Σε κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, ανακοίνωσε σήμερα από τις Βρυξέλλες ότι η πρόσφατη στροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα των δασμών είναι επαρκής για να δικαιολογήσει την επανέναρξη των διαδικασιών επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η δήλωση αυτή ανοίγει τον δρόμο για μια προκαταρκτική ψηφοφορία εντός των επόμενων ημερών, η οποία αποτελεί το τελικό θεσμικό βήμα για την ενεργοποίηση της συμφωνίας.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις εικοσιτετράωρα μετά την απόφαση των Ευρωπαίων νομοθετών να αναστείλουν επ’ αόριστον τη διαδικασία, χαρακτηρίζοντας «καταναγκαστικές» τις απειλές του Αμερικανού Προέδρου. Ωστόσο, λίγες ώρες μετά την ψηφοφορία αναστολής, ο Τραμπ προχώρησε σε εκτόνωση της κρίσης, δηλώνοντας ότι δεν θα επιβάλει τους δασμούς που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου.
«Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να συνεχίσουμε τις εσωτερικές μας συζητήσεις για την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, η οποία είχε παγώσει», δήλωσε η Μέτσολα πριν από την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών. «Θα προωθήσω το θέμα στους συναδέλφους μου ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε», τόνισε.
Μια συμφωνία υπό αμφισβήτηση
Η εμπορική συμφωνία, η οποία επετεύχθη τον περασμένο Ιούλιο και έχει τεθεί σε μερική εφαρμογή, παραμένει σημείο τριβής στις Βρυξέλλες. Πολλοί επικριτές σημειώνουν ότι η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει σχεδόν όλους τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ την ίδια στιγμή αποδέχθηκε δασμούς 15% στις περισσότερες εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και εξοντωτικούς δασμούς 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Η ένταση κλιμακώθηκε δραματικά με τις διεκδικήσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία, που οδήγησαν τις διατλαντικές σχέσεις στο ναδίρ. Η ΕΕ είχε απειλήσει να ενεργοποιήσει το «εργαλείο κατά του εξαναγκασμού» (anti-coercion instrument), έναν μηχανισμό που σχεδιάστηκε ως αποτρεπτικό μέσο απέναντι σε τρίτες χώρες που χρησιμοποιούν το εμπόριο ως μοχλό πίεσης για να επηρεάσουν τις πολιτικές επιλογές της Ένωσης.
Η υπαναχώρηση του Τραμπ φαίνεται να οριστικοποιήθηκε μετά τη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Νταβός. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η συμφωνία για τη Γροιλανδία περιλαμβάνει την εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο τον αποκλεισμό κινεζικών συμφερόντων και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή.
«Όσον αφορά την προστασία της Αρκτικής, με προτεραιότητα τη Γροιλανδία, πρέπει να αφιερώσουμε περισσότερη ενέργεια και εστίαση, καθώς οι θαλάσσιες οδοί ανοίγουν πλέον», δήλωσε ο Ρούτε, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής.
Συγκρατημένη στάση από το Ευρωκοινοβούλιο
Παρά τη θετική εξέλιξη, ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, προειδοποιεί ότι δεν υπάρχει χώρος για «ψευδαισθήσεις ασφάλειας», καθώς θεωρεί βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν νέες απειλές.
Ο Λάνγκε τόνισε ότι απαιτούνται περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία στη Γροιλανδία προτού ληφθούν οριστικές αποφάσεις για την εμπορική συμφωνία, με την αρμόδια επιτροπή να συνεδριάζει την προσεχή Δευτέρα.
Ακόμη και πριν από την κρίση της Γροιλανδίας, η συμφωνία αντιμετώπιζε δυσκολίες, καθώς ομάδα νομοθετών αντιδρούσε στις αμερικανικές απαιτήσεις για αλλαγές στους τεχνολογικούς κανόνες της ΕΕ ως αντάλλαγμα για την ανάκληση των δασμών στα μέταλλα.
Η συνέχεια αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικονομική συνεργασία και την προστασία της κυριαρχίας της.
