Για «τολμηρή επιχείρηση» των ΗΠΑ κι ένα «τεράστιο ρίσκο» κάνει λόγο το CNN σε ανάλυσή του για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, που κατέληξε σε μια ιδιαίτερα έντονη ανταλλαγή πυρών κατά την οποία αμερικανικά ελικόπτερα εκτέθηκαν σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο κινδύνου καθώς κατέβαιναν σε ένα βαριά οχυρωμένο συγκρότημα στο Καράκας.
Αναλύοντας περισσότερα από 50 βίντεο αυτοπτών μαρτύρων, εικόνες που κατέγραψαν μάρτυρες, αλλά και χαρτογραφώντας τις διαδρομές πτήσης των αμερικανικών ελικοπτέρων, το CNN ανασύνθεσε την αποστολή της 3ης Ιανουαρίου. Εστιάζοντας στις κρίσιμες τελευταίες στιγμές πριν τη σύλληψη Μαδούρο, το μέσο καταλήγει ότι τα γεγονότα εκτυλίχθηκαν μάλλον σε ένα συγκρότημα εντός της στρατιωτικής βάσης Fort Tiuna.
Πώς άνοιξε ο δρόμος για τα ελικόπτερα ειδικών επιχειρήσεων
Το οπτικό υλικό δείχνει ότι λίγο πριν την κάθοδο στην περιοχή αυτή σημειώθηκε σφοδρή ανταλλαγή πυρών ανάμεσα σε αμερικανικά επιθετικά αεροσκάφη που αιωρούνταν από πάνω και στις αντιαεροπορικές άμυνες της Βενεζουέλας. Η ανάλυση δείχνει ότι υπήρξαν δύο κρίσιμα λεπτά μεταξύ της προσγείωσης ενός μεταγωγικού ελικοπτέρου στο έδαφος και της απογείωσής του, κατά τη διάρκεια των οποίων οι πυροβολισμοί συνεχίζονταν αμείωτοι.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτή ήταν η πιο επικίνδυνη φάση ολόκληρης της επιχείρησης, καθώς το αεροσκάφος κινούνταν αργά και σε χαμηλό ύψος, γεγονός που το καθιστούσε πολύ πιο εύκολο στόχο ακόμη και για απλούστερα όπλα. Ο κίνδυνος αυτός εντάθηκε από το γεγονός ότι οι αμερικανικές δυνάμεις επέλεξαν το πιο ριψοκίνδυνο σημείο προσγείωσης, ακριβώς στο συγκρότημα του Μαδούρο.
Η επιδρομή στο Fort Tiuna, ένα από τα μεγαλύτερα στρατιωτικά συγκροτήματα της Βενεζουέλας, είχε προετοιμαστεί πολύ καιρό νωρίτερα. Στην αρχή της αμερικανικής επίθεσης, τις πρώτες πρωινές ώρες της 3ης Ιανουαρίου, μια σειρά πληγμάτων έπληξε στόχους σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με την ανάλυση βίντεο και δορυφορικών εικόνων, καταστράφηκαν ραντάρ, δίκτυα επικοινωνιών και υποδομές αντιαεροπορικής άμυνας, ανοίγοντας τον δρόμο για τα ελικόπτερα ειδικών επιχειρήσεων.
Περισσότερα από 150 αεροσκάφη, περιλαμβανομένων βομβαρδιστικών, μαχητικών, καθώς και πλατφορμών συλλογής πληροφοριών και επιτήρησης, απογειώθηκαν από 20 βάσεις σε ξηρά και θάλασσα, σύμφωνα με τον στρατηγό της Πολεμικής Αεροπορίας Νταν Κέιν, πρόεδρο του Μικτού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ.
Γύρω στη 1:30 τα ξημερώματα τοπική ώρα, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα, ακούστηκαν εκρήξεις στην παράκτια πόλη Ιγκερότε (Higuerote), περίπου 80 χιλιόμετρα ανατολικά του Καράκας. Το CNN γεωεντόπισε βίντεο από τα αρχικά αυτά πλήγματα στο αεροδρόμιο της Ιγκερότε, όπου βρίσκονται συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας της Βενεζουέλας, μεταξύ των οποίων και το ρωσικής κατασκευής σύστημα πυραύλων εδάφους-αέρος Buk-M2, σχεδιασμένο για την κατάρριψη αεροσκαφών.
Βίντεο που κοινοποίησε τοπικός δημοσιογράφος με το πρώτο φως της ημέρας φαίνεται επίσης να δείχνει έναν εκτοξευτή Buk-M2 που εξακολουθούσε να καπνίζει.
