Είναι αντιμέτωπος ο κόσμος με τον κίνδυνο του στασιμοπληθωρισμού ή της ύφεσης; Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο σκληροπυρηνικός στρατιωτικός πυλώνας του θεοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν, εντατικοποιούν τις εναέριες επιδρομές σε ενεργειακές υποδομές των υπολοίπων πετρελαιοπαραγωγών κρατών, δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον Περσικό Κόλπο και όχι μόνο στα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη δίνει μια μάχη επιβίωσης απέναντι στις συντονισμένες επιθέσεις των ΗΠΑ-Ισραήλ, κλονίζοντας την παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς αγορές. Και η φόρμουλα αυτή φαίνεται να έχει ήδη το επιθυμητό για το Ιράν αποτέλεσμα καθώς, στερώντας τα ορυκτά καύσιμα του Κόλπου από τον υπόλοιπο κόσμο, το κόστος ενέργειας σκαρφαλώνει στα ύψη. Είναι προς το συμφέρον της Τεχεράνης να παρατείνει την οικονομική και πολιτική οδύνη ώστε να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να υποχωρήσει από το μέτωπο του Ιράν.
Ανάλυση της ενημερωτικής ιστοσελίδας Marketwatch τονίζει ότι μέσα στις επόμενες επτά ημέρες θα αποσαφηνιστεί εάν ο κόσμος οδεύει σε στασιμοπληθωρισμό ή ύφεση. Ιστορικά όταν οι τιμές της βενζίνης υπερβαίνουν τα 4 δολάρι το γαλόνι τότε ο Λευκός Οίκος αποφασίζει μια αλλαγή πορείας στην πολιτική του. Αυτήν την εβδομάδα, η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ κινείται στα 3,50 με 3,58 δολάρια το βαρέλι, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2024. Σε έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας (ΙΕΑ) που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα αναφέρεται ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει προκαλέσει «τη μεγαλύτερη αναταραχή στην παγκόσμια προσφορά» που έχει καταγραφεί ποτέ, οδηγώντας την πετρελαϊκή παραγωγή στο χαμηλό τετραετίας.
Ιστορικά ένας διπλασιασμός των τιμών του πετρελαίου συμπίπτει με παγκόσμια ύφεση. Με τα σημερινά δεδομένα για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει οι τιμές του πετρελαίου να φτάσουν τα 120 με 140 δολάρια το βαρέλι. Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, η τιμή του Μπρεντ προσέγγισε αυτά τα επίπεδα, αναγκάζοντας τον Τραμπ να δηλώσει ότι ο πόλεμος στο Ιράν «είναι σχεδόν, πολύ ολοκληρωμένος». Στόχος του Λευκού Οίκου, όπως δηλώνει η κυβέρνηση Τραμπ, είναι να ολοκληρωθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν το συντομότερο δυνατό. Ουδείς, ωστόσο, μπορεί να κατανοήσει ποιοι είναι οι στόχοι των ΗΠΑ την ώρα που το Ιράν έχει αποκλείσει την παγκόσμια ναυτιλία από τα Στενά του Ορμούζ. Σήμερα, οι τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές ενισχύονται πάνω από 5% παρά τη χθεσινή αναγγελία της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας (ΙΕΑ) ότι θα αποδεσμευτούν εκτάκτως 400 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα των 32 κρατών-μελών, μια ιστορική απόφαση που όμως δεν έπεισε τις αγορές. Το Ιράν προειδοποίησε χθες ότι ο κόσμος θα πρέπει να προετοιμαστεί για τιμές του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι.
Βαθιές οι ανησυχίες για ένα ενεργειακό σοκ
Οι ανησυχίες για ανεπάρκεια στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας δεν υποχώρησαν ούτε με τη χθεσινή δέσμευση του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ ότι θα διαθέσει άμεσα 172 εκατ. βαρέλια από τα αποθέματα της χώρας. Νωρίτερα σήμερα η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ απείχε μια ανάσα από τα 100 δολάρια το βαρέλι, έχοντας εν συνεχεία σταθεροποιηθεί σχεδόν στα 97 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, η τιμή του αργού πετρελαίου ξεπέρασε τα 95 δολάρια το βαρέλι για να ανακόψει μετέπειτα την πορεία του στα 91,5 δολάρια. Σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, οι χρηματιστηριακές αγορές στην Ασία, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ βρέθηκαν στο κόκκινο, με τα προθεσμιακά της Wall Street να προμηνύουν αρνητικό άνοιγμα μέσα στην ημέρα.
Μέσα στο τελευταίο 24ώρο, το Ιράκ διέκοψε τη λειτουργία των πετρελαϊκών τερματικών σταθμών μετά τη στοχοποίηση δύο πετρελαιοφόρων στα ιρακινά ύδατα, υπογραμμίζοντας τους αυξημένους κινδύνους στον εφοδιασμό στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, το Ιράν διεμήνυσε μέσω διαμεσολαβητών ότι, προκειμένου να εξεταστεί το ενδεχόμενο κατάπαυσης του πυρός, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα πρέπει να δεσμευτούν πως δεν θα πλήξουν τη χώρα στο μέλλον, ένας όρος που η Ουάσιγκτον είναι απίθανο να αποδεχθεί. Οι ΗΠΑ, όμως, έχουν απέναντι τους το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν που δεν προτίθεται να υπαναχωρήσει σε απειλές. Αντίθετα οι σφοδροί βομβαρδισμοί από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ αποτρέπουν μια εσωτερική ανατροπή της θρησκευτικής δικτατορίας και συσπειρώνουν τους πολίτες απέναντι σε μια εξωτερική απειλή, επισημαίνουν αναλυτές στο Marketwatch.
Με αυτές τις παραμέτρους ενισχύονται σενάρια για ένα παρατεταμένο πολεμικό μέτωπο σε μια από τις κεντρικές αρτηρίες της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας. Τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Περσικού Κόλπου εξάγουν από τα Στενά του Ορμούζ το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου όλου του κόσμου. Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις είναι εμφανείς. Η άνοδος του πληθωρισμού από την ακριβότερη ενέργεια θα αναιρέσει μειώσεις στο κόστος δανεισμού και κατά πάσα πιθανότητα να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια μέσα στους επόμενους μήνες. Δεν είναι τυχαίο που η απόδοση των κρατικών ομολόγων στη Γερμανία αναρριχήθηκε στο 2,95%, αντανακλώντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2023.
Χαμηλά τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Ανοδικά κινείται, επίσης, η τιμή του φυσικού αερίου στην ολλανδική αγορά TTF, ξεπερνώντας τα 52 δολάρια τη μεγαβατώρα (MWh) καθώς έχουν μπλοκάρει τα φορτία LNG από το Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προς την Ευρώπη. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκονται επί του παρόντος κάτω από το 30%, σημειώνοντας πτώση σχεδόν 20% σε σύγκριση με πέρυσι, γεγονός που υπογραμμίζει την ευάλωτη θέση της Ευρώπης σε περαιτέρω κλυδωνισμούς στην προσφορά. Μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα, οι τιμές έχουν σημειώσει άλμα άνω του 60%. Εάν η παγκόσμια οικονομία παγιδευτούν σε στασιμοπληθωρισμό ή ύφεση θα εξαρτηθεί από την ένταση και τη διάρκεια της ανόδου των τιμών του πετρελαίου και βέβαια την πορεία των όποιων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν σε μια συγκυρία που οι πιέσεις που δέχεται ο Λευκός Οίκος γίνονται ασφυκτικές.
