Η Νέα Υόρκη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης δημοσιονομικής και πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς ο νέος δήμαρχος Ζόχραν Μαμντάνι κλιμακώνει την πίεση για αυξήσεις φόρων στους πιο εύπορους κατοίκους και στις μεγάλες επιχειρήσεις.
Αντιμέτωπος με ένα σωρευτικό δημοσιονομικό έλλειμμα που ξεπερνά τα 12 δισ. δολάρια, ο Μαμντάνι υποστηρίζει ότι η πόλη βρίσκεται σε «δημοσιονομική κρίση» που δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών προηγούμενων διοικήσεων, μεταδίδει το Bloomberg.
Η συζήτηση αγγίζει ευαίσθητα ζητήματα, όπως η αναδιανομή πόρων, ο ρόλος της πολιτείας της Νέας Υόρκης και τα όρια της φορολογικής επιβάρυνσης σε μια οικονομία όπου η Wall Street και τα υψηλά εισοδήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Μαμντάνι και το δημοσιονομικό έλλειμμα της πόλης
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζόχραν Μαμντάνι εντείνει τις πιέσεις προς την κυβερνήτη της πολιτείας, Κάθι Χόκουλ, ζητώντας αυξήσεις φόρων για τους πλουσιότερους κατοίκους και τις επιχειρήσεις, καθώς και δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον κρατικής χρηματοδότησης προς τη Νέα Υόρκη. Ο Μαμντάνι, ο οποίος μόλις ανέλαβε καθήκοντα και αυτοπροσδιορίζεται ως δημοκρατικός σοσιαλιστής, υποστηρίζει ότι η πόλη αντιμετωπίζει διογκούμενα κενά στον προϋπολογισμό της.
Σε ορίζοντα δύο ετών, η Νέα Υόρκη βρίσκεται αντιμέτωπη με δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους 12,6 δισ. δολαρίων, το οποίο ο Μαμντάνι έχει χαρακτηρίσει ως το μεγαλύτερο από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης του 2008, αναφέρουν αναλυτές στο Bloomberg.
Μαμντάνι: Ευθύνες Άνταμς και Κουόμο
Σύμφωνα με τον Μαμντάνι, η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε τυχαία. Όπως δήλωσε σε συνέντευξή του, τα δημοσιονομικά κενά είναι «άμεση συνέπεια της καταστροφικής δημοσιονομικής κακοδιαχείρισης του Έρικ Άνταμς», του προκατόχου του στη δημαρχία. Παράλληλα, απέδωσε ευθύνες και στον πρώην κυβερνήτη της πολιτείας, Άντριου Κουόμο, ο οποίος —όπως είπε— προώθησε τη μεταφορά οικονομικών βαρών από την πολιτεία προς την πόλη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο ο Κουόμο όσο και ο Άνταμς ήταν αντίπαλοι του Μαμντάνι στις περσινές δημοτικές εκλογές. Ο νέος δήμαρχος υποστήριξε επίσης ότι κρίσιμες δαπάνες, όπως η στήριξη των φτωχότερων νοικοκυριών και η χρηματοδότηση ενοικίου για τους αστέγους, είχαν συστηματικά υποχρηματοδοτηθεί.
Η προηγούμενη διοίκηση Άνταμς, από την πλευρά της, είχε υπερασπιστεί τη δημοσιονομική της πολιτική, τονίζοντας ότι η πόλη ανέκαμψε δυναμικά από την ύφεση της πανδημίας Covid-19 και κατέγραψε μία από τις ισχυρότερες οικονομικές επιδόσεις των τελευταίων ετών.
Σύγκρουση με τη Χόκουλ και το Άλμπανι
Ο Μαμντάνι εγκαινιάζει νέα εκστρατεία πίεσης προς το Άλμπανι, επιδιώκοντας αυξημένη ετήσια χρηματοδότηση από την πολιτεία. Κεντρικό του επιχείρημα είναι ότι η Νέα Υόρκη παράγει 21 δισ. δολάρια περισσότερα σε έσοδα για την πολιτεία από όσα λαμβάνει πίσω.
