Η εκλογική επικράτηση του Πράσινου Κόμματος στην επαναληπτική αναμέτρηση (byelection) των περιφερειών Γκόρτον και Ντέντον στη Βρετανία ασκεί πλέον ασφυκτική πίεση στην ηγεσία του Κιρ Στάρμερ, με την αριστερή πτέρυγα των Εργατικών να απαιτεί άμεση στροφή στην πολιτική στρατηγική της κυβέρνησης.
Η υποψήφια των Πρασίνων, Χάνα Σπένσερ, μια υδραυλικός, εξασφάλισε το 40,7% των ψήφων, καταλαμβάνοντας την έδρα που έμεινε κενή μετά την αποχώρηση του Άντριου Γκουίν. Το αποτέλεσμα άφησε στη δεύτερη θέση τον Ματ Γκούντγουιν του κόμματος Reform UK (28,7%) και στην τρίτη την υποψήφια των Εργατικών, Αγγελική Στουγιά, η οποία συγκέντρωσε μόλις το 25,4%.
Ιστορικό ορόσημο και τριγμοί στις αγορές
Η νίκη της Σπένσερ αποτελεί ορόσημο, καθώς είναι η πρώτη φορά που οι Πράσινοι κερδίζουν επαναληπτικές εκλογές, αλλά και την πρώτη τους έδρα στη βόρεια Αγγλία. Η μετακίνηση ψηφοφόρων από τους Εργατικούς προς τους Πράσινους άγγιξε το εντυπωσιακό 26%, ανεβάζοντας τον αριθμό των Πρασίνων βουλευτών στο Κοινοβούλιο στους πέντε.
Η είδηση προκάλεσε άμεση, αν και συγκρατημένη, αντίδραση στις αγορές. Οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν ελαφρώς στο 4,29%, ενώ η στερλίνα διολίσθησε στα 87,60 πένες ανά ευρώ, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα Δεκεμβρίου.
Απορρίπτουμε τα κόμματα που χρηματοδοτούνται από την ελίτ και και τους δισεκατομμυριούχους
Στις πρώτες της δηλώσεις στο BBC, η Χάνα Σπένσερ τόνισε: «Είναι σαφές ότι οι πολίτες είναι έτοιμοι για κάτι διαφορετικό. Απορρίπτουμε τα κόμματα που μας αποκλείουν, τα κόμματα που χρηματοδοτούνται από δισεκατομμυριούχους και εξυπηρετούν κατεστημένα συμφέροντα. Ο κόσμος επέλεξε κάποιον σαν εμένα, έναν κανονικό άνθρωπο».
Η ήττα είναι ιδιαίτερα οδυνηρή για τον Στάρμερ, καθώς οι Εργατικοί είχαν κερδίσει την ίδια έδρα με διαφορά 37 μονάδων μόλις πριν από 19 μήνες. Παράλληλα, είναι η πρώτη φορά μετά από 90 χρόνια που η περιοχή του Γκόρτον δεν θα εκπροσωπείται από το Εργατικό Κόμμα.
Εσωκομματικά πυρά και στρατηγικά αδιέξοδα
Το αποτέλεσμα έρχεται να προστεθεί στην πρόσφατη ήττα των Εργατικών στην Ουαλία από το Plaid Cymru, εντείνοντας την κριτική για τη δεξιά στροφή του Στάρμερ. Υπό την καθοδήγηση του πρώην προσωπάρχη του, Μόργκαν ΜακΣουίνι, ο Στάρμερ επιχείρησε να προσεγγίσει συντηρητικούς ψηφοφόρους υιοθετώντας σκληρή ρητορική για τη μετανάστευση και αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία.
- Άντρεα Ίγκαν (Unison): Κατηγόρησε την ηγεσία ότι εγκαταλείπει τις προοδευτικές αξίες αντί να αντιμετωπίζει κατά μέτωπο τον Νάιτζελ Φάρατζ.
- Καρλ Τέρνερ (Βουλευτής Εργατικών): Δήλωσε ότι οι βουλευτές του κόμματος είναι «αηδιασμένοι» από την αγνόηση της κοινοβουλευτικής ομάδας τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
- Άννα Τέρλεϊ (Πρόεδρος Εργατικών): Χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «απογοητευτικό», επιμένοντας ωστόσο ότι οι «εύκολες απαντήσεις» των Πρασίνων και του Reform δεν αποτελούν λύση.
Η αποτυχία της Δεξιάς και οι κατηγορίες Φάρατζ
Παρά τις υψηλές προσδοκίες, το κόμμα Reform του Νάιτζελ Φάρατζ περιορίστηκε στη δεύτερη θέση. Ο υποψήφιος του, Ματ Γκούντγουιν, δέχθηκε πυρά για παλαιότερες δηλώσεις του κατά των Μουσουλμάνων, σε μια περιφέρεια με έντονο το μουσουλμανικό στοιχείο. Ο Φάρατζ έκανε λόγο για «νίκη του σεχταρισμού και της απάτης», επικαλούμενος αναφορές για «οικογενειακή ψηφοφορία» (family voting), μια πρακτική που απαγορεύεται.
Από την άλλη, οι Συντηρητικοί υπέστησαν πανωλεθρία, συγκεντρώνοντας μόλις το 1,9%, το χειρότερο ποσοστό τους σε επαναληπτικές εκλογές στην ιστορία.
Θα κλιμακωθεί η πίεση στον Στάρμερ
Η πίεση στον Στάρμερ αναμένεται να κλιμακωθεί, ειδικά μετά την απόφασή του να εμποδίσει τον δημοφιλή δήμαρχο του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, να θέσει υποψηφιότητα για τη συγκεκριμένη έδρα.
Με το βλέμμα στραμμένο στις τοπικές εκλογές του Μαΐου, το ερώτημα που πλανάται στο Γουεστμίνστερ είναι αν εσωκομματικοί αντίπαλοι, όπως ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ ή η πρώην αντιπρόεδρος Άντζελα Ρέινερ, θα κινηθούν για να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του πρωθυπουργού.
