Μαζικές κινητοποιήσεις πραγματοποίησαν αγρότες στη Μαδρίτη, με φόντο τη συμφωνία Mercosur για ελεύθερο εμπόριο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του μπλοκ χωρών της Νότιας Αμερικής, ακολουθώντας τα παραδείγματα των αγροτικών διαδηλώσεων από την Αθήνα έως τις Βρυξέλλες.
Χιλιάδες παραγωγοί, πολλοί εκ των οποίων έφτασαν με τρακτέρ, διαδήλωσαν κατά των ευρωπαϊκών αγροτικών πολιτικών και εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στον κλάδο. Οι Ισπανοί παραγωγοί του πρωτογενούς τομέα προειδοποιούν για πλήγμα στον αγροτικό τομέα και ζητούν ίσους όρους ανταγωνισμού.
Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι το άνοιγμα της αγοράς σε προϊόντα που παράγονται υπό χαμηλότερα υγειονομικά και περιβαλλοντικά πρότυπα δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Οι διαμαρτυρίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα κινητοποιήσεων που εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, από την Ελλάδα, τη Γαλλία έως την Πολωνία, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις της συμφωνίας Mercosur.
Μαζική κινητοποίηση αγροτών κατά της συμφωνίας Mercosur
Χιλιάδες αγρότες συγκεντρώθηκαν την Τετάρτη στο κέντρο της ισπανικής πρωτεύουσας, διαμαρτυρόμενοι τόσο για τις αγροτικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το Mercosur. Οι διαδηλωτές άρχισαν να συγκεντρώνονται πριν από το μεσημέρι στην Plaza Colón, κρατώντας σημαίες και ηχώντας κόρνες, υπό τους ήχους δυνατής μουσικής.
Στη συνέχεια, πορεύθηκαν κατά μήκος της Paseo de la Castellana, μίας από τις κεντρικότερες λεωφόρους της Μαδρίτης, με τελικό προορισμό το υπουργείο Γεωργίας. Η παρουσία δεκάδων τρακτέρ προσέδωσε έντονο συμβολισμό στην κινητοποίηση, υπογραμμίζοντας τη δυσαρέσκεια της αγροτικής βάσης.
Οι ανησυχίες των αγροτών για τη Mercosur
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Mercosur ενδέχεται να πλήξει σοβαρά τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, επιτρέποντας την εισροή προϊόντων από χώρες με χαμηλότερες εγγυήσεις σε ζητήματα υγείας, ασφάλειας τροφίμων και περιβαλλοντικής προστασίας.
«Δεν είμαστε κατά του ανταγωνισμού», δήλωσε ο Justo Ortiz Trapote, αγρότης από την περιφέρεια της Καστίλης και Λεόν και μέλος της αγροτικής οργάνωσης Unaspi, ο οποίος έφτασε στη Μαδρίτη με μισθωμένο λεωφορείο για τη διαμαρτυρία. Όπως τόνισε, οι αγρότες δεν επιδιώκουν μονοπωλιακές συνθήκες, αλλά απαιτούν τα προϊόντα που εισάγονται από άλλες χώρες να παράγονται υπό τους ίδιους όρους και προδιαγραφές που ισχύουν για τους ίδιους.
Η συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και του Mercosur υπογράφηκε στα μέσα Ιανουαρίου, περισσότερες από δύο δεκαετίες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, η επικύρωσή της παραμένει αβέβαιη, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει νομικό έλεγχο της συμφωνίας, διαδικασία που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Πανευρωπαϊκό κύμα αντιδράσεων για το Mercosur
Η κινητοποίηση στη Μαδρίτη ήταν η πρώτη μεγάλης κλίμακας διαμαρτυρία στην ισπανική πρωτεύουσα μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ωστόσο δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Από τις αρχές του έτους, αγροτικές διαδηλώσεις καταγράφονται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, από τη Γαλλία έως την Πολωνία, αναδεικνύοντας τη διευρυνόμενη δυσαρέσκεια.
Οι αγρότες εκφράζουν τον φόβο ότι το άνοιγμα της αγοράς στο Mercosur θα εντείνει τις πιέσεις στα εισοδήματά τους, σε μια περίοδο που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος παραγωγής, αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες και αβεβαιότητα ως προς τις επιδοτήσεις.
Πολιτικές προεκτάσεις και εσωτερικές ισορροπίες
Στην Ισπανία, οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχουν αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση. Το εθνικιστικό κόμμα της άκρας δεξιάς Vox έχει ενισχύσει σημαντικά την επιρροή του στους αγροτικούς πληθυσμούς τα τελευταία χρόνια, καταγγέλλοντας ότι τόσο οι κυβερνώντες Σοσιαλιστές όσο και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα δεν στηρίζουν επαρκώς τον πρωτογενή τομέα.
Η πολιτική εκμετάλλευση της δυσαρέσκειας ενδέχεται να εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση, καθώς η συμφωνία Mercosur εξελίσσεται σε σημείο αιχμής στη δημόσια συζήτηση.
Παρά την ένταση, ο Justo Ortiz Trapote εμφανίστηκε αισιόδοξος. «Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να δώσουμε τα πάντα, καθώς βρισκόμαστε στην τελευταία μας ευκαιρία και βλέπουμε κάποιο φως στο τέλος του τούνελ», δήλωσε χαμογελώντας και κρατώντας σημαία.
Το μέλλον της συμφωνίας Mercosur θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές ισορροπίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο και από το κατά πόσο οι ανησυχίες των αγροτών θα ληφθούν υπόψη στις τελικές αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η κοινωνική πίεση αυξάνεται, καθιστώντας σαφές ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα όρια μιας απλής εμπορικής συμφωνίας και αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής και της κοινωνικής συνοχής.