Σε μια απόφαση-σταθμό που αλλάζει ριζικά το οικονομικό και κοινωνικό τοπίο της χώρας, οι Ελβετοί πολίτες ψήφισαν υπέρ της κατάργησης της λεγόμενης «φορολογικής ποινής γάμου».
Η ιστορική αυτή μεταρρύθμιση σηματοδοτεί τη μετάβαση από το σύστημα της κοινής φορολόγησης των συζύγων στην ατομική φορολόγηση, βάζοντας τέλος σε μια στρέβλωση δεκαετιών που επιβάρυνε οικονομικά τα έγγαμα ζευγάρια.
Μέχρι σήμερα, το ελβετικό φορολογικό σύστημα υποχρέωνε τους συζύγους να αθροίζουν τα εισοδήματά τους και να υποβάλλουν κοινή δήλωση. Λόγω της προοδευτικής φορολογικής κλίμακας, η δομή αυτή οδηγούσε συχνά τα έγγαμα ζευγάρια σε πολύ υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια σε σχέση με τους ανύπαντρους συντρόφους που είχαν τις ίδιες απολαβές.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, το 54% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της αλλαγής, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή του νέου συστήματος το αργότερο έως το 2032.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή δεν είναι απλώς θέμα φορολογικής δικαιοσύνης, αλλά ένας ισχυρός μοχλός ανάπτυξης. Υπολογίζεται ότι το νέο καθεστώς θα προσθέσει περίπου 60.000 άτομα στο εργατικό δυναμικό της χώρας και θα ενισχύσει το ΑΕΠ κατά 1%, παρά την αναμενόμενη μείωση των άμεσων φορολογικών εσόδων.
Η παλαιά δομή αποθάρρυνε τον δεύτερο εργαζόμενο στην οικογένεια – συνήθως τη γυναίκα – από το να εργάζεται πλήρως, καθώς το επιπλέον εισόδημα φορολογούνταν με τον υψηλότερο συντελεστή όταν προστίθετο στον μισθό του συζύγου. Στην Ελβετία, μόνο το 60% των γυναικών εργάζεται με πλήρη απασχόληση, έναντι 78% στον ΟΟΣΑ, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για κίνητρα που θα ευνοούν την εργασιακή συμμετοχή.
Στρατηγικά διαζύγια
Το ζήτημα της φορολόγησης του γάμου είχε οδηγήσει σε παράδοξες καταστάσεις. Πολλά ζευγάρια επέλεγαν να τελέσουν θρησκευτικούς γάμους χωρίς νομική κατοχύρωση για να αποφύγουν την εφορία, ενώ άλλοι εξέταζαν ακόμη και το ενδεχόμενο του διαζυγίου κατά τη συνταξιοδότηση για οικονομικούς λόγους.
Οι επικριτές της μεταρρύθμισης, κυρίως από συντηρητικά κόμματα, προειδοποιούσαν ότι η ατομική φορολόγηση θα αυξήσει τη γραφειοκρατία και θα πλήξει το παραδοσιακό οικογενειακό μοντέλο με ένα μόνο εισόδημα. Ωστόσο, οι κυβερνητικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι το 50% των φορολογουμένων θα ωφεληθεί άμεσα από τις αλλαγές.
Θωράκιση των μετρητών
Παράλληλα με τη φορολογική μεταρρύθμιση, οι Ελβετοί ψήφισαν μαζικά (πάνω από 70%) υπέρ της κατοχύρωσης της διαθεσιμότητας των φυσικών μετρητών στο Σύνταγμα.
Σε μια εποχή που οι ψηφιακές πληρωμές κυριαρχούν παγκοσμίως, η Ελβετία επιλέγει να εγγυηθεί συνταγματικά το δικαίωμα των πολιτών της να χρησιμοποιούν χαρτονομίσματα και κέρματα, διατηρώντας την παραδοσιακή προσκόλληση της χώρας στο φυσικό χρήμα.
