Η γερμανική βιομηχανία αποφάσισε να πάρει θέση στο θέμα του νέου ευρωπαϊκού μαχητικού 6ης γενιάς και πιέζει το Βερολίνο προς μια αναπάντεχη εξέλιξη, που ανατρέπει τα έως τώρα δεδομένα.
Το ρεπορτάζ της γαλλικής εφημερίδας Les Echos αποκαλύπτει μια άγνωστη πτυχή του θέματος, στο οποίο υπάρχει κωλυσιεργία εδώ και πολύ καιρό, παρ’ όλο που είναι κρίσιμο για την ευρωπαϊκή άμυνα, στο πλαίσιο της «εγκατάλειψής» της από τον αμερικανικό παράγοντα.
Ο γερμανικός αεροναυπηγικός κλάδος πήρε επίσημα θέση στη σύγκρουση, που φέρνει αντιμέτωπο το Παρίσι με το Βερολίνο για το μελλοντικό εναέριο σύστημα μάχης (FCAS – Future Combat Air System), που είναι η επίσημη ονομασία του νέου μαχητικού, καθώς θα είναι ένα σύστημα μαχητικού και συνοδών drones μεγάλου μεγέθους και όχι ένα σκέτο αεροσκάφος.
Kαλλιτεχνική απεικόνιση του μελλοντικού μαχητικού 6ης γενιάς FCAS © Wikimedia
Σε μια παρέμβαση μαζί με τον αντιπρόεδρο του συνδικάτου IG Metall, Jürgen Kerner, η πρόεδρος της Γερμανικής Ομοσπονδίας Αεροναυπηγικών και διαστημικών βιομηχανιών, Marie-Christine von Hahn, καλεί τη γερμανική κυβέρνηση να αναπτύξει το δικό της μελλοντικό μαχητικό.
«Εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, η γαλλική εταιρεία Dassault διεκδικεί de facto την κυριαρχία στο έργο», καταγγέλλουν οι δύο επικεφαλής σε κείμενο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από την εφημερίδα «Handelsblatt». Για τους υπεύθυνους, η στάση του Γάλλου κατασκευαστή αεροσκαφών είναι «μια πρόσκληση να παραιτηθούμε σε βιομηχανικό επίπεδο: αυτό δεν μπορεί να περάσει».
Dassault εναντίον Airbus
Ορισμένη ως κύριος ανάδοχος αλλά χωρίς δικαίωμα επιβολής στους άλλους μετόχους του προγράμματος, η Dassault υποστηρίζει από το περασμένο καλοκαίρι ότι χρειάζεται μια ακόμα σαφέστερη βιομηχανική ηγεσία στον τομέα του FCAS, που μοιράζεται ισομερώς μεταξύ του κατασκευαστή αεροσκαφών, της Airbus Γερμανίας και της Airbus Ισπανίας, υπονοώντας ότι η γαλλική εταιρεία πρέπει να έχει το πάνω χέρι.
Μια ιδέα που προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Airbus, όπου η Γερμανία έχει σημαντικότατο μερίδιο. Έκτοτε, οι μήνες περνούν χωρίς να ληφθεί καμία απόφαση. Οι δύο υπογράφοντες καλούν επομένως τη γερμανική κυβέρνηση να θέσει τέρμα σε «μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας», την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι στη διαδικασία να εγκαταλείψουν την Ευρώπη. Πρόκειται για επίδειξη «υπευθυνότητας, αναγνωρίζοντας ξεκάθαρα τις διαφωνίες».
