Αρχικά το «Συμβούλιο Ειρήνης» (ΒoP) επινοήθηκε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στο πλαίσιο του σχεδίου των 20 σημείων για την εποπτεία της εκεχειρίας και την ανοικοδόμηση της Γάζας. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF), ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε το καταστατικό του Συμβουλίου, η ισχύς του οποίου εκπνέει τυπικά το 2027, σύμφωνα με το ψήφισμα του ΟΗΕ για την εκεχειρία στη Γάζα.
Μέχρι σήμερα μόνον 26 κράτη έχουν προσχωρήσει στο BoP από τα 60 που έλαβαν προσωπική πρόσκληση από τον Τραμπ. Μεταξύ αυτών είναι η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Ινδονησία και η Αργεντινή. Το Ισραήλ αποδέχθηκε την πρόσκληση, αν και δεν συμμετείχε στην τελετή υπογραφής στο Νταβός. Η Κίνα και η Ρωσία δεν έχουν ακόμη απαντήσει, καθώς μια αποδοχή θα έθετε τις χώρες σε μειονεκτική θέση ως προς τις ΗΠΑ.
Την Πέμπτη, το BoP πρόκειται να συνεδριάσει για πρώτη φορά, με τον Τραμπ να αναμένει τη συμμετοχή ηγετών πάνω από 20 χωρών, δηλώνοντας πως τα μέλη του έχουν ήδη δεσμευτεί με 5 δισ. δολάρια για τη Γάζα. Η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο και την Ιταλία θα συμμετέχουν ως παρατηρητές, ενώ καμία πρόκληση δεν εστάλη στα κράτη της Βαλτικής και τη Δανία, την κυβέρνηση της οποίας πιέζει η Ουάσιγκτον για να της εκχωρήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας Γενικά η παρουσία της ΕΕ είναι περιορισμένη, με την ΕΕ να αποστέλλει την Ντουμπράβκα Σουίτσα, επίτροπο Μεσογείου, επίσης σε ρόλο παρατηρητή. Μόνον η Βουλγαρία και η Ουγγαρία προσχώρησαν ως μέλη, ενώ ιστορικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ -με πρωταγωνιστές τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία και τη Βρετανία- απείχαν λόγω φόβων για υπονόμευση του ΟΗΕ.
Είναι μια άποψη που συμμερίζονται πολιτικοί αναλυτές και ιστορικοί, θεωρώντας ότι το Συμβούλιο Ειρήνης είναι μια προσπάθεια του Τραμπ να δημιουργήσει έναν ανταγωνιστικό πόλο απέναντι στον ΟΗΕ, τον οποίο έχει επικρίνει επανειλημμένα. Εξάλλου, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από 31 οργανισμούς του συστήματος του ΟΗΕ και ακόμη 35 άλλους οργανισμούς και συμφωνίες. Υποστήριξε ότι οι οργανισμοί αυτοί είναι «σπάταλοι, αναποτελεσματικοί» ή αντίθετοι με τα συμφέροντα και την κυριαρχία των ΗΠΑ, καθώς επικεντρώνονται, κυρίως, στο κλίμα, την υγεία, τη βιώσιμη ανάπτυξη ή την ισότητα των φύλων. Μεταξύ των σημαντικότερων διεθνών δεσμεύσεων που αναίρεσαν οι ΗΠΑ στη 2η προεδρική θητεία του Τραμπ είναι η απομάκρυνση από τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική κρίση και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
Σύμφωνα με το καταστατικό που παρουσίασε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Νταβός στις 22 Ιανουαρίου, το «Συμβούλιο Ειρήνης» στοχεύει στην επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων και την αποκατάσταση της διακυβέρνησης σε ασταθείς περιοχές. Μετά τη Γάζα, το Συμβούλιο Ειρήνης θα επικεντρωθεί στην ειρήνη ανά τον κόσμο, διαβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στη πλατφόρμα Truth Social. «Θα επιβληθεί ως ο πιο ισχυρός διεθνής οργανισμός στην ιστορία, και είναι τιμή για μένα να είμαι ο πρόεδρός του», πρόσθεσε. Στο καταστατικό του BoP επικρίνεται, μάλιστα, ο ΟΗΕ, διότι «υιοθετεί προσεγγίσεις που πολύ συχνά απέτυχαν», όπως αναφέρει σε ανάλυσή της η γαλλική εφημερίδα Les Echos.
Επί του παρόντος, το «Συμβούλιο Ειρήνης» συνδέθηκε με το «τολμηρό όραμα για τους πολίτες της Γάζας», δηλαδή τη δημιουργία 180 πολυτελών τουριστικών κτιρίων κατά μήκος της ακτής. Στο Νταβός, αμέσως μετά την τελετή υπογραφής του ΒoP, ο γαμπρός και σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρετ Κούσνερ, παρουσίασε το σχέδιο ανάπτυξης για τις πόλεις και κωμοπόλεις της Γάζας. Μια σειρά από διαφάνειες απεικόνιζαν το «Master Plan» για τη «Νέα Γάζα», παρουσιάζοντας έναν χάρτη με περιοχές που θεωρούνται υποψήφιες για οικιστική ανάπτυξη, data centers και βιομηχανικά πάρκα. Οι διαφάνειες απεικόνιζαν τη μεσογειακή ακτή της Γάζας με εντυπωσιακούς ουρανοξύστες, σαν αυτούς στο Ντουμπάι και στη Σιγκαπούρη. Σύμφωνα με το σχέδιο, η ανασυγκρότηση θα ξεκινούσε από τη Ράφα στον νότο, μια περιοχή υπό τον πλήρη έλεγχο του ισραηλινού στρατού, προκαλώντας αντιδράσεις από τη διεθνή κοινότητα.
Όπως επισημαίνεται από το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS), μια ανεξάρτητη δεξαμενή σκέψης που συνδέεται με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, oι επικριτές το περιέγραψαν όχι μόνο ως «αποκομμένο από την πραγματικότητα», αλλά και ως ένα εγχείρημα που εξυπηρετεί εξωτερικά επιχειρηματικά συμφέροντα εις βάρος του παλαιστινιακού πληθυσμού. Εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, του ΟΗΕ και της ΕΕ προσδιορίζουν, εν τω μεταξύ, τις δαπάνες για τη Γάζα στα 70 δισ. δολάρια. Η απουσία σημαντικών δυτικών κρατών από το Συμβούλιο Ειρήνης περιπλέκει περαιτέρω τις προσπάθειες για την εδραίωση μιας διεθνούς νομιμότητας ικανής να μετριάσει αυτήν την κριτική.
Με επιφυλακτικότητα εκλαμβάνεται, επίσης, το γεγονός ότι το καταστατικό κατοχυρώνει τον προσωπικό διορισμό του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου του συμβουλίου, ανεξάρτητα από τη θητεία του ως προέδρου των ΗΠΑ. «Η παύση από τα καθήκοντά του είναι εφικτή μόνο μέσω οικειοθελούς παραίτησης ή ανικανότητας ως προς την άσκησή τους», σημειώνει το INSS, ενώ o Τραμπ ορίζει τον διάδοχό του. Η άρνηση των ισχυρών χωρών της Ευρώπης να συμμετάσχουν στο BoP προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον Αμερικανό πρόεδρο, καταφεύγοντας στη συνήθη πια απειλή των δασμών. Για την άρνησή της να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης», ειδικότερα, η Γαλλία τέθηκε ξανά στο στόχαστρο του Τραμπ, με τον κίνδυνο δασμών 200% στα κρασιά και τις σαμπάνιες της.