«Ακούσαμε έναν συριχτό ήχο στον αέρα, σαν κάτι να έπεφτε, και μετά την έκρηξη», δήλωσε κάτοικος της Ιγκερότε. Ο μάρτυρας, που μίλησε ανώνυμα για λόγους ασφαλείας, ανέφερε ότι η έκρηξη προκάλεσε έντονη δόνηση στα παράθυρα του διαμερίσματός του.
Ο Ν.Ρ. Τζένζεν-Τζόουνς, διευθυντής της Armament Research Services, δήλωσε στο CNN ότι το υλικό από την Ιγκερότε υποδηλώνει τη χρήση επιθετικών drones μίας κατεύθυνσης. Σε αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται «χαμηλού κόστους μη επανδρωμένα επιθετικά συστήματα μάχης», τα οποία ο αμερικανικός στρατός αναπτύσσει ταχύτατα μετά τη διάδοση παρόμοιας τεχνολογίας κατά τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Οργανωμένο χάος»
Στο Καράκας, στις 1:58 π.μ., δύο αμερικανικά μεταγωγικά ελικόπτερα MH-47 Chinook καταγράφονται σε βίντεο αυτόπτη μάρτυρα να πετούν χαμηλά προς το Fort Tiuna, ακολουθώντας την στενή κοιλάδα στην οποία βρίσκεται η στρατιωτική βάση.
Ο Γουές Μπράιαντ, απόστρατος αρχιλοχίας της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ και πρώην ελεγκτής τακτικής αεροπορικής υποστήριξης ειδικών επιχειρήσεων, χαρακτήρισε τη στρατηγική των ΗΠΑ να πλήξουν προληπτικά την περιοχή πριν από την κάθοδο των ελικοπτέρων στο έδαφος ως «οργανωμένο χάος».
Το οπτικό υλικό δείχνει τουλάχιστον δύο ελικόπτερα να προσγειώνονται στο συγκρότημα υπό πυρά από το έδαφος και να αποχωρούν λίγο αργότερα. Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές που μίλησαν στο CNN, τα ελικόπτερα αυτά αποτέλεσαν μέρος της πρώτης φάσης της επιχείρησης, αποβιβάζοντας Αμερικανούς στρατιώτες κοντά στο συγκρότημα του Μαδούρο και εμπλεκόμενα σε μάχες με δυνάμεις εδάφους.
Ο Κέιν δήλωσε αργότερα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έφτασαν για πρώτη φορά στο συγκρότημα του Μαδούρο στις 2:01 π.μ. Στη συνέχεια, οι αμερικανικές δυνάμεις ερεύνησαν το συγκρότημα και συνέλαβαν τον ηγέτη της Βενεζουέλας.
Το CNN συγχρόνισε δέκα επιπλέον βίντεο σε χρονικό διάστημα έξι λεπτών, τα οποία αποτυπώνουν τη δεύτερη φάση της αποστολής. Σε αυτά φαίνονται αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα να παρέχουν προστατευτική κάλυψη από αέρος, εμπλεκόμενα σε μάχες με τη βενεζουελανική αντιαεροπορική άμυνα, ενώ αμερικανικά μεταγωγικά ελικόπτερα απομακρύνουν τον Μαδούρο και τις δυνάμεις που τον συνέλαβαν από το συγκρότημά του.
Καθώς το στοιχείο του αιφνιδιασμού είχε πλέον χαθεί, η δύναμη απομάκρυνσης κινήθηκε μέσα σε μια σφοδρή ανταλλαγή πυρών μεταξύ αμερικανικών επιθετικών ελικοπτέρων και βενεζουελανικών δυνάμεων.
Στα βίντεο ξεσπά συνεχές πυρ. Ο ήχος, σύμφωνα με ειδικούς στα οπλικά συστήματα, είναι συμβατός με πυρά από τα αυτόματα πυροβόλα των 30 χιλιοστών των MH-60 Black Hawk Direct Action Penetrator (DAP), ενός τύπου αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου.
Στη συνέχεια, αυτό που φαίνεται να είναι ανταποδοτικά αντιαεροπορικά πυρά διασχίζει τη νύχτα, ενώ τα επιθετικά ελικόπτερα συνεχίζουν να βάλλουν. Είκοσι δευτερόλεπτα αργότερα, βίντεο που εντόπισε ο διαδικτυακός ερευνητής MPGeoint και συγχρόνισε το CNN δείχνει ένα αμερικανικό μεταγωγικό ελικόπτερο να κατεβαίνει προς το οχυρωμένο συγκρότημα του Μαδούρο. Σύμφωνα με στρατιωτικούς ειδικούς, αυτό ήταν το σημείο της μέγιστης ευαλωτότητας. «Κάθε (ελικόπτερο) είναι πιο ευάλωτο ένα λεπτό πριν από την προσγείωση και ένα λεπτό μετά την απογείωση», εξήγησε ο Μπράιαντ.
