Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πιο κοντά όσο ποτέ σε έναν μεγάλο πόλεμο στη Μέση Ανατολή εναντίον του Ιράν, και αυτός θα μπορούσε να ξεκινήσει πάρα πολύ σύντομα.
Σύμφωνα με το Axios και άλλα δίκτυα, μια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν πιθανότατα δεν θα ήταν ένα περιορισμένο πλήγμα, αλλά μια μαζική εκστρατεία διάρκειας εβδομάδων, που θα έμοιαζε περισσότερο με πλήρη πόλεμο, παρά με την πρόσφατη στοχευμένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι μια τέτοια σύγκρουση θα ήταν πιθανότατα κοινή εκστρατεία ΗΠΑ και Ισραήλ, ως συνήθως, αλλά πολύ ευρύτερη σε έκταση και πιο υπαρξιακή για το ιρανικό καθεστώς από τον δωδεκαήμερο πόλεμο που ηγήθηκε το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, στον οποίο τελικά συμμετείχαν και οι ΗΠΑ για να πλήξουν υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Ένας τέτοιος πόλεμος θα είχε δραματικές επιπτώσεις σε ολόκληρη την περιοχή και σημαντικές συνέπειες για τα υπόλοιπα τρία χρόνια της προεδρίας Τραμπ.
Με την προσοχή του Κογκρέσου και της κοινής γνώμης στραμμένη αλλού, υπάρχει περιορισμένη δημόσια συζήτηση για αυτό που θα μπορούσε να αποτελέσει τη σημαντικότερη αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Μέση Ανατολή εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία.
Διαπραγματεύσεις ή πόλεμος
Στις αρχές Ιανουαρίου, ο Τραμπ έφτασε κοντά στο να διατάξει πλήγματα κατά του Ιράν, μετά τη δολοφονία χιλιάδων διαδηλωτών από το καθεστώς. Όταν όμως το παράθυρο ευκαιρίας έκλεισε, η κυβέρνηση υιοθέτησε μια στρατηγική δύο κατευθύνσεων: πυρηνικές διαπραγματεύσεις σε συνδυασμό με μαζική στρατιωτική ενίσχυση.
Καθυστερώντας την απόφαση και μεταφέροντας τόσο μεγάλη στρατιωτική ισχύ στην περιοχή, ο Τραμπ έχει ανεβάσει τον πήχη για το πώς θα μοιάζει μια επιχείρηση αν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Προς το παρόν, μια συμφωνία δεν φαίνεται πιθανή. Οι σύμβουλοί του Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκαν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί για τρεις ώρες στη Γενεύη. Παρότι και οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι υπήρξε πρόοδος, τα χάσματα παραμένουν μεγάλα και Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι μπορούν να γεφυρωθούν.
Ο αντιπρόεδρος Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες πήγαν καλά σε ορισμένα σημεία, αλλά ήταν σαφές ότι ο πρόεδρος έχει θέσει κόκκινες γραμμές που οι Ιρανοί δεν είναι ακόμη πρόθυμοι να αποδεχθούν και να επεξεργαστούν. Τόνισε επίσης ότι, παρότι ο Τραμπ επιθυμεί συμφωνία, μπορεί να κρίνει πως η διπλωματία έχει φτάσει στο φυσικό της τέλος.
Ενισχύεται συνεχώς η αμερικανική αρμάδα
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία έχει ενισχυθεί σημαντικά, με δύο αεροπλανοφόρα, μεταξύ των οποίων το USS Αbraam Lincoln που κατέφθασε πρόσφατα στην Περσικό Κόλπο, δεκάδες πολεμικά πλοία, εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη και πολλαπλά συστήματα αεράμυνας, ενώ μέρος αυτής της ισχύος εξακολουθεί να κατευθύνεται προς την περιοχή.
Περισσότερες από 150 στρατιωτικές πτήσεις μεταγωγικών έχουν ήδη μεταφέρει οπλικά συστήματα και πυρομαχικά στη Μέση Ανατολή, ενώ μέσα σε ένα μόνο εικοσιτετράωρο στάλθηκαν επιπλέον 50 μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-22 και F-16.
Η αντιπαράθεση με το Ιράν διαρκεί τόσο πολύ ώστε πολλοί Αμερικανοί έχουν πλέον συνηθίσει την ένταση, όμως σύμφωνα με πηγές ο πόλεμος θα μπορούσε να έρθει νωρίτερα και να είναι πολύ μεγαλύτερος απ’ ό,τι εκτιμάται.
Η στρατιωτική και ρητορική κλιμάκωση του Τραμπ καθιστά δύσκολη την υποχώρηση χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις από το Ιράν στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Επιπλέον, οι σύμβουλοί του δεν θεωρούν ότι η ανάπτυξη τόσο μεγάλης στρατιωτικής ισχύος αποτελεί μπλόφα.
Πιέζει το Ισραήλ για κλιμάκωση
Αν και με τον Τραμπ όλα είναι πιθανά, όλα δείχνουν ότι θα προχωρήσει σε στρατιωτική δράση αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις. Η ισραηλινή κυβέρνηση, που πιέζει για ένα πιο μέγιστο σενάριο το οποίο θα στοχεύει όχι μόνο το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν αλλά και αλλαγή καθεστώτος, προετοιμάζεται για ενδεχόμενο πολέμου μέσα σε λίγες ημέρες, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Ορισμένες αμερικανικές πηγές εκτιμούν ότι ίσως χρειαστεί περισσότερος χρόνος, με άλλους να μιλούν για εβδομάδες, ενώ υπάρχουν και εκτιμήσεις ότι το χρονοδιάγραμμα μπορεί να είναι ακόμη συντομότερο.
Ένας σύμβουλος του Τραμπ φέρεται να δήλωσε ότι ο πρόεδρος «αρχίζει να χάνει την υπομονή του», παρά τις προειδοποιήσεις ορισμένων στο περιβάλλον του να αποφύγει έναν πόλεμο με το Ιράν, εκτιμώντας μάλιστα ότι υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα στρατιωτικής δράσης τις επόμενες εβδομάδες.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης μετά τις συνομιλίες ότι το Ιράν πρέπει να παρουσιάσει μια λεπτομερή πρόταση εντός δύο εβδομάδων.
Στο παρελθόν, ο Λευκός Οίκος είχε δώσει παρόμοιο χρονικό περιθώριο στον Τραμπ για να αποφασίσει ανάμεσα σε περαιτέρω συνομιλίες ή πλήγματα, και λίγες ημέρες αργότερα είχε διατάξει στρατιωτική επιχείρηση.
Συνολικά, δεν υπάρχουν ενδείξεις για επικείμενη διπλωματική πρόοδο με το Ιράν, ενώ αντίθετα αυξάνονται τα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ένας πόλεμος πλησιάζει.
