Την ανάγκη ενότητας και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, ενόψει μιας νέας εποχής «πολιτικής της μεγάλης ισχύος» που δοκιμάζει τις διατλαντικές σχέσεις, υπογράμμισε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
«Η διεθνής τάξη των τελευταίων τριών δεκαετιών -που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο -ήταν πάντα ατελής», δήλωσε ο Μερτς την Πέμπτη σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. «Σήμερα, τα ίδια τα θεμέλιά της έχουν κλονιστεί».
Οι εντάσεις στην ετήσια συνάντηση των παγκόσμιων ηγετών των επιχειρήσεων και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής χαλάρωσαν την Τετάρτη, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναίρεσε ξαφνικά την απειλή του να επιβάλει πρόσθετους δασμούς σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στην προσπάθειά του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός ημιαυτόνομου δανικού εδάφους.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε σε ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» την Τετάρτη, αλλά δεν ήταν σαφές τι θα περιελάμβανε η συμφωνία. Η Δανία έχει επανειλημμένα αποκλείσει διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση του ημιαυτόνομου νησιού στις ΗΠΑ.
Ο Μερτς έχει υποστηρίξει μια πιο μετρημένη αντίδραση στην απειλή του Τραμπ για δασμούς από ό,τι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έθεσε το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του λεγόμενου «αντι-καταναγκαστικού μέσου» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, ο Μερτς δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η μεγαλύτερη εξάρτηση της Γερμανίας από τις εξαγωγές σημαίνει ότι είναι λιγότερο διατεθειμένη να εφαρμόσει το ισχυρότερο αντίμετρο της ΕΕ στον τομέα του εμπορίου.
«Νέοι δασμοί θα υπονομεύσουν τα θεμέλια των διατλαντικών σχέσεων», δήλωσε ο Μερτς. «Η απάντηση της Ευρώπης θα είναι ενωμένη, ήρεμη, μετρημένη και σταθερή».
Μετά τις απειλές του Τραμπ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέστειλε τη συμφωνία εμπορίου με τις ΗΠΑ, την οποία πολλοί στην Ένωση θεωρούσαν ήδη άδικη. Με τη συμφωνία αυτή, που συνήφθη το περασμένο καλοκαίρι, η Ένωση συμφώνησε να καταργήσει σχεδόν όλους τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ δέχτηκε δασμό 15% στις περισσότερες εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Οι λεπτομέρειες του λεγόμενου πλαισίου του Τραμπ για τη Γροιλανδία ήταν ασαφείς. Νωρίτερα την Τετάρτη, η Δανία απέκλεισε το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων για την παραχώρηση του ημιαυτόνομου νησιού στις ΗΠΑ.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν, δήλωσε ότι η χώρα της είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί «όλα τα πολιτικά θέματα -την ασφάλεια, τις επενδύσεις, την οικονομία. Αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε την κυριαρχία μας».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε στο Bloomberg News, ότι η συζήτησή του με τον Τραμπ επικεντρώθηκε στην ασφάλεια της Αρκτικής σε «πρακτικό επίπεδο» και στον τρόπο με τον οποίο θα αποτραπεί η πρόσβαση της Ρωσίας και της Κίνας στο ημιαυτόνομο δανικό έδαφος.
«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την απειλή που αποτελεί η Ρωσία στην Αρκτική», δήλωσε ο Μερτς. «Μοιραζόμαστε την πεποίθηση ότι, ως ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να εξασφαλίσουμε τον Άπω Βορρά ως ΝΑΤΟ».
