Έκτακτη συνέντευξη Τύπου έδωσε πριν λίγο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έπειτα από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακυρώνει τους σαρωτικούς δασμούς που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος, χαρακτηρίζοντάς τους παράνομους.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση «ντροπή» και «γελοία», ενώ υποσχέθηκε εφαρμογή ενός εφεδρικού σχεδίου. Ως άμεση απάντηση στο δικαστήριο επιβάλλει νέο καθολικό δασμό 10% στους ήδη υπάρχοντες.
Περιέγραψε και ένα σχέδιο για το πώς θα παραμείνουν, όχι μόνο όσοι δασμοί αφορούν ειδικές κατηγορίες προϊόντων, αλλά και οι γενικοί δασμοί ενάντια σε όλες τις χώρες.
Χαρακτήρισε βαθιά απογοητευτική την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και στη συνέχεια εξαπέλυσε μια άνευ προηγούμενου επίθεση στους έξι δικαστές που ψήφισαν «όχι», ενώ ευχαρίστησε ονομαστικά τους τρεις που ψήφησαν «ναι».
Είπε ότι δεν είναι πατριώτες και ότι είναι τα «τσιράκια» των Δημοκρατικών. Η απόφαση, πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος έφερε μεγάλη χαρά στις ξένες χώρες «χορεύουν στους δρόμους».
«Σαν πρόεδρος μπορώ να κάνω ο,τιδήποτε, αλλά δεν μπορώ να χρεώσω μια δεκάρα τις ξένες χώρες (μέσω των δασμών)», είπε ο Τραμπ ανεβάζοντας τον τόνο της φωνής του.
Οι Δημοκρατικοί, είπε ο Τραμπ, «είναι ενάντια σε ό,τι κάνει τη χώρα μεγάλη». Επιτέθηκε και στο Ανώτατο Δικαστήριο στο σύνολό του, λέγοντας ότι είναι πολιτικά ορθό και ότι υπακούει στους Δημοκρατικούς.
«Δεν είναι πατριώτες οι δικαστές, δεν είναι πιστοί στο Σύνταγμα, φοβούνται τη δυνατή φωνή του λαού», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ επιμένει στη σκληρή ρητορική και στις αποφάσεις του
Επανήλθε και στον παλιότερο ισχυρισμό του για τους πολέμους που τερμάτισε. Οι δασμοί έβαλαν τέλος σε «πέντε από τους οκτώ πολέμους» που ισχυρίζεται ότι έχει διευθετήσει. «Είτε σας αρέσει είτε όχι, μεταξύ τους της Ινδίας, του Πακιστάν, των μεγάλων», πρόσθεσε.
«Αυτοί οι δασμοί μαζί με τα ισχυρά σύνορά μας, έχουν μειώσει την εισροή φαιντανύλης στη χώρα μας κατά 30%, όταν τους χρησιμοποίησα ως ποινή εναντίον χωρών που έστελναν παράνομα αυτό το δηλητήριο στη χώρα μας για να δηλητηριάσουν τους νέους μας. Όλοι αυτοί οι δασμοί παραμένουν».
Επίσης άφησε αιχμές ότι θα συνεχίσει τη σκληρή οικονομική πολιτική του για να κάνει την Αμερική μεγάλη ξανά, υποδηλώνοντας ότι δεν θα υποχωρήσει από τις αρχές του και ότι έχει εναλλακτικές.
«Δεν χρειάζεται να ζητήσω από το Κογκρέσο την επιβολή δασμών», είπε ακόμη και πρόσθεσε ότι άμεσα θα τεθούν σε ισχύ όλοι οι δασμοί εθνικής ασφάλειας.
«Σήμερα θα υπογράψω μια εντολή για την επιβολή ενός καθολικού δασμού 10% επιπλέον των κανονικών δασμών που ήδη επιβάλλονται», είπε και εξήγησε σε ποιά άρθρα νόμων βασίζεται.
Τι προηγήθηκε της έκτακτης συνέντευξης Τραμπ και της λεκτικής επίθεσης στους δικαστές
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών να κρίνει παράνομους βασικούς δασμούς που επιβλήθηκαν με επίκληση έκτακτων εξουσιών ανατρέπει άρδην τα δημοσιονομικά δεδομένα της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής και ανοίγει ένα τεράστιο οικονομικό μέτωπο: τις πιθανές επιστροφές δασμών προς τους εισαγωγείς. Δασμοί που εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 175 δισ. δολάρια μόνο κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Οι πιθανές επιστροφές αφορούν δασμούς που έχουν ήδη εισπραχθεί από το κράτος, από τη στιγμή που επιβλήθηκαν χωρίς εξουσιοδότηση του Κογκρέσου.
