Μήνυμα σαφούς αλλά μετρημένης παρέμβασης απευθύνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ΔΝΤ, προς την Ουάσιγκτον, καλώντας σε αναθεώρηση της οικονομικής πολιτικής με στόχο τη μείωση του εμπορικού και δημοσιονομικού ελλείμματος.
Αν και η αμερικανική οικονομία εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, το ΔΝΤ, επισημαίνει ότι η υφιστάμενη στρατηγική δασμών και φορολογικών ελαφρύνσεων ενδέχεται να ενισχύσει βραχυπρόθεσμα την ανάπτυξη, αλλά να επιβαρύνει το δημόσιο χρέος μακροπρόθεσμα.
Στην ετήσια έκθεσή του για τις ΗΠΑ, το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η συνεργασία με τους εμπορικούς εταίρους και η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελούν πιο αποτελεσματική οδό για τη διόρθωση των ανισορροπιών, χωρίς τις παράπλευρες απώλειες που συνεπάγεται η επιθετική εμπορική πολιτική με δασμούς.
Το μήνυμα του ΔΝΤ για εμπορικό έλλειμμα
Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μετά τη συνάντησή της με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και τον πρόεδρο της Fed Τζερόμ Πάουελ, αναγνώρισε ότι το Ταμείο συμμερίζεται τις ανησυχίες της αμερικανικής κυβέρνησης για το μέγεθος του εμπορικού ελλείμματος και του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.
«Είναι επιτακτική ανάγκη να διορθωθούν αυτές οι ανισορροπίες, κάτι που θα ωφελήσει τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και την παγκόσμια οικονομία», υπογράμμισε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με αφορμή τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης για την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας.
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι μια διαφορετική προσέγγιση πολιτικής θα επέτρεπε στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να επιτύχει τους στόχους της χωρίς τις αρνητικές παρενέργειες που συνεπάγονται οι εκτεταμένοι δασμοί.
ΔΝΤ: Συνεργασία με εμπορικούς εταίρους αντί για γενικευμένους δασμούς
Στην έκθεσή του, το ΔΝΤ προτείνει σειρά μέτρων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την απασχόληση, τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και την οικονομική δραστηριότητα, μειώνοντας ταυτόχρονα το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η μόνιμη εφαρμογή πλήρους έκπτωσης δαπανών για όλες τις επιχειρηματικές επενδύσεις.
- Η αντικατάσταση των τελωνειακών δασμών με φόρο κατανάλωσης βάσει του τόπου προορισμού.
- Η καθιέρωση μεταναστευτικού συστήματος βασισμένου στις δεξιότητες, με αύξηση της νόμιμης μετανάστευσης.
- Η παροχή φορολογικών κινήτρων για την ενίσχυση της ιδιωτικής αποταμίευσης.
«Ενθαρρύνουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεργαστούν με τους εμπορικούς τους εταίρους για τη μείωση των εμπορικών στρεβλώσεων με συντονισμένο τρόπο», σημείωσε η Γκεοργκίεβα. Όταν λαμβάνονται μέτρα για λόγους εθνικής ασφάλειας —όπως δασμοί ή έλεγχοι εξαγωγών— αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται στοχευμένα, ώστε να περιορίζονται οι αρνητικές επιπτώσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Το δημοσιονομικό πρόβλημα και οι ανησυχίες του ΔΝΤ
Παρά την αναμενόμενη μικρή αποκλιμάκωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών στο 3,5% του ΑΕΠ, το επίπεδο παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τα προ πανδημίας επίπεδα. Σύμφωνα με τον Νάιτζελ Τσαλκ, διευθυντή του Τμήματος Δυτικού Ημισφαιρίου του ΔΝΤ, η ουσιαστική μείωση του εξωτερικού ελλείμματος περνά μέσα από την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος.
Τα δημοσιονομικά μέτρα που υιοθετήθηκαν το 2025 —συμπεριλαμβανομένων ευνοϊκότερων φορολογικών ρυθμίσεων για επενδύσεις και μειώσεων φόρου εισοδήματος για τα νοικοκυριά— εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν την ανάπτυξη βραχυπρόθεσμα, αλλά θα αυξήσουν το ομοσπονδιακό έλλειμμα κατά περίπου 1,5% του ΑΕΠ.
Ως αποτέλεσμα, το έλλειμμα ενδέχεται να υπερβεί το 6% του ΑΕΠ τα επόμενα έτη, ενώ ο λόγος ομοσπονδιακού χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε να αγγίξει το 140% έως το 2030.
Ανάπτυξη, πληθωρισμός και επιτόκια υπό το πρίσμα του ΔΝΤ
Παρά τις προκλήσεις, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει σε καλή κατάσταση. Η διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας —εν μέρει χάρη στα οφέλη από την τεχνητή νοημοσύνη— αναμένεται να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να φθάσει το 2,4% έως το τέλος του 2026 και να διατηρηθεί σε παρόμοιο ρυθμό το 2027. Η ανεργία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κοντά στο 4%, από 4,3% τον Ιανουάριο, ενώ ο πληθωρισμός θα κινηθεί γύρω στο 3% καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025.
Παρά την επιβολή δασμών, ο πληθωρισμός καταναλωτή αναμένεται να επανέλθει στον στόχο του 2% που έχει θέσει η Federal Reserve στις αρχές του 2027. Οι δασμοί εκτιμάται ότι θα αποφέρουν βραχυπρόθεσμα έσοδα περίπου 0,75% του ΑΕΠ, θα αυξήσουν τον πληθωρισμό κατά περίπου 0,5% έως τις αρχές του 2026 και θα μειώσουν την παραγωγή κατά αντίστοιχο ποσοστό.
Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα επιτρέψει στη Fed να μειώσει τα επιτόκια στο εύρος 3,25%–3,5% έως το τέλος του 2026, διαμορφώνοντας πιο ουδέτερες νομισματικές συνθήκες.
Συνολικά, το ΔΝΤ διατυπώνει μια σαφή σύσταση: η διόρθωση των αμερικανικών ανισορροπιών δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε εμπορικούς φραγμούς, αλλά απαιτεί συνδυασμό διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, δημοσιονομικής εξυγίανσης και πολυμερούς συνεργασίας.
