Η στρατιωτική παρέλαση στην πλατεία Τιενανμέν πέρσι τον Σεπτέμβριο με αφορμή τα 80 χρόνια από τη νίκη επί της Ιαπωνίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, θεωρήθηκε επίδειξη ισχύος του Πεκίνου από τη Δύση. Πράγματι η Κίνα είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει το προηγμένο οπλοστάσιο της χώρας. Ξεχώρισε το νέο άρμα μάχης ΖΤΖ-100, το οποίο ενσωματώνει συστήματα Επαυξημένης Πραγματικότητας (AR), υβριδική τεχνολογία που συνδυάζει κινητήρες ντίζελ και ηλεκτροκινητήρες, με δυνατότητες ακραίας επιτάχυνσης, ώστε να είναι αποτελεσματικό σε εμπλοκές ή ενέδρες. Παρέλασαν επίσης, υπερηχητικοί πύραυλοι, drones αεροπορικής υπεροχής και πυρηνικά όπλα ικανά για μάχες στο έδαφος, τη θάλασσα και τον αέρα.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Κίνας
Είναι η εποχή των παχυλών αμυντικών προϋπολογισμών, με όλες τις μεγάλες δυνάμεις στον κόσμο να διατηρούν σε υψηλά επίπεδα τις δαπάνες για τον εκσυγχρονισμό του οπλοστασίου τους. Το Κογκρέσο στις ΗΠΑ έδωσε προ ενός μηνός το πράσινο φως σε αμυντικό προϋπολογισμό 900 με 901 δισ. δολαρίων, αντικατοπτρίζοντας άνοδο περίπου 8 με 10 δισ. δολαρίων από τις απαιτήσεις του Λευκού Οίκου, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ πιέζει για μια αύξηση στα 1,5 τρισ. δολάρια το 2027.
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη πέρσι το καλοκαίρι δόθηκαν δεσμεύσεις από Ευρωπαίους εταίρους για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035, με την Πολωνία να φτάνει ήδη το 4,7% από το 2026. Αν και ο αμυντικός προϋπολογισμός της Κίνας στο 7% του ΑΕΠ είναι το χαμηλότερο ποσοστό της τελευταίας πενταετίας, παραμένει αρκετά υψηλότερος από τα ευρωπαϊκά κράτη. Σε σχέση με τις ΗΠΑ υστερεί καθώς ανέρχεται στα 277 δισ. δολάρια.
Με βάση, όμως, την αγοραστική δύναμη (ΡΡΡ), οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο προϋπολογισμός της Κίνας ισοδυναμεί με περίπου 550-600 δισ. δολάρια διότι η Κίνα παράγει εντός πλοία, πυραύλους κι αεροσκάφη με πολύ χαμηλότερο κόστος στην εργασία και τα υλικά, σύμφωνα με το Center of Economic Policy Research με έδρα το Λονδίνο.
Το σχέδιο του προέδρου Σι
Στο νέο Πενταετές Σχέδιο για την κινεζική οικονομία, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έδωσε βάρος στην τεχνολογία και την άμυνα, με τον συνδυασμό των δυο να αναμένεται πως θα απασχολήσει το επιστημονικό και στρατιωτικό δυναμικό της χώρας. Δεν είναι τυχαίο που ο Σι τόνισε στη χθεσινή παρουσίαση του προγράμματος ενώπιον της πολιτικής ελίτ της χώρας πως ένας από τους βασικούς στόχους είναι να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία της ψηφιακής οικονομίας στο 12,5% του ΑΕΠ, με την απορρόφηση της ΑΙ σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Απώτερος στόχος της Κίνας δεν είναι απλά να μειώσει την εξάρτησή της στην αμερικανική τεχνολογία, σημειώνοντας ήδη σημαντική πρόοδο στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Στόχος της είναι να αλλάξει τους «κανόνες του παιχνιδιού», επενδύοντας σε τεχνολογίες όπου οι ΗΠΑ δεν έχουν καθιερωθεί, παρατηρούν αναλυτές στο Reuters. Εκτιμάται παραδείγματος χάριν, ότι η Κίνα μπορεί να προσπεράσει τις ΗΠΑ στην κβαντική τεχνολογία από τα ραντάρ μέχρι την κρυπτογράφηση. Πέραν τούτου, η Κίνα αναπτύσσει έξυπνα σμήνη με drones που μπορούν να λειτουργούν αυτόνομα, να επικοινωνούν μεταξύ τους και να συντονίζουν επιθέσεις ή αναγνωρίσεις, ακόμη και όταν διακόπτεται η επικοινωνία με τον χειριστή. Αυτά τα συστήματα είναι ικανά να ελέγχουν εκατοντάδες drones από μία μόνο μονάδα, υπογράμμισε σε πρόσφατη ανάλυση ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Center of Naval Analyses (CNA).
Λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας που υπάρχει στις εμπορικές σχέσεις της κυβέρνησης Τραμπ με την Κίνα, η κυβέρνηση έδωσε εντολή στους κατασκευαστές τσιπ να χρησιμοποιούν τουλάχιστον εγχώριο εξοπλισμό στο 50% του συνόλου από το 35% που ίσχυε το 2025. Ήδη το μοντέλο συλλογιστικής νοημοσύνης R1 της DeepSeek, ενσωματώνει τσιπ από την Κίνα, τα Ascend 910C της Huawei, αναδεικνύοντας τη δυνατότητα της χώρας να αναπτύσσει ΤΝ παρά τους περιορισμούς των ΗΠΑ. Αν και το DeepSeek-R1 δεν παίζει ρόλο σήμερα στην κινεζική άμυνα, εγείρονται ανησυχίες για μελλοντική χρήση. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη συνάψει συνεργασίες με εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενσωμάτωση μοντέλων στα αμυντικά συστήματα ώστε να είναι πιο αυτόνομα.
Το Πεκίνο μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο παρακολουθούν την κυβέρνηση Τραμπ να συντονίζει με το Ισραήλ ένα μπαράζ εναέριων επιθέσεων εναντίον του Ιράν, το οποίο αντεπιτίθεται με την τακτική του χάους, προκαλώντας πλήγματα σε όλες τις γειτονικές χώρες. Ενώ, ωστόσο, οι ΗΠΑ δαπανούν τεράστια ποσά για να διατηρήσουν την παρουσία τους σε όλον τον κόσμο – από την Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Ασία- η Κίνα εστιάζει μόνο στην περιοχή της και ειδικότερα στο Στενό της Ταϊβάν, τη Νότια Σινική Θάλασσα και την Ανατολική Σινική Θάλασσα. Έτσι η Κίνα αποφεύγει να αναλώνεται αμυντικά, επιλέγοντας μια πιο μετριοπαθή στρατηγική σε σχέση με τις ΗΠΑ, τονίζουν ειδήμονες.
