Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο ανάπτυξης ειδικών δυνάμεων στο έδαφος για να κατάσχουν το ουράνιο του Ιράν που έχει εμπλουτισθεί κοντά στο βαθμό που απαιτείται για να χρησιμοποιηθεί για πυρηνικό όπλο, μετέδωσε σήμερα το Bloomberg News, επικαλούμενο τρεις διπλωματικούς αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για το θέμα.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπληξαν βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του περασμένου Ιουνίου. Η αβεβαιότητα σχετικά με το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν έχει ενταθεί επειδή έχουν περάσει σχεδόν εννέα μήνες από τότε που οι επιθεωρητές των Ηνωμένων Εθνών επαλήθευσαν για τελευταία φορά την τοποθεσία του, δήλωσαν οι αξιωματούχοι. Μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν περιορισμένες διαβουλεύσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν, που παραμένουν κεντρικό ζήτημα για τη διεθνή ασφάλεια. Το υλικό, το οποίο επαρκεί για περίπου δώδεκα πυρηνικές κεφαλές εάν βελτιωθεί περαιτέρω, είχε καταγραφεί για τελευταία φορά στις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν πριν από την έναρξη των ισραηλινών και αμερικανικών επιθέσεων τον περασμένο Ιούνιο. Από τότε, οι ατομικοί επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) δεν έχουν επαληθεύσει την ακριβή τοποθεσία του, δημιουργώντας σημαντική αβεβαιότητα για την τύχη και την ασφάλειά του.
Πριν από τις επιθέσεις, η Τεχεράνη ήταν από τα πιο επιτηρούμενα πυρηνικά προγράμματα στον κόσμο, με τους παρατηρητές της IAEA να επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις σχεδόν καθημερινά. Η διακοπή της πρόσβασης στις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού του Φορντόου και του Νατάνζ, καθώς και στο κέντρο επεξεργασίας του Ισφαχάν, περιέπλεξε την παρακολούθηση του ουρανίου, και η αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία έχει πλέον αποδεχθεί ότι η ακριβής τοποθεσία του παραμένει αβέβαιη.
Οι αμερικανικές αρχές εκτιμούν ότι το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού θα μπορούσε να έχει μετακινηθεί σε δεξαμενές σχετικά μικρού μεγέθους, περίπου 91 εκατοστών ύψος και 25 κιλών βάρος η κάθε μία, γεγονός που καθιστά δυνατή τη μεταφορά με όχημα ή ακόμη και χειρωνακτικά σε μικρές αποστάσεις. Αν επιβεβαιωθεί η τοποθεσία του, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εκπονήσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για την ανάκτηση ή ουδετεροποίηση του υλικού, είτε μέσω χερσαίων δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων είτε με άλλες στρατηγικές μεθόδους.
Η στρατιωτική πίεση στο Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στις επιθέσεις σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού. Οι ΗΠΑ έχουν εκπονήσει λεπτομερή σχέδια εισβολής στο παρελθόν, όπως το Project Honey Badger, που περιελάμβανε τη μεταφορά χιλιάδων στρατιωτών ειδικών επιχειρήσεων και βαρέων μηχανημάτων για την ανάκτηση θαμμένου ουρανίου. Αν και αυτά τα σχέδια είναι προγενέστερα, παρέχουν το πλαίσιο για πιθανές μελλοντικές επιχειρήσεις, εάν οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν ή η κατάσταση κλιμακωθεί περαιτέρω.
Δημοσίως, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν ότι γνωρίζουν πού βρίσκεται το ουράνιο, αλλά ιδιωτικά παραδέχονται ότι η βεβαιότητα είναι περιορισμένη. Η αβεβαιότητα αυτή συνδέεται και με την τρέχουσα διαδικασία διαδοχής στον ιρανικό θρησκευτικό και στρατιωτικό ηγετικό πυρήνα, μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο διάδοχός του θα μπορούσε να επαναξιολογήσει την πολιτική του Ιράν σχετικά με τα πυρηνικά όπλα, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο ευμετάβλητη.
Παρά τις στρατιωτικές απειλές, η διπλωματία παραμένει το ζητούμενο. Το Ιράν έχει υποδείξει ότι μια βιώσιμη διπλωματική λύση είναι ακόμη δυνατή, με τη συμμετοχή δυνάμεων όπως η Κίνα και η Ρωσία στις διεθνείς συζητήσεις. Ωστόσο, οι τελευταίες επιθέσεις έχουν παγώσει τις συνομιλίες, και η πιθανότητα χρήσης στρατιωτικών μέσων για την εξασφάλιση ή εξουδετέρωση του ουρανίου παραμένει στο τραπέζι.
Συνολικά, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αντιμετωπίζουν ένα σύνθετο πλέγμα στρατιωτικών, διπλωματικών και τεχνικών προκλήσεων. Η παρακολούθηση και η ανάκτηση του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την παγκόσμια ασφάλεια, με σημαντικές συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα.