Αποτέλεσμα των εξελίξεων; «Γιατί να προσκολληθούμε σε ένα μοναδικό σούπερ τζετ, που θα έπρεπε να κάνει τα πάντα και να ικανοποιεί όλα τα συμφέροντα; Η συνεκτική απάντηση είναι η εξής: δύο αεροπλάνα εντός ενός κοινού ευρωπαϊκού FCAS», προτείνουν οι δύο ηγέτες, οι οποίοι υπενθυμίζουν ότι το νέο σχέδιο είναι πολύ περισσότερα από ένα αεροπλάνο μάχης. «Πτήση χωρίς πιλότο, αισθητήρες, δικτύωση, πρόωση, οπλισμός: όλα πρέπει να αλληλεπιδρούν με καινοτόμο τρόπο», υπογραμμίζουν οι Jürgen Kerner και Marie-Christine von Hahn.
Σε μια επιστολή που απευθύνθηκε στον Γερμανό υπουργό Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, η IG Metall είχε ήδη εκτιμήσει στις αρχές Δεκεμβρίου ότι η Dassault είχε αυτο-αποκλειστεί ως εταίρος στην Ευρώπη. «Δεν εμπιστευόμαστε πλέον την Dassault», έγραφαν τότε ο Jürgen Kerner και ο πρόεδρος της επιτροπής επιχείρησης της Airbus Defence & Space, Thomas Pretzl.
To πρόβλημα με τους Γερμανούς είναι ότι δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη γερμανική αεροβιομηχανία, όπως πχ. η γαλλική Dassault. H Airbus μπορεί να έχει την έδρα της στη Γερμανία και να έχει πολλά γερμανικά κεφάλαια (έχοντας συγχωνεύσει παλαιότερες γερμανικές εταιρείες), αλλά είναι στην ουσία πολυεθνική, με τους Γάλλους και τους Ιταλούς να έχουν ίσα μερίδια με τους Γερμανούς (περίπου από 30% κάθε χώρα και ένα πολύ μικρότερο ποσοστό για την Ισπανία). Συνεπώς, το πράγμα είναι πιο μπερδεμένο απ’ ό,τι φαίνεται – ή απ’ ό,τι αφήνουν να φανεί οι Γερμανοί ενδιαφερόμενοι που προτείνουν την ως άνω ιδέα.
Μια επιστολή στην καγκελαρία
Η αναπάντεχη πρωτοβουλία της γερμανικής βιομηχανίας αποτελεί, αυτή καθαυτή, μια νέα εξέλιξη. Παρεμβαίνει ενώ το Βερολίνο αξιολογεί την πιθανότητα να ενταχθεί στο πρόγραμμα GCAP (Global Combat Air Programme), το ανταγωνιστικό μαχητικό 6ης γενιάς (αεροσκάφη όπως το F-35 είναι 5ης γενιάς), που καθοδηγείται από τρεις άλλους «παίκτες»: το Λονδίνο, τη Ρώμη και το Τόκιο – ο τρίτος δεν είναι καν Ευρωπαίος.
Μοντέλο σε μεγάλη κλίμακα του GCAP, ανταγωνιστή του FCAS © Wikimedia
Ενώ το Παρίσι συνηγορεί πάντα υπέρ ενός μοναδικού προγράμματος (FCAS), ο Μακρόν και οι συνεργάτες του έστειλαν επιστολή στην καγκελαρία για να μάθουν αν ήταν ακριβές ότι στρεφόταν προς το ανταγωνιστικό έργο, δηλαδή το GCAP, που διευθύνεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, με την Ιταλία και την Ιαπωνία (BAE Systems, Leonardo και Mitsubishi).
«Μας απάντησαν ότι η δέσμευση του καγκελάριου [στο FCAS] δεν είχε αλλάξει και ότι στο Βερολίνο θεωρούσαν πάντα στρατηγικό να έχουν ένα ευρωπαϊκό αεροπλάνο έκτης γενιάς», εξηγούσαν οι αρμόδιοι στο γαλλικό υπουργείο Άμυνας.