Η στρατηγική αυτή ενδέχεται να φέρει τον δήμαρχο σε τροχιά σύγκρουσης με τη Χόκουλ, η οποία δεν έχει συμπεριλάβει νέους φόρους σε επιχειρήσεις ή υψηλά εισοδήματα στην πρόταση προϋπολογισμού της. Η κυβερνήτης, που διεκδικεί επανεκλογή τον Νοέμβριο, έχει επανειλημμένα δεσμευτεί ότι δεν θα αυξήσει τους φόρους, δεχόμενη πιέσεις τόσο από τον επιχειρηματικό κόσμο όσο και από τον πιθανό Ρεπουμπλικανό αντίπαλό της, τον επικεφαλής της κομητείας Νάσο, Μπρους Μπλέικμαν.
Μαμντάνι και η πρόταση για αυξήσεις φόρων
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Μαμντάνι είχε ταχθεί υπέρ της αύξησης του φόρου εισοδήματος κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες για όσους κερδίζουν πάνω από 1 εκατ. δολάρια ετησίως, καθώς και υπέρ της αύξησης του εταιρικού φόρου κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες.
Σύμφωνα με στοιχεία που πρόκειται να δημοσιοποιήσει η Citizens Budget Commission (CBC), οι επιχειρήσεις της Νέας Υόρκης καταβάλλουν ήδη ανώτατο φορολογικό συντελεστή 17,44%. Η ίδια μελέτη δείχνει ότι η πολιτεία της Νέας Υόρκης διαθέτει τον υψηλότερο κατά κεφαλήν φορολογικό συντελεστή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Πρέπει να αυξήσουμε τους φόρους στους ελάχιστους πιο εύπορους της Νέας Υόρκης, ώστε να μπορέσουμε να επενδύσουμε στους πολλούς», δήλωσε ο Μαμντάνι. «Η πόλη αυτή, που αποτελεί την οικονομική μηχανή της πολιτείας μας, δεν μπορεί πλέον να αντέξει μια τέτοια ανισορροπία».
Ο δήμαρχος άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής φόρου πλούτου, παρόμοιου με εκείνον που έχει προταθεί στην Καλιφόρνια, ο οποίος θα προβλέπει εφάπαξ φορολόγηση 5% στους δισεκατομμυριούχους, εφόσον τεθεί σε ψηφοφορία και εγκριθεί από τους πολίτες.
Κρατικά κονδύλια και δημοσιονομικά περιθώρια
Παρά τις εντάσεις, η Χόκουλ έχει ήδη προσφέρει μια σημαντική πολιτική νίκη στον Μαμντάνι, δεσμευόμενη να χρηματοδοτήσει από κρατικούς πόρους δύο χρόνια προσχολικής φροντίδας για τα δίχρονα παιδιά της Νέας Υόρκης. Η κίνηση αυτή καλύπτει μέρος μιας βασικής προεκλογικής του δέσμευσης για καθολικό πρόγραμμα παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας έξι εβδομάδων έως πέντε ετών.
Οι σχέσεις των δύο πλευρών παραμένουν έως τώρα σχετικά ομαλές, με τον Μαμντάνι να επαινεί τη Χόκουλ για την ένταξη εκατομμυρίων δολαρίων στον προϋπολογισμό, προκειμένου να αναπληρωθούν περικοπές ομοσπονδιακής χρηματοδότησης για το πρόγραμμα SNAP, που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Τα ταμεία της πολιτείας εμφανίζονται φέτος ιδιαίτερα ενισχυμένα, καθώς τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν τις αρχικές προβλέψεις κατά 17 δισ. δολάρια, κυρίως λόγω υψηλών εισπράξεων από φόρους εισοδήματος, μπόνους της Wall Street και της ισχυρής πορείας του χρηματιστηρίου, που τροφοδοτήθηκε από τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Παρότι οι αρμόδιοι αξιωματούχοι της πολιτείας δηλώνουν ότι διατηρούν αποθεματικά ενόψει ενδεχόμενης οικονομικής επιβράδυνσης ή νέων ομοσπονδιακών περικοπών, ο Μαμντάνι υποστηρίζει ότι η πολιτεία μπορεί ταυτόχρονα να στηρίξει τη Νέα Υόρκη και να προετοιμαστεί για το μέλλον. «Η δημοσιονομική υπευθυνότητα», σημείωσε, «σημαίνει και να διασφαλίσουμε ότι η πόλη θα έχει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό για τα επόμενα δύο οικονομικά έτη».
