Σε κρίσιμο σημείο καμπής βρίσκεται το φιλόδοξο γαλλογερμανικό πρόγραμμα ανάπτυξης νέας γενιάς πολεμικών αεροσκαφών, καθώς ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης του Βερολίνου από το σχέδιο Future Combat Air System (FCAS).
Οι δηλώσεις του αποτυπώνουν βαθιές διαφωνίες ως προς τις επιχειρησιακές απαιτήσεις του υπό σχεδιασμό μαχητικού, με τη Γαλλία να επιδιώκει πυρηνικές και ναυτικές δυνατότητες που η Γερμανία δεν θεωρεί προτεραιότητα.
Το ζήτημα υπερβαίνει μια απλή τεχνική διαφορά, καθώς αγγίζει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, τη βιομηχανική συνεργασία και τη μελλοντική αρχιτεκτονική άμυνας της ηπείρου.
Πολεμικά αεροσκάφη και FCAS: Αμφιβολίες από το Βερολίνο
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, σε συνέντευξή του στο γερμανικό πολιτικό podcast «Machtwechsel», διατύπωσε τις πιο σαφείς μέχρι σήμερα επιφυλάξεις για τη συμμετοχή της Γερμανίας στο πρόγραμμα FCAS. Όπως τόνισε, «δεν πρόκειται για πολιτική διαμάχη», αλλά για ουσιαστικό πρόβλημα στις επιχειρησιακές προδιαγραφές.
«Έχουμε ένα πραγματικό ζήτημα στο προφίλ απαιτήσεων. Και αν δεν μπορέσουμε να το επιλύσουμε, τότε δεν μπορούμε να διατηρήσουμε το πρόγραμμα», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα ότι το Βερολίνο θα μπορούσε να εξετάσει εναλλακτικές συνεργασίες, εφόσον δεν υπάρξει συμβιβασμός.
Οι διαφορές για τα πολεμικά αεροσκάφη νέας γενιάς
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται το ίδιο το αεροσκάφος. Η Γαλλία επιθυμεί ένα μαχητικό νέας γενιάς με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων και επιχειρήσεων από αεροπλανοφόρα — ικανότητες κρίσιμες για τη γαλλική στρατηγική αποτροπή και τη ναυτική της ισχύ.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μερτς, η Μπούντεσβερ (οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις) δεν έχει αντίστοιχες απαιτήσεις. «Οι Γάλλοι χρειάζονται ένα πυρηνικά ικανό και κατάλληλο για αεροπλανοφόρα αεροσκάφος. Η Μπούντεσβερ δεν το χρειάζεται αυτό προς το παρόν», σημείωσε.
Η διαφορά αυτή εγείρει θεμελιώδες ερώτημα: θα αναπτυχθεί ένα ενιαίο μοντέλο πολεμικών αεροσκαφών ή διαφορετικές εκδοχές προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε χώρας; Η Γαλλία φέρεται να επιμένει σε μία ενιαία πλατφόρμα βασισμένη στις δικές της προδιαγραφές, κάτι που το Βερολίνο δεν θεωρεί συμβατό με τις δικές του επιχειρησιακές ανάγκες, μεταδίδει το Politico.
Βιομηχανικές τριβές και καθυστερήσεις
Το FCAS προορίζεται να αντικαταστήσει το Eurofighter Typhoon της Γερμανίας και το Dassault Rafale της Γαλλίας περί το 2040. Το σύστημα δεν αφορά μόνο ένα μαχητικό stealth, αλλά ένα ολοκληρωμένο «σύστημα συστημάτων» που θα συνδυάζει επανδρωμένο αεροσκάφος, μη επανδρωμένα drones και ψηφιακό «σύννεφο μάχης».
Ωστόσο, το πρόγραμμα έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες καθυστερήσεις λόγω βιομηχανικών αντιπαραθέσεων, κυρίως μεταξύ της Dassault Aviation και της Airbus, σχετικά με τον έλεγχο του σχεδιασμού και την κατανομή αρμοδιοτήτων.
Αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες αναγνωρίζουν πλέον ότι το σκέλος του επανδρωμένου μαχητικού θα μπορούσε να αποτύχει, ακόμη κι αν άλλες τεχνολογικές συνιστώσες του προγράμματος επιβιώσουν, αναφέρουν αναλυτές στο Politico.
Εναλλακτικές και το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας
Ο Μερτς δήλωσε ότι συζητά με τον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστρόριους κατά πόσο η Γερμανία θα χρειάζεται καν επανδρωμένο μαχητικό σε δύο δεκαετίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στροφής σε άλλες μορφές συνεργασίας.
Αν και ανέφερε την Ισπανία —ήδη εταίρο στο πρόγραμμα— υπογράμμισε ότι υπάρχουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες πρόθυμες να συζητήσουν εναλλακτικές συμπράξεις. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν διαβλέπει πολιτική ρήξη με το Παρίσι, επιχειρώντας να διατηρήσει ισορροπίες.
Η αβεβαιότητα γύρω από το FCAS αναδεικνύει τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής αμυντικής ενοποίησης. Το ερώτημα δεν αφορά μόνο τα πολεμικά αεροσκάφη, αλλά και το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει κοινές στρατηγικές πλατφόρμες σε ένα περιβάλλον διαφορετικών εθνικών προτεραιοτήτων και αυξανόμενων γεωπολιτικών πιέσεων.
