Σε νέα δέσμη αυστηρών κυρώσεων κατά του Ιράν προχώρησε σήμερα το Eυρωπαϊκό Συμβούλιο, στοχεύοντας τόσο τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της χώρας, όσο και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική υποστήριξη της Τεχεράνης προς τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν ήδη εγκρίνει νωρίτερα σήμερα νέες κυρώσεις κατά του Ιράν για το ίδιο θέμα.
Πιο αναλυτικά οι κυρώσεις αφορούν στα εξής:
Στο στόχαστρο υπουργοί, δικαστικοί και στελέχη δυνάμεων ασφαλείας
Στο πλαίσιο των μέτρων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ΕΕ επέβαλε περιοριστικά μέτρα σε ακόμη 15 φυσικά πρόσωπα και έξι νομικές οντότητες που θεωρούνται υπεύθυνες για τη βίαιη καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων στο Ιράν.
Οι κυρώσεις συνδέονται με εκτεταμένη χρήση βίας, αυθαίρετες συλλήψεις και πρακτικές εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά διαδηλωτών, πολιτικών ακτιβιστών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μεταξύ των προσώπων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο κυρώσεων συγκαταλέγεται ο υπουργός Εσωτερικών του Ιράν και επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Εσκάνταρ Μομενί, καθώς και κορυφαία στελέχη του δικαστικού συστήματος, όπως ο γενικός εισαγγελέας Μοχάμαντ Μοβαχεντί-Αζάντ και ο προεδρεύων δικαστής Ιμάν Αφσάρι.
Παράλληλα, κυρώσεις επιβάλλονται σε διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και ανώτερους αξιωματικούς της αστυνομίας και της Δύναμης Επιβολής του Νόμου (LEF), που φέρονται να διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην καταστολή των διαμαρτυριών.
Κυρώσεις σε οργανισμούς λογοκρισίας και ψηφιακής καταστολής
Η ΕΕ επέβαλε επίσης μέτρα σε κρατικούς και ημικρατικούς οργανισμούς που εμπλέκονται στη λογοκρισία, τη διαδικτυακή παραπληροφόρηση και την παρακολούθηση πολιτών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Ρυθμιστική Αρχή Οπτικοακουστικών Μέσων του Ιράν (SATRA), ο οργανισμός Seraj Cyberspace, η Ομάδα Εργασίας για τον Καθορισμό Εγκληματικού Περιεχομένου (WGDICC), καθώς και εταιρείες λογισμικού που ανέπτυξαν εργαλεία επιτήρησης και καταστολής, συμβάλλοντας στη διακοπή ή τον περιορισμό της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Συνολικά, τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν αφορούν πλέον 247 άτομα και 50 οντότητες και περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, απαγόρευση ταξιδιών στην ΕΕ και απαγόρευση παροχής κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων.
Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η απαγόρευση εξαγωγής προς το Ιράν εξοπλισμού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων παρακολούθησης τηλεπικοινωνιών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε την αλληλεγγύη της προς τον ιρανικό λαό, υπογραμμίζοντας το δικαίωμά του στην ελευθερία, την αξιοπρέπεια και τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Κυρώσεις για τη στρατιωτική στήριξη της Ρωσίας
Παράλληλα, το Συμβούλιο επέβαλε νέες κυρώσεις στο πλαίσιο του ειδικού καθεστώτος που αφορά τη στρατιωτική υποστήριξη του Ιράν προς τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Στο στόχαστρο μπήκαν τέσσερα πρόσωπα και έξι εταιρείες που εμπλέκονται στο κρατικά υποστηριζόμενο πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και βαλλιστικών πυραύλων.
Μεταξύ των εταιρειών που κυρώνονται είναι η Khojir Missile Development and Production, βασικός πυλώνας του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος, και η Sahara Thunder, εμπορική εταιρεία εισαγωγών-εξαγωγών που λειτουργεί ως εταιρεία-βιτρίνα του υπουργείου Άμυνας και της Διοίκησης Εφοδιασμού των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν.
Κυρώσεις επιβλήθηκαν επίσης σε ιδιωτικές επιχειρήσεις που προμηθεύουν κρίσιμα εξαρτήματα στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης ή συνδέονται άμεσα με το πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας.
Στα φυσικά πρόσωπα περιλαμβάνονται επιχειρηματίες, διευθύνοντες σύμβουλοι και μέτοχοι εταιρειών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη και παραγωγή πυραύλων και drones, ενισχύοντας τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Διεύρυνση της απαγόρευσης εξαγωγών τεχνολογίας
Το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης τη διεύρυνση της απαγόρευσης εξαγωγής από την ΕΕ προς το Ιράν πρόσθετων υλικών και τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται στην ανάπτυξη drones και πυραύλων.
Οι περιορισμοί καλύπτουν, μεταξύ άλλων, ειδικά υλικά, εκρηκτικές ύλες, ηλεκτρονικά, υπολογιστικά και τηλεπικοινωνιακά συστήματα, τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας, αισθητήρες, λέιζερ, συστήματα πλοήγησης, αεροναυπηγική και προωθητικά συστήματα.
Μακρά ιστορία κυρώσεων
Η ΕΕ έχει θεσπίσει από το 2011 ειδικό καθεστώς κυρώσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, το οποίο ανανεώνεται ετησίως και ισχύει σήμερα έως τις 13 Απριλίου 2026. Από το 2022 και μετά, τα μέτρα έχουν ενταθεί σημαντικά, αντανακλώντας τη διεθνή ανησυχία για την κατάσταση των δικαιωμάτων στη χώρα.
Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2023 λειτουργεί ειδικό πλαίσιο κυρώσεων για τη στρατιωτική στήριξη του Ιράν προς τη Ρωσία, το οποίο διευρύνθηκε τον Μάιο του 2024 ώστε να καλύπτει και τη στήριξη ένοπλων ομάδων στη Μέση Ανατολή, καθώς και τις επιθέσεις με drones και πυραύλους που εξαπέλυσε το Ιράν κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024.
Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν ήδη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