Η ανησυχία στο Παρίσι είχε γεννηθεί από άρθρα του ιταλικού Τύπου, που ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα ότι ο καγκελάριος Μερτς είχε ζητήσει από την πρόεδρο του Συμβουλίου Υπουργών, Τζόρτζια Μελόνι, τη συγκατάθεσή της, σε περίπτωση που η Γερμανία επιθυμούσε να ενταχθεί στο αγγλο-ιταλο-ιαπωνικό πρόγραμμα GCAP. Αλλά και σε αυτό το πρόγραμμα υπάρχουν επικρίσεις από την πλευρά της Ρώμης και της Leonardo, που παραπονιούνται ότι η βρετανική BAE Systems κρατά τη… μερίδα του λέοντος.
Τα γερμανικά λόμπι έχουν πάρει φωτιά
Όπως και να έχει, όσο περνάει ο χρόνος τόσο περισσότερο οι βιομήχανοι διχάζονται και τόσο περισσότερο τα λόμπι, αυτήν τη στιγμή κυρίως τα γερμανικά, δίνουν τον τόνο.
Οι Jürgen Kerner και Marie-Christine von Hahn εκτιμούν ότι η κατασκευή δύο ανταγωνιστικών μαχητικών 6ης γενιάς στην Ευρώπη, του FCAS και ενός καθαρά γερμανικού (ή και με συμμετοχή άλλων χωρίς γαλλική επιρροή), θα αντιπροσώπευε για τη Γερμανία «μια νέα ευκαιρία». «Δεν αποσυρόμαστε από το πολυεθνικό FCAS, αλλά δημιουργούμε το δικό μας πρόγραμμα και στη συνέχεια αναζητούμε εταίρους που επιθυμούν να συμμετάσχουν», υποστηρίζουν οι δύο επικεφαλής.
Θέλοντας να μετριάσουν τον καταστροφικό πολιτικό αντίκτυπο αυτής της απόφασης, υπογραμμίζουν ότι «μια προσέγγιση με δύο αεροπλάνα δεν είναι αποτυχία, αλλά η ωρίμανση αυτού του έργου».
Στο Παρίσι παραδέχονται ότι υπάρχει ανάγκη για διευκρίνιση και αισθάνονται μια κάποια αποθάρρυνση. Το πολιτικό σχέδιο του FCAS και η ένωση για την άμυνα δεν είχε ποτέ τόσο μεγάλη ανάγκη από ισχύ όσο τώρα, απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις, που ζητούν από τους Ευρωπαίους να πάρουν την άμυνά τους στα χέρια τους.
Το ευρωπαϊκό βιομηχανικό σχέδιο, από την πλευρά του, δεν ήταν ποτέ τόσο λίγο έτοιμο και τραγικά καθυστερημένο, γεγονός που αφήνει ελεύθερο πεδίο στα βιομηχανικά λόμπι να συνηγορούν υπέρ του πολλαπλασιασμού των αεροπλάνων και των δημόσιων κονδυλίων.
Το συμπέρασμα; Mάλλον θα αργήσουμε πολύ να δούμε ευρωπαϊκό μαχητικό 6ης γενιάς, ενώ οι Αμερικανοί παρουσίασαν ήδη το δικό τους Boeing F-47, το οποίο όμως θα αντικαταστήσει το πανάκριβο F-22, καθώς το 5ης γενιάς F-35 θα επικρατεί παντού και για πολλές δεκαετίες ακόμα, ως δικτυοκεντρικό με πολλές βελτιώσεις.
Θα μπορούσε να προσθέσει κανείς, χωρίς να πρωτοτυπεί σε πολλά όμοια -και όχι μόνο αμυντικά- ευρωπαϊκά θέματα, ότι «όπου λαλούν πολλοί κοκόροι αργεί να ξημερώσει», αλλά η λαϊκή σοφία δεν έχει και τόσο μεγάλη πέραση στην υψηλή τεχνολογία – και τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω της.
Kαλλιτεχνική απεικόνιση του νέου αμερικανικού μαχητικού 6ης γενιάς Boeing F-47 © Χ.com