Ο Στέφαν Γουότκινς, σύμβουλος έρευνας ανοιχτών πηγών που παρακολουθεί κινήσεις αεροσκαφών, δήλωσε στο CNN ότι, παρότι ένας κινούμενος στόχος είναι πιο δύσκολο να πληγεί —εν μέρει λόγω στρατιωτικών αντιμέτρων— όταν ένα ελικόπτερο προσγειώνεται μετατρέπεται σε «καθιστό στόχο». Η εγγύτητα με το έδαφος αυξάνει επίσης την ευπάθεια σε επιθέσεις, πρόσθεσε ο Τζένζεν-Τζόουνς.
«Κατά την απογείωση και την προσγείωση, τα ελικόπτερα κινούνται αργά, αιωρούνται στο ίδιο σημείο και φυσικά βρίσκονται πιο κοντά στο έδαφος. Αυτό τα καθιστά ευκολότερο στόχο για πολλά όπλα, ιδίως για απλούστερα όπλα άμεσης βολής, όπως τα πυροβόλα», ανέφερε.
Η απομάκρυνση του Μαδούρο
Στη συνέχεια, το οπτικό υλικό αποκαλύπτει αυτό που φαίνεται να είναι η απομάκρυνση του Μαδούρο από το έδαφος της Βενεζουέλας. Ένα λεπτό και 44 δευτερόλεπτα μετά την προσγείωση ενός ελικοπτέρου, το βίντεο δείχνει ένα σύννεφο σκόνης ακριβώς έξω από το οχυρωμένο συγκρότημα, έπειτα μια ομοβροντία ρουκετών και ένα ελικόπτερο Chinook να απογειώνεται. Περίπου 20 δευτερόλεπτα αργότερα, ακολουθεί και ένα δεύτερο.
Ο Μπράιαντ σχολίασε αυτή τη φάση της αποστολής: «Μία από τις βασικές τακτικές που χρησιμοποιούμε —είναι σχεδόν δόγμα των ειδικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ— είναι η ταχύτητα, ο αιφνιδιασμός και η βίαιη δράση».
Ένα από τα μεταγωγικά ελικόπτερα φαίνεται να αποχωρεί από την περιοχή του Fort Tiuna, πετώντας χωρίς φώτα, κερδίζοντας γρήγορα ύψος και ακολουθώντας τις κοντινές παρυφές των λόφων, πριν χαθεί στο σκοτάδι.
Οι πυροβολισμοί και οι εκρήξεις στο Καράκας είχαν σταματήσει έως τις 3 τα ξημερώματα, δήλωσε αυτόπτης μάρτυρας στο CNN. Μία ώρα αργότερα, οι ήχοι των αεροσκαφών είχαν εξαφανιστεί πλήρως από την πόλη.
Σύμφωνα με τον Κέιν, οι αμερικανικές δυνάμεις εξήλθαν από τον εναέριο χώρο της Βενεζουέλας περίπου στις 4:29 π.μ. Σε βίντεο που καταγράφηκε στις 4:00 π.μ., όπως ανέφερε ο αυτόπτης μάρτυρας που το τράβηξε, φαίνονται πέντε Chinook και επτά Black Hawk να πετούν ανατολικά προς την Ιγκερότε. Ειδικοί δήλωσαν στο CNN ότι τα ελικόπτερα αυτά ενδέχεται να παρείχαν προστασία στη διαδρομή που ακολούθησε το ελικόπτερο του Μαδούρο κατά την αποχώρησή του από το σημείο.
Ένα οχυρωμένο σπίτι
Η ακριβής τοποθεσία εντός του Fort Tiuna όπου συνελήφθη ο Μαδούρο, καθώς και οι λεπτομέρειες για όσα συνέβησαν όταν οι αμερικανικές δυνάμεις προσγειώθηκαν εκεί, δεν έχουν αποκαλυφθεί πλήρως.
Ωστόσο, η ανάλυση του CNN προσφέρει πλέον ορισμένες ενδείξεις για το πού ενδέχεται να βρισκόταν ο Μαδούρο, βασισμένες σε παλαιότερες αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες αντιστοιχούν στα σημεία όπου το αμερικανικό μεταγωγικό ελικόπτερο προσγειώθηκε και απογειώθηκε.