Σύμφωνα με οικονομικά μοντέλα του Penn-Wharton Budget Model, τα έσοδα που εισπράχθηκαν από δασμούς που βασίστηκαν στον νόμο περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών (IEEPA) μπορεί να χρειαστεί να επιστραφούν στους εισαγωγείς, εφόσον ακυρώνονται νομικά.
Ήδη πολλοί εισαγωγείς, αναφέρει το cnbc έχουν καταθέσει αγωγές ζητώντας επιστροφές, επικαλούμενοι αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που είχαν κρίνει ότι οι συγκεκριμένοι δασμοί δεν ήταν νόμιμοι. Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν διευκρίνισε αν η κυβέρνηση μπορεί να διατηρήσει τα ποσά που έχει ήδη εισπράξει, ούτε έδωσε σαφή κατεύθυνση για το πώς θα εξελιχθεί η διαδικασία επιστροφών.
Οι εκτιμήσεις βασίζονται σε ανάλυση χιλιάδων κατηγοριών προϊόντων, δασμολογικών συντελεστών και στοιχείων εισαγωγών ανά χώρα, αποτυπώνοντας μια καθημερινή εισροή εσόδων εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τους συγκεκριμένους δασμούς.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου συνιστά ισχυρό πλήγμα στην εμπορική στρατηγική της κυβέρνησης, καθώς έκρινε ότι ο πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του, χρησιμοποιώντας νόμο έκτακτης ανάγκης της δεκαετίας του 1970 για την επιβολή ευρείας κλίμακας δασμών, τονίζοντας ότι η επιβολή δασμών αποτελεί κατά βάση αρμοδιότητα του Κογκρέσου.
Πρώτος πρόεδρος που χρησιμοποίησε το νόμο για δασμούς
Ο Τραμπ είχε επικαλεστεί τον νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) για να επιβάλει τους δασμούς, αποτελώντας τον πρώτο Πρόεδρο που χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο για αυτόν τον σκοπό.
Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, ένας από τους τρεις που μειοψήφησαν, προειδοποίησε για τις πρακτικές και δημοσιονομικές συνέπειες. Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ ενδέχεται να υποχρεωθούν να επιστρέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, ακόμη κι αν μέρος του κόστους έχει ήδη μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Χαρακτήρισε δε τη διαδικασία πιθανών επιστροφών ως «χαοτική», σημειώνοντας ότι η απόφαση μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα γύρω από εμπορικές συμφωνίες που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, συνδέθηκαν με τους δασμούς.
Ο Μπράιαν ΛεΜπλαν, ανώτερος οικονομολόγος της PNC Financial Services Group, εκτίμησε ότι οι δασμοί που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA και κρίθηκαν παράνομοι αντιστοιχούν περίπου στο 60% του συνόλου των δασμών που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα. Αυτό, όπως σημείωσε, σημαίνει ότι ο μέσος δασμολογικός συντελεστής υποχωρεί από περίπου 9,5% σε 5%, έως ότου αντικατασταθούν από νέα νομική βάση.
Ήδη από τον Δεκέμβριο, η U.S. Customs and Border Protection είχε υπολογίσει ότι 133,5 δισ. δολάρια από εισπραχθέντες δασμούς θα μπορούσαν να τεθούν σε κίνδυνο επιστροφής – ποσό που έκτοτε αυξάνεται, καθώς η είσπραξη συνεχιζόταν μέχρι την τελική δικαστική κρίση.
Δημοσιονομική βόμβα από επιστροφές 175 δισ. δολαρίων
Το δημοσιονομικό ρίσκο είναι τεράστιο: επιστροφές της τάξης των 175 δισ. δολαρίων θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τις ετήσιες δαπάνες ολόκληρων ομοσπονδιακών υπουργείων, επιβαρύνοντας σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, οι εισαγωγείς αναμένεται να κινηθούν μαζικά για επιστροφές δασμών που κατέβαλαν τον τελευταίο χρόνο, αξιοποιώντας τις προβλεπόμενες νομικές διαδικασίες αμφισβήτησης.
Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται καθησυχαστική ως προς τη δημοσιονομική διαχείριση ενδεχόμενων επιστροφών, διατηρώντας υψηλά τα ταμειακά διαθέσιμα, ενώ παράλληλα εξετάζει εναλλακτικά νομικά εργαλεία για την επαναφορά δασμών μέσω άλλων νομοθετικών οδών.
Ωστόσο, η δικαστική εξέλιξη δημιουργεί βαθιά αβεβαιότητα τόσο για τα δημόσια έσοδα όσο και για τη μελλοντική εμπορική πολιτική, σε μια περίοδο που οι δασμοί είχαν εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα χρηματοδότησης και γεωοικονομικής πίεσης.
