές στη Δύση την ώρα που το αντιδυτικό κλίμα από την Κίνα ή τη Ρωσία είναι ιδιαίτερα οξυμένο.