Ο έντονα οχυρωμένος χαρακτήρας του χώρου —που προστατεύεται φυσικά από απότομους λόφους στις τρεις πλευρές και διαθέτει ψηλούς τοίχους ιδιωτικότητας και πολλαπλά σημεία ελέγχου ασφαλείας— καταδεικνύει πόσο επικίνδυνο ήταν για τις αμερικανικές δυνάμεις να προσγειωθούν εκεί. Τα οικιστικά χαρακτηριστικά του συγκροτήματος, όπως μια μεγάλη πισίνα και μια αυλή, υπενθυμίζουν επίσης τον εξαιρετικό χαρακτήρα της αποστολής: τη σύλληψη ενός προέδρου και της συζύγου του στο ίδιο τους το σπίτι.
Τον Ιούλιο του 2024, ο Μαδούρο είχε αναρτήσει βίντεο που τον έδειχνε να πίνει καφέ με τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, κάτω από μια πέργκολα σε αυλή, ενώ της έδειχνε βίντεο με προεκλογική μουσική. Το CNN γεωεντόπισε το σημείο αυτό στον κήπο μιας μεγάλης κατοικίας, που ολοκληρώθηκε το 2016, στο άκρο του συγκροτήματος. Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες, η πέργκολα μετατράπηκε πέρυσι σε μια μεγάλη λευκή κατασκευή.
Τον Μάιο και τον Ιούλιο του 2025, ο Μαδούρο ανάρτησε δύο ακόμη βίντεο που τον δείχνουν στον χώρο στάθμευσης έξω από το ίδιο συγκρότημα, και πάλι να πίνει καφέ με τη σύζυγό του και άλλα άτομα. Τα βίντεο αυτά γεωεντοπίστηκαν αρχικά από τον ερευνητή ανοιχτών πηγών με το ψευδώνυμο Arrecho.
Δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν μετά την επιδρομή δείχνουν εκτεταμένες ζημιές από έκρηξη σε άλλο σημείο του ίδιου χώρου.
«Ωρολογιακή βόμβα»
Η πολύπλοκη αμερικανική επιχείρηση περιλάμβανε προσωπικό και μέσα των ΗΠΑ σε αέρα, ξηρά και θάλασσα -μεταξύ αυτών μέλη της Delta Force και μια μονάδα του FBI που εισήλθε από πολλαπλές ζώνες προσγείωσης- ανέφεραν πηγές στο CNN. Ωστόσο, η κρίσιμη στιγμή για την απομάκρυνση του Μαδούρο από το Καράκας εκτυλίχθηκε μέσα σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χρονικό παράθυρο. «Ένας και μόνο μικρός παράγοντας θα μπορούσε να είχε ανατρέψει τα πάντα», δήλωσε ο Μπράιαντ.
Οι αρχές της Βενεζουέλας δήλωσαν αργότερα ότι η επιχείρηση κόστισε τη ζωή σε 100 ανθρώπους, ενώ ξεχωριστά οι κουβανικές αρχές ανέφεραν ότι 32 Κουβανοί μέλη της προεδρικής φρουράς σκοτώθηκαν. Η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι δεν υπήρξαν απώλειες Αμερικανών.
Παρόλα αυτά, ο κίνδυνος είχε επισημανθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους σε έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης με ημερομηνία 23 Δεκεμβρίου, το οποίο δόθηκε στη δημοσιότητα μετά την επιδρομή. Το υπόμνημα προειδοποιούσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις αναμενόταν να αντιμετωπίσουν «σημαντική αντίσταση», συμπεριλαμβανομένων δεκάδων αντιαεροπορικών συστοιχιών ικανών να καταρρίψουν ελικόπτερα.
«Αυτή είναι μια επίθεση που θα μπορούσε να είχε πάει πάρα πολύ άσχημα», δήλωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου μετά την επιχείρηση. «Θα μπορούσαμε να είχαμε χάσει πολλούς ανθρώπους χθες το βράδυ», πρόσθεσε.
Σε απάντηση στα ευρήματα του CNN, η Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι δεν έχει κάτι περισσότερο να προσθέσει πέρα από τα σχόλια του Κέιν.
Παρά την επιτυχία της αποστολής, ο Μπράιαντ υπογράμμισε και πάλι το επίπεδο κινδύνου που αντιμετώπισαν οι αμερικανικές δυνάμεις, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση ως μια «ωρολογιακή βόμβα».
«Μπαίνεις στην καρδιά ενός κυρίαρχου κράτους — όχι με πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων των Ηνωμένων Πολιτειών — αλλά, αν το δει κανείς αναλογικά, φανταστείτε τη Ρωσία ή την Κίνα να εισβάλλουν και να προσπαθούν να απαγάγουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ», είπε ο Μπράιαντ. «Με βάση την ένταση της αντίστασης που βλέπουμε στο οπτικό υλικό, σε οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο αυτή η επιχείρηση θα μπορούσε να είχε ακυρωθεί».
