«Σε μια εποχή αντιπαλότητας μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι ΗΠΑ δεν θα είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους», δήλωσε χθες ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, στην εναρκτήρια ομιλία της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια (MSC) που ολοκληρώνεται αύριο. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «φοβάμαι ότι πρέπει να το θέσουμε ακόμα πιο ωμά: αυτή η τάξη πραγμάτων, όσο ατελής και αν ήταν ακόμα και στις καλύτερες στιγμές της, δεν υφίσταται πλέον με αυτή τη μορφή».
Είναι, ίσως, τα πιο χαρακτηριστικά αποσπάσματα της ομιλίας που έδωσε χθες ο Μερτς. Με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία να συνεχίζεται επί τέταρτο διαδοχικό έτος, το Κίεβο να δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από τον Λευκό Οίκο για να συμβιβαστεί με τις απαιτήσεις της Μόσχας και τις ΗΠΑ να διεκδικούν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, η Ευρώπη προσπαθεί να υπενθυμίσει στην Ουάσιγκτον πως εξυπηρετούνται αμοιβαία συμφέροντα από τη συλλογική ασφάλεια.
Η κυβέρνηση των Ρεπουμπλικάνων, ωστόσο, είναι αποφασισμένη να αναθεωρήσει τις διατλαντικές σχέσεις είτε παρακάμπτοντας τους Ευρωπαίους εταίρους στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, είτε προβάλλοντας εδαφικές διεκδικήσεις για τη Γροιλανδία, το ημιαυτόνομο αρκτικό νησί της Δανίας, μιας χώρας-μέλους της Ε.Ε. Σήμερα το πρωί έχει προγραμματιστεί η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έδωσε ένα στίγμα των αμερικανικών θέσεων λίγο πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για τη Γερμανία.
«Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο όταν ερωτήθηκε εάν το μήνυμα του στους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό από πέρσι. «Ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής που απαιτεί από όλους μας να επανεξετάσουμε πως φαίνεται αυτό και ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος μας». Έναν χρόνο πριν, η ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, ήταν επιθετική απέναντι στην Ευρώπη, ισχυριζόμενος ότι οι κυβερνήσεις δεν σέβονται στην ελευθερία του λόγου, ασκώντας κριτική στη μεταναστευτική πολιτική τους και υποστηρίζοντας τα ακροδεξιά κόμματα. Η αντιευρωπαϊκή στάση του Λευκού Οίκου επαληθεύτηκε χθες μια ακόμη φορά, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει εμφατικά μέσω της πλατφόρμας Truth Social τη στήριξη του στον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, μετά από κριτική που ασκήθηκε από τον Μερτς. Επίκεινται εκλογές στην Ουγγαρία, με τη δημοτικότητα του Όρμπαν, ο οποίος είναι φιλορώσος, να έχει υποχωρήσει αρκετά.
Η στάση της κυβέρνησης Τραμπ στο παγκόσμιο εμπόριο και την εξωτερική πολιτική γίνεται όλο και πιο ιμπεριαλιστική, ανεβάζοντας τους τόνους με ιστορικούς συμμάχους σε πρωτοφανή επίπεδα. Πρόσφατα έγινε γνωστό από τους Financial Times ότι ο Λευκός Οίκος απείλησε ότι να αποσύρει τις εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία εάν ο πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δεν κηρύξει εκλογές και δημοψήφισμα για μια συμφωνία ειρήνης με τη Ρωσία μέχρι τα μέσα Μαϊου.Αναμφίβολα, η Ευρώπη είναι σήμερα αντιμέτωπη με μια σειρά απειλών από τη ρωσική επιθετικότητα μέχρι τον εμπορικό πόλεμο των ΗΠΑ. Μέσα στην ημέρα πρόκειται να συναντηθούν οι πρωθυπουργοί της Δανίας και της Γροιλανδίας, Μέτε Φρεντέρικσεν και Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, με τον Ρούμπιο, εκφράζοντας την προσδοκία για «εποικοδομητικές συνομιλίες».
Αν και ο Γερμανός καγκελάριος παραδέχτηκε χθες ότι υπάρχει ρήγμα στις σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, τόνισε πως το ΝΑΤΟ δεν ωφελεί μόνον την Ευρώπη αλλά και τις ΗΠΑ. «Οπότε ας αποκαταστήσουμε και ας αναβιώσουμε μαζί τη διατλαντική εμπιστοσύνη» πρόσθεσε ο Γερμανός καγκελάριος. Πρόσθεσε ότι το Βερολίνο έχει ξεκινήσει συνομιλίες με τη Γαλλία για ένα κοινό σχέδιο στην πυρηνική αποτροπή, καθώς επικρατούν φόβοι ότι οι ΗΠΑ θα περιορίσουν τη στρατιωτική στήριξή τους στο ΝΑΤΟ. «Θεωρούμε ότι εντάσσεται αυστηρά στο πλαίσιο του πυρηνικού διαμοιρασμού μας στο ΝΑΤΟ. Και δεν θα επιτρέψουμε να δημιουργηθούν ζώνες διαφορετικών επιπέδων ασφαλείας στην Ευρώπη». Η Γαλλία και η Βρετανία είναι οι μοναδικές πυρηνικές δυνάμεις στην Ευρώπη, ενώ η Γερμανία μαζί με άλλα ευρωπαϊκά έθνη βασίζονται στην πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ.
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έκλεισε την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια. Ο Μακρόν τόνισε ξανά ότι «αν θέλουμε να μας παίρνουν στα σοβαρά στην ευρωπαϊκή ήπειρο και πέρα από αυτήν, πρέπει να δείξουμε στον κόσμο την ακλόνητη δέσμευσή μας να υπερασπιζόμαστε τα δικά μας συμφέροντα. Αυτό ξεκινά, φυσικά, με τη συνέχιση της παροχής υποστήριξης προς την Ουκρανία, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να συνεχιστεί με την απόκρουση αδικαιολόγητων δασμών και την ευγενική απόρριψη αδικαιολόγητων αξιώσεων επί ευρωπαϊκών εδαφών. Αυτό κάναμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε». Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, είπε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να στείλει σε αυτή τη φάση στρατεύματα στην Ουκρανία διότι θα κατηγορούνταν ότι κλιμακώνει τις εντάσεις.
