Επέφεραν τελικά οι Φρουροί της Επανάστασης πλήγμα σε ναυτική βάση των Αμερικανών στο Κατάρ; Επιτέθηκαν με εναέρια μέσα σε ναυτική βάση των Γάλλων στο Άμπου Ντάμπι; Πόσο εκτεταμένη ήταν η πυρκαγιά στο διυλιστήριο Ras Tanura της Aramco στη Σαουδική Αραβία μετά την κατάρριψη μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) από την αντιπυραυλική άμυνα της Σαουδικής Αραβίας;
Παραποιημένες εικόνες του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν από εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) ή αναρτημένες φωτογραφίες από ανεξάρτητα συμβάντα μεγεθύνουν τις εντυπώσεις σε μια σύγκρουση που είναι πια περιφερειακή και επηρεάζει όλα τα κράτη του Περσικού Κόλπου. Το BBC έχει επικεντρωθεί στη διασταύρωση αυτών των εικόνων καθώς οι εφαρμογές της ΑΙ μπορούν να προσθέτουν μια δόση υπερβολής ή παραπληροφόρησης σε ένα πανούργο παιχνίδι εντυπώσεων.
Μετά τη δολοφονία του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε αεροπορική επιδρομή το Σάββατο, τα καθήκοντά του ανέλαβε ένα προσωρινό τριμελές συμβούλιο. Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ και ο συντηρητικός κληρικός Αγιατολάχ Αλιρέζα Αραφί ορίστηκαν ως μέλη του κατά τη διάρκεια του περασμένου Σαββατοκύριακου. Έκτοτε, έχουν δημιουργηθεί τουλάχιστον δύο λογαριασμοί στην πλατφόρμα X, πρώην Twitter, στο όνομα του Αραφί. Στους λογαριασμούς αυτούς κοινοποιήθηκαν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες.
Την περασμένη εβδομάδα αναχαιτίστηκε, επίσης, βαλλιστικός πύραυλος που κατευθύνονταν στην Τουρκία, προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερους φόβους για την επέκταση της σύγκρουσης πέραν από τα όρια της Αραβικής Χερσονήσου. Εκείνες τις ημέρες κυκλοφόρησε μια φωτογραφία ανταποκριτή που έδειχνε το ξέσπασμα πυρκαγιάς που φέρονταν να έχει ξεσπάσει σε αμερικανική βάση της Τουρκίας. Προέκυψε, όμως, πως η ίδια η φωτογραφία είχε αναρτηθεί στον λογαριασμό Instagram στις 9 Ιανουαρίου όσο κάλυπτε ειδήσεις από τη Συρία. Το πιο σημαντικό είναι, όμως, ότι το Κέντρο Καταπολέμησης της Παραπληροφόρησης της Τουρκίας απέρριψε τους ισχυρισμούς, καθώς «δεν υπάρχουν στρατιωτικές βάσεις» στη χώρα που να ανήκουν σε οποιοδήποτε ξένο κράτος, όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά.
Μεγάλη αίσθηση προκάλεσε, επίσης, στη Βρετανία αναρτημένη φωτογραφία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δείχνουν το κοινοβουλευτικό μέλος του κόμματος των Πρασίνων, Χάνα Σπένσερ, να συζητά με ομάδα αντρών σε κέντρο Ισλαμικό κέντρο. Στη λεζάντα αναφέρονταν πως η Σπένσερ «βρέθηκε με κατοίκους στο Γκόρτον και το Ντέντον για τιμήσει με ενός λεπτού σιγή τον αγιοταλάχ που έχασε τη ζωή του». ‘Όμως η φωτογραφία αυτή είχε αναρτηθεί από την Σπένσερ στον λογαριασμό της στο Instagram όταν είχε επισκεφθεί την τοπική μουσουλμανική κοινότητα μετά τη λήξη νηστείας του Ραμαζανιού.
Από το BBC επιβεβαιώθηκε πως ήταν παραποιημένη μια εικόνα που έδειξε μια εβδομάδα πριν μια μεγάλη έκρηξη δίπλα σε αμερικανική βάση του Ιράκ. Βασίστηκε σε πραγματική εικόνα που κυκλοφόρησε την περασμένη Κυριακή που έδειχνε ένα νέφος καπνού από το αεροδρόμιο του Αρμπίλ στο ιρανικό Κουρδιστάν. Η παραποίηση της εικόνας έγινε καθώς μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) στόχευαν αμερικανική βάση δίπλα στο αεροδρόμιο στην πρωτεύουσα της ημιαυτόνομης περιοχής.
Τελικά, η πυρκαγιά στο διυλιστήριο Ras Tanura της Aramco στη Σαουδική Αραβία ήταν περιορισμένη και τέθηκε υπό έλεγχο μετά την κατάρριψη drone από την αντιπυραυλική άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, ενώ πράγματι υπήρξε πλήγμα σε ναυτική βάση των Γάλλων στο λιμάνι Zayed του Άμπου Ντάμπι από ιρανικά drones αλλά όχι σε βάση των Αμερικανών στο Κατάρ, όπως έδειχνε αναρτημένη εικόνα στο λογαριασμό της Tehran Times στο Χ. Κάτω από το υφιστάμενο κλίμα αναταραχής από τον πόλεμο ΗΠΣ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η συσσώρευση παραποιημένου φωτογραφικού υλικού διευκολύνεται από την ΑΙ όταν οι εξελίξεις είναι δραματικές.
Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως αυτό του Ιράν, η προπαγάνδα και η παραπληροφόρηση αποτελούν στρατηγικά μέσα για τον έλεγχο του αφηγήματος προς τους πολίτες και κατ’ επέκταση της χώρας, η οποία ασκεί επίσης σχεδόν καθολικό έλεγχο στο Διαδίκτυο και τις ειδήσεις. Κατά τις πρόσφατες διαμαρτυρίες στα τέλη Δεκεμβρίου του 2025 μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου, το κράτος παρουσίασε τους διαδηλωτές ως «πράκτορες ξένων δυνάμεων» ή «τρομοκράτες», υποβαθμίζοντας τα εγχώρια αίτια των κινητοποιήσεων και οδηγώντας στην εκτέλεση 20.000 ατόμων.
